Uçuş koridorlary üçin hukuk infrastrukturasy döredildi

Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu "pilotsyz ýol" diýlip atlandyrylýan pilotsyz howa ulagy (UAV) koridorlarynyň kanuny infrastrukturasynyň döredilendigini habar berdi. Raýat awiasiýasynyň baş müdirligi (SHGM) tarapyndan 2026-njy ýylyň 30-njy iýulynda neşir edilen Pilotsyz howa ulag ulgamlary görkezmesiniň (SHT-UHA) çäginde sanly howa ýollary uçarmansyz howa ulaglarynyň görünmeýän we awtonom uçuşlary üçin kesgitlener. Ministr Uraloğlu bu ulgam bilen ýol hereketine garaşsyz howpsuz we gözegçilik edilýän transport ulgamynyň durmuşa geçiriljekdigini aýtdy.

Uçuş koridorlary sanly ulgam bilen nähili dolandyrylar?

Pilotsyz awtoulag ýollarynyň araçäkleri, giriş nokatlary, uçuş ugurlary we ulaglaryň arasyndaky aýralyk ölçegleri DGCA tarapyndan sanly kesgitlener. Ministr Uraloğlu ähli maglumatlaryň Pilotsyz howa ulaglaryny yzarlamak we ýol hereketini dolandyrmak ulgamy (ATHATTYS) arkaly çap ediljekdigini aýtdy we "Pilotsyz howa ulaglarynyň programma üpjünçiligi bu maglumatlary gönüden-göni okap biler we uçuşlar kesgitlenen düzgünleriň çäginde amala aşyrylar. Çäklendirilmedik we çäklendirilmedik sebitler üçin koridorlary meýilleşdireris.

Emeli intellekt bilen goldanýan awtonom uçuşlar haýsy ugurlarda ulanylar?

Emeli intellektiň goldawy bilen iň gysga ýollaryň dörediljek awtonom uçuşlary logistika we saglygy goraýyş transportynda ulanylar. Ministr Uraloğlu ulgamyň şäherara ýük daşamak, hassahanalara lukmançylyk nusgalaryny geçirmek, kyn howa şertlerinde üpjünçilik we elektrik liniýalaryny barlamak ýaly ugurlarda möhüm mümkinçilikleri hödürlejekdigini aýtdy. Aýrylan ýagdaýynda ulaglaryň ýaşaýyş ýerleriniň daşyndaky öňünden kesgitlenen halas ediş ýerlerine gönükdiriljekdigi mälim edildi.

Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu, 2026-njy ýylyň 30-njy iýulyndaky SHT-İHA görkezmesiniň çäginde ATHATTYS üsti bilen dolandyryljak uçuş koridorlarynyň güýmenje uçuşlary üçin ýapyljakdygyny habar berdi. Diňe P2 ygtyýarnamasy bolan uçarmanlar zerur hasaba alyş we programma üpjünçiligi şahadatnamalary bolan ulagly ygtyýarly kärhanalaryň içinde uçup bilýän ulgam, logistika we saglygy goraýyş pudaklarynda awtonom transporty nyşana alýar.

Göz öňünde tutulýan düzgün, uçarmansyz howa ulaglarynyň raýat awiasiýa meýdanyna integrasiýasynyň täze tapgyryny görkezýär. Degişli kärhanalar we uçarmanlar, DGCA-nyň amaly ygtyýarnama amallary we IHATTYS üsti bilen uçuş habarnamalary baradaky häzirki bildirişlerini ýerine ýetirmeli.

Netije

Uçuş koridorlarynyň kanuny infrastrukturasynyň tamamlanmagy, Türkiýede pilotsyz howa ulaglarynyň täjirçilik we logistika maksatlary üçin ulanylmagynyň adaty esasda ýerleşdirilendigini görkezýär. Sanly yzarlaýyş ulgamlary we emeli intellekt integrasiýasy, adaty transport usullaryna alternatiwa hökmünde çalt we täsirli logistika toruny döretmäge mümkinçilik berýän howa hereketini howpsuz dolandyrmaga mümkinçilik berýär.

Bu düzgün diňe bir tehnologiki täzelik däl, eýsem howa giňişligini has netijeli ulanmak üçin ädilen strategiki ädimdir. Ygtybarly howpsuzlyk we ygtyýarnama kriteriýalary, ulgamy gözegçiliksiz ulanmagy ýok etmek bilen ulgamy professional hyzmat meýdanyna öwürmegi maksat edinýär.

Mümkin täsirler

Täze ulgam, esasanam gyssagly lukmançylyk enjamlaryny ibermekde wagty gysgaltmak arkaly saglygy goraýyş hyzmatlarynyň netijeliligini ýokarlandyrar diýlip garaşylýar. Logistika pudagynda şäherara ýük çykdajylarynyň azaljakdygyny we eltip bermek prosesleriniň çaltlaşjakdygyny çaklamak mümkin. Mundan başga-da, energiýa we transport infrastrukturasyny barlamakda uçarmansyz howa ulaglarynyň ulanylmagy işgärleriň howpsuzlygyny ýokarlandyryp we iş ýalňyşlyklaryny azaldyp biler.

Uzak möhletde awtonom howa gatnawynyň giňden ulanylmagy bilen awtoulag ýolundaky käbir agyr ulaglar asmana öwrüler we bolup biljek täsirleriň arasynda ulag dykyzlygy peseler. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaýyň howa giňişligini dolandyrmakda we howpsuzlyk barlaglarynda täze amaly zerurlyklary getirjekdigine baha bermek bolar.