Stambul konwensiýasyndan yza çekilen başga bir Europeanewropa ýurdy: "Jyns" kesgitlemesi barada karar

Çehiýa uzak wagt bäri jedelleşýän Stambul konwensiýasy barada soňky kararyny berdi. Ylalaşyga 2016-njy ýylda gol çeken, ýöne güýje girmedik Praga administrasiýasy tassyklamak işini doly togtatmak bilen şertnamadan çykmak kararyna geldi. Hökümet tarapyndan kabul edilen bu soňky karar ýurtda syýasy we jemgyýetçilik jedellerini güýçlendirdi.

Çehiýa hökümetiniň Stambul konwensiýasy üçin gutarnykly karary

Çeh metbugatynda berlen habara görä, ýurtda köpden bäri garaşylýan Stambul konwensiýasyny tassyklamak prosesi resmi taýdan tamamlandy. Öňki premýer-ministr Petr Fiala tarapyndan 2023-nji ýylda başlanan tassyklama işini ýatyrmak kararyna gelen häzirki hökümet, ýurduň şertnamadan düýbünden ýüz öwürendigini habar berdi. .Adyňyzda bolsa, Çehiýanyň Senaty 2024-nji ýylyň ýanwarynda geçirilen ses berişlikde Stambul konwensiýasynyň tassyklanmagyny ret etdi we etaba weto goýdy. Köp senator şertnamanyň tekstindäki käbir sözlemlere we kesgitlemelere aç-açan garşy çykdy.

Kararyň aňyrsynda sebäp: "Jyns" düşünjesi

Çehiýanyň şertnamadan çykmak kararyna gelmeginiň esasy sebäbi tekstdäki konseptual kesgitlemelerdi. Praga administrasiýasynyň şertnamada biologiki jynsyň ýerine "jyns" düşünjesiniň özygtyýarlylyk we medeni gymmatlyklar taýdan zyýanlydygy we bu sebäpli tassyklamak işini bes edendigi habar berildi. Edil şonuň ýaly-da, Latwiýa ýakynda Stambul konwensiýasyndan çekiljekdigini habar bermek bilen şuňa meňzeş aladalary bildirdi.

Stambul konwensiýasynyň taryhy we ýurtlaryň çemeleşmeleri

Resmi ady "Womenewropa Geňeşiniň aýal-gyzlara garşy zorlugyň öňüni almak we oňa garşy göreşmek baradaky konwensiýasy" bolan halkara şertnama 2011-nji ýylda Stambulda geçirilen Europeewropa Ministrler Geňeşiniň 121-nji mejlisinde kabul edildi. Europeanewropa Bileleşigi 2017-nji ýylyň 13-nji iýunynda gol çekdi; Russiýa bilen Azerbaýjan gol çekmekden gönüden-göni ýüz öwürdiler. Çehiýa bilen birlikde Slowakiýa, Litwa, Wengriýa, Ermenistan we Bolgariýa ýaly ýurtlar şertnama gol çekdiler, ýöne parlamentlerinde tassyklamady we güýje girdi. Türkiye, jyns deňligi jedeline we adaty maşgala gurluşyna zyýan ýetirendigi sebäpli 2021-nji ýylda Stambul konwensiýasyndan resmi taýdan ilkinji çykan ýurt.