Tekirdağda ýer titremesi barada duýduryş: 230 müň bina synagdan geçirildi, müňlerçe adam ýykylmak howpy astyndadyr!

Tekirdağda bolup biljek Marmara ýer titremesiniň weýrançylykly täsirlerini azaltmak üçin möhüm ädim ädildi. Takmynan bir ýyl ozal Tekirdağ häkimliginiň we Namyk Kemal uniwersitetiniň (NKÜ) ýolbaşçylygynda başlanan “quer titremesi binasy we inwentar taslamasy” bilen şäheriň hemme ýerinde gurluşyk binasy üns merkezinde boldy. Tekirdağ Metropoliten häkimligi we AFAD, Çorlu etrabynda synag zolagy bilen ilkinji gezek başlanan ägirt uly taslama güýçli goldaw berdiler. 50 bilermenlerden ybarat topar tarapyndan geçirilen meýdan gözleglerinde 90 göterim derejesine ýeten hem bolsa, ilkinji netijeler ýer titremesiniň howpunyň derejesini ýene bir gezek açdy. Geçirilen gözleglere görä, şäherdäki 2 müňden 3 müňe çenli binanyň güýçli ýer titremesinde uly zeper ýetmek ýa-da doly ýykylmak howpy bardygy anyklandy.

NKU Gurluşyk işleri we tehniki bölümiň başlygy Dr. taslamanyň ylmy maglumatlary we sebitiň seýsmiki töwekgelçilik ýagdaýy bilen paýlaşdy. Mugallym Ahmet Bal Tekirdağ ýerleşýän ýerine ünsi çekdi. Doktor, Türkiýedäki iň işjeň ýer titremesi zolagy bolan Demirgazyk Anadoly ýalňyş liniýasynyň Wandan Tekirdağ çenli uzalyp gidýän ägirt uly çyzykdygyny aýtdy. Bal şäheriň bu ýalňyşlykdan 10 km uzaklykda ýerleşýändigini aýtdy. Bir asyr bäri sebitde uly ýer titremesiniň bolmandygyny ýatladýan Bal: "Tekirdağdaky bu çatryk çyzygynyň töwereginde takmynan 2 million adam ýaşaýar. Bu uly duýgurlyk sebäpli Tekirdağ häkimligi, Namyk Kemal uniwersiteti, Tekirdağ şäher häkimligi we AFAD bilen bilelikde binanyň inwentar taslamasyny tizleşdirdik" -diýdi.

Kanadanyň usuly we ýörite programma üpjünçiligi bilen çalt gözlemek

Gözlegleriň tehniki infrastrukturasy barada maglumat bermek bilen, doktor Ahmet Bal giň arhiw infrastrukturasy bolan Çorlunyň taslamanyň birinji tapgyrynda gözden geçirilendigini aýtdy. Bu prosesiň soňra tutuş şähere ýaýrandygyny mälim eden Bal, ekranlarda halkara ülňüleriniň ulanylandygyny aýtdy. Stambul Tehniki Uniwersitetiniň (ITU) we Namyk Kemal Uniwersitetiniň akademiki maslahat berişinde "Kanadanyň seýsmiki skaner usuly" ulanyp, 230 müň binanyň giňeldilendigini mälim eden Bal: "Tekirdağ şäher häkimliginiň ýer titremesi bölümi bu iş üçin örän üstünlikli programma üpjünçiligini döretdi. Bu programma üpjünçiliginiň kömegi bilen, binalary has çalt we netijeli gözden geçirmäge mümkinçilik aldyk. 50 adamlyk işgär bilen işleýäris. Indi uniwersitetimiziň akademiki ýolbaşçylygy astynda amala aşyrýan taslamamyzda 90 göterim derejä ýetdik. "

Mümkin bolan ýer titremesinde 3 müň bina düýbünden ýykylyp biler

Dr. Şäherde nyşana alnan 230 müň binany gözden geçirmekde iň möhüm tapgyryň töwekgelçilikli binalary ýüze çykarmakdygyny mälim etdi. Ahmet Bal ýer titremesi bolup biläýjek ýagdaýynda bütinleý ýykyljak (bütinleý ýykyljak) binalary tapmagy başarandyklaryny düşündirdi. Tekirdağ çynlakaý seýsmiki boşlukda ýerleşendigini we 100 ýyl bäri uly ýer titremesini döretmändigini ýatladyp, Bal duýduryş berdi: "Gynansak-da, 2 müňden 3000 müň aralygyndaky binalarymyzyň bolup biläýjek ýer titremesinde lomaý ýykylmagynyň mümkindigini kesgitledik."

Tehnologiýalary güýçlendirmek we halas etmek halasgär bolup biler

Dr. ýok etmek howpuna garşy görüljek çärelere-de degip geçdi. Bal irki gatyşmak we dogry in engineeringenerçilik usullary bilen ömrüň ýitmeginiň öňüni alyp boljakdygyny aýtdy. Welaýat Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi müdirliginiň we häkimlikleriň ýykylmagy howpy bolan binalar üçin şäher özgertmelerini başlap biljekdigini mälim eden Bal, beýleki desgalar üçin aşakdaky alternatiwalary teklip etdi: "Laboratoriýamyzda ösdüren dürli güýçlendiriş usullarymyz bilen gurluş ýa-da gurluş däl zeper ýetmegi mümkin binalary halas etmek mümkin. Esasanam işjeň nemlendiriji tehnologiýalary ulanmak bilen, hatda ýer titremesinde doly ýykylmak howpy bolan binalaryň hem ýaşamagyny we ýer titremesinden soň howpsuz ulanylmagyny üpjün edip bolar. "