Türkiye suw atlasy: Geçmişden geljege suw yzlary

Howanyň üýtgemeginiň suwa täsiri

umumakly ylmy gözlegleriň gysga wagtyň içinde gurak döwürleriň we ýerli ýagyşlaryň Türkiýede has ýygy boljakdygyny çaklaýandygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň suwy goramak we geljekki nesillere geçirmek ýaly daşky gurşaw, ykdysady we strategiki jogapkärçiligi döredýändigini aýtdy. Arassa suwdan peýdalanmagyň ýurtlar üçin möhüm meseledigini mälim eden umumakly, krizisi dolandyrmagyň ýerine töwekgelçiligi dolandyrmaga gönükdirilen ylmy esasly syýasatlary döredendiklerini mälim etdi. Bu meýilnama suw çeşmelerini goramagy, suwy öndürmegi meýilleşdirmegi, pudagara sazlaşygy üpjün etmegi we sanly üýtgeşmeleri ýaýratmagy maksat edinýär. Emeli intellekt bilen goldanýan tehnologiýalar we sanly gözegçilik ulgamlary ýaly täzelikleriň suw dolandyryşyna birleşdirilendigini mälim etdi.

Türkiýäniň suw atlasynyň ähmiýeti

umumakly Türkiýäniň Suw atlasynyň halk bilen paýlaşylandygyny we bu gözlegiň ýurduň suw ýadyny ýazýandygyny mälim etdi. Atlas, Türkiýanyň 25 basseýnindäki suw baýlyklaryny wizual, medeni, taryhy we tehniki nukdaýnazardan gözden geçirip, suwuň siwilizasiýa taýdan toplanandygyny açýar. Takmynan 25 müň kilometr meýdanda geçirilen gözlegler bilen goldanýan Atlas, karar berýänler, alymlar we raýatlar üçin möhüm çeşme bolar. Adaty landşaft çemeleşmesiniň durnukly däldigini aýdyp, guraklyga çydamly ösümlik görnüşlerine we suwdan tygşytly peýdalanmaga esaslanýan ekosistemany arassa meýilnamalaşdyrmagyň möhümdigini aýtdy. Bu özgerişlik bilen suw tygşytlamagyň takmynan 80 göterimdigini we tygşytlamak we energiýa çykdajylarynda gazanylýandygyny mälim etdi.

Geljekki nesillere geçirilen miras

umumakly Milli Suw Geňeşiniň kseriki abadanlaşdyryş meselesini gün tertibine girizendigini we maksadynyň uglerodyň saklanmagyny ýokarlandyrýan sebitleri döretmek we suw aýlawyny goldamakdygyny aýtdy. Türk suw atlasy bilen suwuň ýadyny ýazga almak arkaly kseriki landşaft çemeleşmeleri bilen şäherleri gelejek üçin taýýarlajakdyklaryny aýtdy.

Oba hojalygy we tokaý hojalygynyň suw dolandyryşy baş müdiri Afire Sewer howanyň üýtgemeginiň suw çeşmelerine edýän täsirleriniň has aýdyň boljakdygyny aýtdy. Türkiýedäki 25 basseýn üçin iki ssenariýa we üç model bilen çaklamalaryň edilendigini we netijeleriň ruhlandyryjy däldigini aýtdy.

Ylmy maglumatlaryň ähmiýeti

Ankara uniwersitetiniň rektory prof. Doktor Nejdet Ünüvar Türkiýanyň suwuň ýokarlanmagyny we ilatyň köpelmegini talap edip, suwuň üýtgemegine sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Ylmy maglumatlaryň kömegi bilen suw çeşmelerini dolandyrmagyň möhümdigini aýtdy.