Türk maýa goýum gaznasy 600 million dollar bilen ýaşyl taslamalary goldaýar

Söwda ministri Ömer Bolat 600 million dollar maýa goýum bilen Türkiýe maýa goýum gaznasynyň Antalýada geçirilen Türkiýe döwletleri guramasynyň Howa, innowasiýa, ýaşyl ykdysadyýet we söwda hyzmatdaşlygy (CIGET) guramasynyň ilkinji ministrler ýygnagynda resmi taýdan işe başlandygyny habar berdi. COP31 sammitiniň çäginde agza ýurtlaryň ýaşyl öwrülişik proseslerine goldaw bermek üçin geçirilen bu ädim sebitde gaýtadan dikeldilýän energiýa we energiýa netijeliligi taslamalaryny çaltlaşdyrmaga gönükdirilendir.

Türk maýa goýum gaznasy haýsy ugurlara ünsi jemlär?

Türk maýa goýum gaznasy, türk döwletleriniň ilkinji bilelikdäki maliýe instituty hökmünde gaýtadan dikeldilýän energiýa, ýaşyl ykdysadyýet we energiýa netijeliligi ýaly ugurlarda bilelikdäki taslamalary maliýeleşdirmek wezipesini öz üstüne alýar. Ministr Ömer Bolat gaznanyň agza ýurtlaryň elýeterli we uzak möhletleýin maliýeleşdirmekdäki kynçylyklaryny ýeňip geçmegiň esasy guraly boljakdygyny aýtdy. TDT Baş sekretary Mirwohid Azimow, gaznanyň kiçi we orta kärhanalara goldaw bermek arkaly agza ýurtlaryň arasyndaky söwda mukdaryny we maýa goýumlaryny ýeňilleşdirjekdigini aýtdy.

greenaşyl öwrülişik üçin anyk ädimler näme?

Antalýada ministrlik Jarnamasyna gol çekilmegi bilen CSA hyzmatdaşlygy howanyň amatly syýasatlaryna we durnukly söwda maksatlaryna laýyklykda durmuşa geçiriş tapgyryna geçdi. Ministr Ömer Bolat Türkiýanyň tejribesini Emissiýa söwda ulgamy we ýaşyl taksonomiýa ýaly kanuny düzgünler bilen dogan ýurtlar bilen paýlaşmaga taýýardyklaryny aýtdy. TDT-nyň Baş sekretary Mirwohid Azimow guramanyň 2025-nji ýylyň ahyryna çenli söwda mukdarynyň 1 trillion dollara we ilatyň 170 milliondan geçendigini ýatlatdy we işleriň sanlylaşdyrmaga we ýaşyl görüşe gönükdirilen 65 institusional mehanizm bilen dowam edýändigini aýtdy.

Antalýada geçirilen COP31 sammitiniň çäginde CIGET ýygnagyna agza ýurtlar uglerod zyňyndylaryna gözegçilik we ýaşyl sertifikat ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygy güýçlendirmek kararyna geldiler. Ministr Ömer Bolat we TDT Baş sekretary Mirwohid Azimow, 2024-nji ýylyň 5-nji noýabrynda gol çekilen Sanly Ykdysadyýet Hyzmatdaşlyk Ylalaşygy (DEPA) tarapyndan üpjün edilen infrastruktura bilen ýaşyl söwdada sanly yzarlamanyň ýokarlanjakdygyny mälim etdiler.

Türk döwletleriniň guramasynyň çäginde amala aşyrylýan bu maliýe we administratiw amallar, agza ýurtlaryň howanyň üýtgemegine garşy göreşmek syýasatlaryny umumy bir ýere jemlemegi maksat edinýär. Maýa goýumçylary we kärhanalary gaznanyň berýän çeşmeleri we TDT-iň korporatiw bildirişleri arkaly sanly söwda düzgünleri barada häzirki wakalary yzarlap bilerler.

Ykdysady integrasiýa ýaşyl öwrülişik bilen çaltlaşýar

600 million dollarlyk gaznanyň işe girizilmegi, türk dünýäsiniň diňe bir täjirçilik däl, eýsem tehnologiki we daşky gurşaw hyzmatdaşlygy modeline geçendigini görkezýär. Bu maliýe goldawy, agza ýurtlara global ýaşyl ülňüleri berjaý etmegi aňsatlaşdyrar, şol bir wagtyň özünde sebitara maýa goýumlaryny içerki we durnukly çeşmeler bilen maliýeleşdirmäge mümkinçilik berer.

Agza ýurtlarda maýa goýum gurşawy nähili üýtgäp biler?

Gaznanyň işe girizilmegi bilen KOK-laryň, esasanam täzelenip bilýän energiýa pudagynda işleýänleriň, maliýeleşdirmäge has aňsat boljakdygyna garaşylýar. Mundan başga-da, sanly yzarlamak we Türkiýe döwletleriniň arasyndaky sertifikat hyzmatdaşlygy eksportçylaryň serhet uglerodyny kadalaşdyrmak ýaly halkara söwda düzgünlerini berjaý etmekde bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyryp biler diýlip garaşylýar.