“Yeni olol” toparyndan deputatlar işinden aýrylandan soň, Türkiýäniň Milli mejlisinde köplük ýitirildi

Gaziantepiň orunbasary Ertuğrul Kaýanyň DEVA partiýasyndan çekilmegi, Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň çäginde işleýän “Yeni olol” toparynyň san balansyny üýtgetdi. Bu bölünişik bilen Yenieni olol parlament işi üçin topar döretmek üçin zerur köplügi ýitirdi. Ewrin Güvendik tarapyndan berlen maglumata görä, bu ösüşden soň toparyň dikeldilmegi üçin syýasy lobbilerde dürli ssenariýalar gün tertibine getirildi.

“Yeni olol” toparynyň parlament köplügine nähili täsir etdi?

Ertuğrul Kaýanyň işinden aýrylmagy, “Yeni olol” toparynyň Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasyna gatnaşmagyny dowam etdirmek üçin zerur bolan deputatlaryň sanyndan pes bolmagyna sebäp boldy. Toparyň ýene kanuny köplüge eýe bolmagy üçin daşarky deputatlardan goldaw almaly ýa-da toparyň arasyndaky deňagramlylygy üýtgetmeli boldy. Sahnanyň aňyrsynda öňe sürülýän aýyplamalara görä, Respublikan Halk Partiýasynyň (CHP) "Täze ýol" toparyna parlament goldawyny bermek mümkinçiligine ýene bir gezek baha berilýär.

Bileleşik gepleşiklerinde iň soňky ýagdaý nähili?

“Yeni olol” toparyndaky bu işden başga-da, “Felikity” partiýasy, DEVA partiýasy we “Re-Welfare” partiýasynyň arasyndaky saýlaw bileleşigi gepleşiklerinde ylalaşyk gazanylandygy aýdylýar. Göz öňünde tutulýan bileleşigiň gerimi we jikme-jiklikleri boýunça gözlegleriň dowam edýändigi aýdylsa-da, gazanylan şertnamanyň ýakyn günlerde halk bilen paýlaşylmagyna garaşylýar. Partiýalaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy gözlemek, parlament arifmetikasy we saýlaw strategiýalary taýdan möhümdir.

Gaziantepiň orunbasary Ertuğrul Kaýanyň DEVA partiýasyndan çekilmegi bilen, “Yeni olol” topary Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynda topar döretmek köplügini ýitirdi. Bu ýagdaý, kanun çykaryjylyk işini we parlamentdäki wekilçilik güýjüni saklamagyň täze ýollaryny gözlemegine sebäp bolsa-da, CHP-ni goldamak mümkinçiligi syýasy gün tertibiniň merkezinde durýar.

Syýasy partiýanyň Türkiýäniň Milli mejlisinde topar döretmek üçin azyndan 20 wekili bolmaly. Topar döretmek hukugyny ýitiren taraplar, parlament komitetlerinde wekilçilik etmek, umumy ara alyp maslahatlaşmak we topar tekliplerini bermek ýaly käbir aýratyn hukuklardan mahrum edilýär. Bu etapda ýüze çykan kemçilikleri aradan aýyrmak üçin, parlamentara geçiş ýa-da ýaranlyk modelleri parlamentiň içerki düzgünlerine laýyklykda amala aşyrylýar.

Netije

Ertuğrul Kaýanyň işinden aýrylmagy, Türkiýäniň Milli mejlisinde kiçi göwrümli syýasy toparlaryň barlygynyň näderejede gowşakdygyny ýene bir gezek açdy. Mejlis agzasynyň gitmeginiň hem topar statusynyň ýitmegine sebäp bolmagy, syýasy bileleşikleriň parlament arifmetikasyna göni täsirini subut edýär.

Topar döretmek köplügini ýitirmek, Täze ýoluň parlament işindäki netijeliligini çäklendirjek ýagdaý. Bu ýagdaýy ýeňip geçmek üçin mümkin goldaw gözlemek partiýalar arasyndaky gepleşikleri artdyryp, syýasy bloglaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy çaltlaşdyryp biler.

Mümkin täsirler

"Yeni olol" topary köplügini ýitirse, parlamentiň gün tertibinde we komissiýanyň işinde toparyň agramynyň azalmagyna sebäp bolup biler. Daşarky goldaw berilmese, toparyň parlament mejlisinde çykyş etmek we wekilçilik etmek hukugy çäklendirilip bilner.

CHP-ni goldamak mümkinçiligi oppozisiýa blogunyň parlamentdäki strategiki ädimlerini üýtgedip biler. Mundan başga-da, Saadet, DEVA we Re-Welfare partiýalarynyň arasyndaky bileleşik prosesi ýakyn geljek saýlaw döwründäki syýasy deňagramlylyga hem täsir edip biler.