Daha bir Avropa ölkəsi İstanbul Konvensiyasından çıxdı: “Gender”in tərifinə dair qərar

Çexiya uzun müddətdir müzakirə mövzusu olan İstanbul Konvensiyası ilə bağlı yekun qərarını verib. Müqaviləni 2016-cı ildə imzalayan, lakin qüvvəyə minməmiş Praqa rəhbərliyi təsdiq prosesini tamamilə dayandıraraq müqavilədən çəkilmək qərarına gəlib. Hökumətin qəbul etdiyi bu son qərar ölkədə siyasi və sosial müzakirələri yenidən alovlandırıb.

Çexiya Hökumətinin İstanbul Konvensiyası ilə bağlı Yekun Qərarı

Çexiya mətbuatında yer alan xəbərlərə görə, ölkədə uzun müddətdir ki, gözlənilən İstanbul Konvensiyasının təsdiqi prosesi rəsmən başa çatıb. Keçmiş baş nazir Petr Fialanın 2023-cü ildə başlatdığı təsdiq prosesini ləğv etməyə qərar verən mövcud hökumət, ölkənin müqavilədən tamamilə çıxdığını açıqlayıb. Yadınızdadırsa, Çexiya Senatı 2024-cü ilin yanvarında verdiyi səsvermədə İstanbul Konvensiyasının ratifikasiyasını rədd etmiş və prosesə veto qoymuşdu. Bir çox senatorlar müqavilə mətnindəki bəzi ifadə və təriflərə açıq şəkildə qarşı çıxdılar.

Qərarın Arxasındakı Səbəb: "Gender" Anlayışı

Çexiyanın müqavilədən çıxmaq qərarının arxasında duran əsas amil mətndəki konseptual təriflər olub. Bildirilib ki, Praqa administrasiyası müqavilədə bioloji cinsiyyət əvəzinə “cins” anlayışının istifadəsini suverenlik və mədəni dəyərlər baxımından zərərli hesab edib və bu səbəbdən təsdiq prosesini dayandırıb. Eynilə, Latviya da bu yaxınlarda İstanbul Konvensiyasından çıxacağını elan edərək oxşar narahatlığını ifadə etdi.

İstanbul Konvensiyasının Ümumi Məlumatı və Ölkələrin Yanaşmaları

Rəsmi adı “Qadınlara qarşı zorakılığın və məişət zorakılığının qarşısının alınması və onunla mübarizə haqqında Avropa Şurasının Konvensiyası” olan beynəlxalq sazişAvropa Şurası Nazirlər Komitəsinin 2011-ci ildə İstanbulda keçirilən 121-ci iclasında qəbul edilib. Rusiya və Azərbaycan birbaşa imzalamaqdan imtina etdilər. Çexiya ilə yanaşı, Slovakiya, Litva, Macarıstan, Ermənistan və Bolqarıstan kimi ölkələr də müqaviləni imzalasalar da, öz parlamentlərində ratifikasiya edib qüvvəyə minməyiblər. Türkiyə 2021-ci ildə İstanbul Konvensiyasından gender bərabərliyi müzakirələrinə və ənənəvi ailə quruluşuna zərər vurduğuna görə rəsmi olaraq çıxmış ilk ölkə oldu.