İHA koridorları için hukuki altyapı oluşturuldu

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "drone otoyolu" olarak adlandırılan insansız hava aracı (İHA) koridorlarının hukuki altyapısının oluşturulduğunu duyurdu. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) çerçevesinde, insansız hava araçlarının görüş hattı dışı ve otonom uçuşları için dijital hava yolları tanımlanacak. Bakan Uraloğlu, bu sistemle karayolu trafiğinden bağımsız, güvenli ve kontrollü bir taşımacılık ağının hayata geçirileceğini belirtti.

İHA koridorları dijital sistemle nasıl yönetilecek?

Drone otoyollarının sınırları, giriş-çıkış noktaları, uçuş yönleri ve araçlar arası ayırma kriterleri SHGM tarafından dijital ortamda belirlenecek. Bakan Uraloğlu, tüm verilerin İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacağını ifade ederek, "İnsansız hava araçlarının yazılımları bu verileri doğrudan okuyabilecek ve uçuşlar belirlenen kurallar çerçevesinde gerçekleştirilecek. Koridorları yasak, tahditli ve tehlikeli bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahaları kesmeyecek şekilde planlayacağız" dedi.

Yapay zekâ destekli otonom uçuşlar hangi alanlarda kullanılacak?

Yapay zekâ desteğiyle en kısa rotaların oluşturulacağı otonom uçuşlar, lojistik ve sağlık taşımacılığında kullanılacak. Bakan Uraloğlu, sistemin şehirlerarası kargo taşımacılığı, hastaneler arası tıbbi numune transferi, zorlu hava koşullarında ikmal ve enerji hatlarının denetimi gibi alanlarda önemli imkânlar sunacağını vurguladı. Bağlantı kesilmesi durumunda ise araçların yerleşim alanları dışında önceden belirlenmiş kurtarma bölgelerine yönlendirileceği belirtildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 30 Temmuz 2026 tarihli SHT-İHA talimatı kapsamında, İHATTYS üzerinden yönetilecek İHA koridorlarının hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacağını açıkladı. Yalnızca P2 lisansına sahip pilotların, gerekli tescil ve yazılım sertifikalarına sahip araçlarla yetkili işletmeler bünyesinde uçuş yapabileceği sistem, lojistik ve sağlık sektörlerinde otonom taşımacılığı hedefliyor.

Söz konusu düzenleme, insansız hava araçlarının sivil havacılık sahasına entegrasyonu sürecinde yeni bir aşamayı temsil ediyor. İlgili işletmelerin ve pilotların, operasyonel yetkilendirme süreçleri ve İHATTYS üzerinden yapılacak uçuş bildirimleri hakkında SHGM'nin güncel duyurularını takip etmeleri gerekmektedir.

Çıkarılacak sonuç

İHA koridorlarının hukuki altyapısının tamamlanması, Türkiye'de insansız hava araçlarının ticari ve lojistik amaçlı kullanımının standart bir zemine oturtulduğunu göstermektedir. Dijital takip sistemleri ve yapay zekâ entegrasyonu, hava trafiğinin güvenli bir şekilde yönetilmesini sağlayarak, geleneksel taşımacılık yöntemlerine alternatif, hızlı ve verimli bir lojistik ağının kurulmasına olanak tanımaktadır.

Bu düzenleme, sadece teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda hava sahasının daha etkin kullanımı için atılmış stratejik bir adımdır. Belirlenen sıkı güvenlik ve lisanslama kriterleri, sistemin kontrolsüz kullanımlardan arındırılarak profesyonel bir hizmet alanına dönüştürülmesini amaçlamaktadır.

Muhtemel etkiler

Yeni sistemin, özellikle acil tıbbi malzeme sevkiyatında süreyi kısaltarak sağlık hizmetlerinde verimliliği artırması beklenebilir. Lojistik sektöründe ise şehirlerarası kargo maliyetlerinin düşmesi ve teslimat süreçlerinin hızlanması öngörülebilir. Ayrıca, enerji ve ulaşım altyapılarının denetiminde İHA kullanımı, personel güvenliğini artırabilir ve operasyonel hataları minimize edebilir.

Uzun vadede, otonom hava taşımacılığının yaygınlaşmasıyla birlikte, karayolu üzerindeki ağır vasıta trafiğinin bir kısmının gökyüzüne kayması ve trafik yoğunluğunun azalması olası etkiler arasındadır. Ancak bu durumun, hava sahası yönetimi ve güvenlik denetimleri konusunda yeni operasyonel ihtiyaçları beraberinde getireceği değerlendirilebilir.