“Sivas” we “Taşeli” gün elektrik stansiýasy taslamalaryna gol çekildi

Antalýada geçirilen BMG-nyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasyna (COP31) gatnaşýan 31-nji konferensiýanyň çäginde Türkiýe bilen Saud Arabystanynyň arasynda ylalaşylan 5 GW täzelenip bilýän energiýa taslamalarynyň birinji tapgyry bolan Siwas we Taşeli gün elektrik stansiýalary üçin möhüm maliýeleşdiriş şertnamasy baglaşyldy. Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktaryň we Saud Arabystanyň Energetika ministri Abdulaziz bin Selman Al-Saudyň gatnaşmagynda geçirilen dabarada 8 ösüş we täjirçilik maliýe guramasy taslama goldaw hatlaryna gol çekdi.

Haýsy guramalar maliýe goldawyny berýär?

Siwas we Taşeli SPP taslamalarynyň maliýeleşdirilmegi üçin goldaw hatyna gol çeken guramalaryň arasynda Aziýa Ösüş Banky (ADB), Aziýanyň Infrastruktura Maýa goýum Banky (AIIB), Doýçe Maýa goýumlary we Entwicklungsgesellschaft (DEG), Europeanewropa Dikeldiş we Ösüş Banky (EBRD), Halkara Maliýe Korporasiýasy (ICé) Tertipli. Bu gollar bilen, umumy meýdany 1,6 milliard ýewro deň bolan 1000 megawat kuwwaty bolan iki elektrik stansiýasyny durmuşa geçirmek üçin möhüm ädim ädildi.

Ministr Baýraktar 2040 maksadyny yglan etdi

Gol çekişlik dabarasyndan soň beýanat beren Energetika we tebigy baýlyklar ministri Alparslan Baýraktar, Türkiýäniň 2040-njy ýyla çenli ýel we gün energiýasy bilen 175 müň megawat kuwwatyna ýetmegi maksat edinýändigini aýtdy. Ministr Baýraktar bu işde hökümetara şertnamalarynyň ähmiýetini belläp, "Munuň üçin her ýylda 9 müň megawat täze kuwwatlylygy durmuşa geçirmeli" -diýdi. Ministr umumy meýdany 5 müň megawatt galan 3 müň megawat ýokary woltly liniýalary, şeýle hem ýel, gün we saklaýyş tehnologiýalaryny öz içine alyp biljekdigini aýtdy.

2026-njy ýylyň 11-nji noýabrynda Antalýada geçirilen COP31 konferensiýasynda gol çekilen şertnama Saud Arabystanynyň ACWA kompaniýasy tarapyndan işlenip düzüljek Siwas we Taşeli SPP taslamalarynyň maliýeleşdirilmegini üpjün etdi. Jemi kuwwatlylygy 2 müň megawat bolan bu iki elektrik stansiýasy 2029-njy ýylda işe girizilip, her ýylda 1,65 million tonna kömürturşy gazynyň çykarylmagynyň öňüni alyp, 1,3 million hojalyga elektrik toguny bermek maksat edinilýär.

Türkiýe bilen Saud Arabystanynyň arasynda 3-nji fewralda gol çekilen we 27-nji iýunda Resmi gazetde neşir edilen hökümetara şertnama gaýtadan dikeldilýän energiýa stansiýalarynyň ösüşi üçin kanuny esas döretdi. Taslamalaryň gidişine Energetika we Tebigy baýlyklar ministrliginiň we degişli halkara maliýe guramalarynyň utgaşdyrylmagy bilen gözegçilik edilmegi dowam etdiriler.

Täzelenýän energiýanyň daşarky ösüşi

Göz öňünde tutulýan maliýeleşdiriş şertnamasy, 2053 Net Zero Emission maksadyna ýetmegiň ýolunda Türkiýäniň içerki energiýa taslamalaryna halkara maýasyny çekmek strategiýasynyň anyk beýany hökmünde seredilip bilner. Taslama 8 dürli dünýä maliýe guramasynyň gatnaşmagy, Türkiýäniň gaýtadan dikeldilýän energiýa pudagyndaky potensialyna bolan ynamyň görkezijisi hökmünde tapawutlanýar.

Energiýa üpjünçiligine we daşky gurşaw maksatlaryna goşant

2029-njy ýylda taslamalaryň durmuşa geçirilmegi bilen gün energiýasynyň Türkiýäniň elektrik öndürmek kuwwatynda paýynyň artmagyna we şoňa görä-de, ýangyçlara garaşlylygyň azalmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, 1,3 million hojalygyň energiýa zerurlyklarynyň arassa çeşmelerden kanagatlandyrylmagy ýerli uglerod zyňyndylaryny azaltmakda daşky gurşawa möhüm täsir edip biler.