Tel Awiwdäki "Türkiye" duýduryşy: Ysraýyl deňiz güýçlerinde uly howsala we üýtgedip gurmak prosesi

Tel Awiwde harby strategleriň we goranmak pudagynyň arasynda uly işjeňlik bar. Düýbi Ysraýylda ýerleşýän Iýerusalim habarlar sindikaty (JNS) tarapyndan neşir edilen ajaýyp derňew Ysraýyl Goranmak Güýçleriniň amfibiýa gonmak gämilerini we bu ädimiň aňyrsynda "türk howpy" bahalandyrmasyny ýüze çykardy. Ysraýylyň Goranmak ministrligi tarapyndan geçirilen soňky harby satyn alyşlar Ortaýer deňzinde güýç balansynyň gaýtadan kesgitlenendigini görkezýär.

Ysraýyl deňiz flotunda amfibiýa gonuş gämileri bilen täze gurluş

Ysraýylyň Goranmak ministrligi deňiz güýçleriniň iş ukybyny ýokarlandyrmak üçin ýakynda 5 sany gury ýer gämisini satyn aldy. Tel Awiwiň metbugatynda görkezilen maglumatlara görä, bu täze gämiler Ysraýylyň 2024-nji ýylda ABŞ-dan satyn alan INS Nahşon we INS Komemiýut gämileriniň flotuna girizilipdir. Alnan täze amfibiýa gämileriniň diňe harby işgärleriň we enjamlaryň Ysraýylyň çäklerinden daşardaky ýörite operasiýa ýerlerine geçirilmeli möhüm şertlerde ulanyljakdygy aýdylýar.

Ysraýylyň häzirki konflikt gurşawynda giň gerimli amfibiýa gonmak operasiýasyny geçirmändigi aýdylsa-da, deňiz flotunyň häzirki ünsi belli boldy. Habarlara görä, Ysraýyl deňiz flotunyň demirgazyk floty häzirki wagtda Günorta Liwan serhedinde Ysraýyl Goranmak Güýçleriniň ýerleşdirilen Sary liniýa sebitine çenli dowam edýän goranyş işlerine gönükdirilendir.

Türkiýäniň F-35 üpjünçilik mümkinçiligi Tel Awiwi aladalandyrýar

Soňky döwürde Ysraýylyň harby koridorlarynda iň köp ara alnyp maslahatlaşylýan mowzuklaryň biri, harby işgärleriň resmi taýdan "potensial türk fronty" diýip atlandyryp başlaýan ssenarileri. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump-dan F-35 söweş uçarlarynyň Türkiýä satylmagyny tassyklamagyny haýyş edendigi baradaky aýyplamalar Tel Awiwdäki aladany iň ýokary derejä çykardy.

Ysraýylyň howpsuzlyk býurokratlary we harby hünärmenleri Türkiye öz sanawyna bäşinji nesil F-35 söweş uçarlaryny goşsa, Ysraýylyň ýokary harby artykmaçlygy we sebitdäki howa giňişliginiň agdyklyk etmeginiň çynlakaý bozuljakdygyny öňe sürýärler. Bu ýagdaý Tel Awiw administrasiýasyny goranyş meýilnamasyny gyssagly gözden geçirmäge mejbur edýär.

"Türk deňiz güýçleriniň deňizde san we strategiki artykmaçlygy bar"

Neşir edilen derňewde Türkiýanyň deňizdäki aşa güýji barada açyk boýun alma ünsi özüne çekýär. Türk deňiz flotunyň birbada ähli harby bölümleri duşman kenarlaryna ýerleşdirmäge ukyply onlarça frigat we amfibiýa gonuş gämisiniň bardygy nygtaldy. Türkiýäniň deňizdäki san we amaly taýdan artykmaçlygy Ysraýyl üçin ünsden düşürip bolmajak hakykatdygy aýdylýar.

Şeýle-de bolsa, Türkiye uly suwasty gämi floty, ýeňil raketa gaýyklary we ýeňil uçar göterijilerine öwrülip bilýän pilotsyz howa ulaglary gämileri bilen Ortaýer deňzinde köp ölçegli päsgelçilik döredýändigi aýdylýar. Türkiýe NATO-nyň agzasy bolup, resmi taýdan "duşman döwleti" statusyna eýe bolmasa-da, Ysraýylyň goranyş meýilnamasynda "Türk fronty" düşünjesiniň indi teoretiki ssenariý däldigi habar berildi.

Ysraýylyň taýýarlyk ýyllary dowam edip biler

Ysraýylyň metbugatynda öňe sürülýän aýyplamalara görä Türkiye, Siriýadaky täsirini ulanyp, Ysraýyly strategiki gabaw astyna almagy maksat edinýär. Ysraýyl bu ähtimal harby we geosyýasy howplara garşy anyk goranyş liniýasyny we taýýarlyk meýilnamasyny döredýän bolsa, IDF esasanam deňiz güýçlerinde düýpgöter özgerişleri başdan geçirmeli bolar.

Harby analitikler Ysraýyl deňiz flotuny şeýle uly güýje garşy durup biljek derejede üýtgedip gurmagyň gaty gymmat boljakdygyny we bu prosesiň köp ýyl alyp biljekdigini aýdýarlar. Deňiz güýçleriniň gämileriň sanyndan başlap, tehnologiki infrastrukturasyna çenli ähli ugurlarda gaýtadan gözden geçirilmegi Tel Awiw üçin uzak möhletli we kyn goranyş göreşiniň başlanandygyny aňladýar.