Ysraýyl koalisiýasyndaky Haredi ýer titremesi: Yitzhak oseosefden Netanýahu şäherine çenli 'Ynamsyz ýalançy' zarbasy

Ysraýyl syýasatynda asudalyk ýok. Ultra-prawoslaw (Haredi) ýewreý jemgyýetiniň iň täsirli dini şahsyýetlerinden biri bolan Sefardyň öňki baş mugallymy Yitzhak oseosef premýer-ministr Benýamin Netanýahu barada gaty ýiti sözler aýtdy. Ysraýyl goşun radiosy tarapyndan berlen maglumata görä, oseosef ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen möhüm ýygnaklarda Netanýahuny berk nyşana alyp, ony "ygtybarsyz ýalançy" diýip atlandyrypdyr. Bu gozgalaň, eýýäm sapakdan asylan sagçy koalisiýa hökümetine ýer titremesi boldy.

Harby gullukdan boşatmak wadasy koalisiýany ýykdy

Yitzhak oseosef, Netanýahunyň 2022-nji ýylyň ahyrynda hökümet gurmak işinde bolan wagty Haredi partiýalaryna beren möhüm wadalaryny ýerine ýetirmändigini aýtdy. Wadalaryň, esasanam dini mekdebiň (esheşewa) okuwçylarynyň hökmany harby gullukdan boşadyljakdygyny aýdyp, oseosef "Netanýahu, harby kanunlar boýunça bizi aldadyp biler" -diýdi. Geljek ýylyň oktýabr aýynda geçiriljek umumy saýlawlarda Netanýahuga däp bolan goldawyny doly yzyna alyň.

Netanýahunyň ýolbaşçylygyndaky Likud koalisiýasyna alternatiwa gözleýän dini lider oseosef, öňki Baş sekretary Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky ashaşar partiýasyna ýaşyl yşyk berdi. Eisenkot barada diýseň oňyn baha beren oseosef: "Eisenkot dogruçyl adam, ak ýürekli ýewreý we Töwrat okuwçylaryna çuňňur söýgüsi bar. Garry enesi geçmişde Şas partiýasyna ses beripdi we ruhany bolmagyny isledi. Bu beýle bolman biler, ýöne oňa ynanmak mümkin. Geljekki saýlawlarda we premýer-ministr bolup bileris" -diýdi.

oseosef, dolandyryjy koalisiýanyň beýleki möhüm Haredi hyzmatdaşy bolan Birleşen Töwrat Iudaizm Partiýasynyň, saýlawlarda Netanýahunyň iň güýçli bäsdeşi hökmünde tanalýan Gadi Eisenkoty goldajakdygyna umyt edýändigini aýtdy.

Likud partiýasyndaky iş ýerinden ýer titremesi we koalisiýanyň geljegi

2013-nji we 2023-nji ýyllar aralygynda Ysraýylyň Sefard baş mugallymy bolup işlän we häzirki wagtda hökümet partnýory Şas partiýasynyň ruhy ýolbaşçysy Yitzhak oseosefiň bu ädimi koalisiýanyň geljegine howp salýar. Haredi erkekleriniň harby gulluga alynmagyny talap edýän kanun taslamasy dolandyryjy blogda çuňňur çatryklara sebäp boldy. Netijede, Likud partiýasynyň dolandyryjysynyň orunbasary Dan Illouz öz partiýasyndan çekiljekdigini we indiki saýlawlarda dalaşgär bolmajakdygyny yglan etdi we harby ýüküň jemgyýetiň ähli gatlaklarynyň arasynda deň paýlaşylmalydygyny öňe sürdi. Illouzyň bu düýpli ädimi, dolandyryjy partiýadaky pikirleriň we bölünişikleriň näderejede çuňlaşandygyny ýene bir gezek açdy.