Ysraýylda saýlawdan soňky bulam-bujarlyk: Gadi Eisenkotyň öýüne "Ogluňy öldürdiň" şygary bilen hüjüm

Ysraýylda saýlaw gutularynda aç-açan köplük peýda bolman başlanan koalisiýa gepleşikleri ýurtda syýasy we jemgyýetçilik krizisine sebäp boldy. Maariwiň beren maglumatlaryna görä, saýlawdan soň hiç hili ýeňiji ýüze çykman, çuňlaşan syýasy näbellilik köçelerdäki dartgynlygy artdyrdy. Uruş Ministrler kabinetiniň öňki agzasy we ashaşar partiýasynyň lideri Gadi Eisenkot premýer-ministr Benýamin Netanýahuny goldaýan sagçy toparlaryň nyşanyna öwrüldi.

Saýlaw gutusyndaky syýasy düwün köçelerde nähili şöhlelendi?

Hökümet döretmek prosesindäki böwet oppozisiýa bilen dolandyryjy toparyň arasyndaky dartgynlygy ýokarlandyrdy. Eýzenkotyň, arap partiýalarynyň goldawyny ýa-da gatnaşmagyny öz içine alýan hökümet wariantyny goldamak sagçy toparlaryň reaksiýasyny döretdi. Protestçiler Eýzenkotyň rezidensiýasynyň öňünde ýygnanyp, "Çepçiler zyýan ýetirýär. Jewsewreýlere howp abanýar", "Koalisiýa üçin howpsuzlyk satylyp bilinmez" we "Terrorçylary goldaýan hökümete ýok" diýen şygarlar göterildi.

Eisenkotyň öýüne garşy geçirilen demonstrasiýalarda näme boldy?

Protestçiler demonstrasiýa wagtynda serhetden geçen we 2023-nji ýylyň dekabrynda Gazada ölen Gal Eisenkoty nyşana alýan sözleri ulandylar. Aktiwistler megafonlar arkaly "Ogluňy öldürdiň, dönük!" diýip gygyryp, kakasynyň Uruş kabinetindäki geçmişini syýasy gyzyklanma guraly hökmünde ulandylar. Ashaşar partiýasy bu hüjümiň Netanýahunyň alyp barýan strategiýasynyň netijesidigini aýtdy we: "Partiýanyň başlygy Gadi Eisenkotyň öýüniň öňünde bolup geçen bu ýigrenji hüjüm, oturmak üçin gyzyl çyzyklary äsgermezlik edýän çüýrük we serhetsiz syýasy ýolbaşçylaryň gönüden-göni netijesidir."

Saýlaw netijelerinden soň hökümet gurmak synanyşyklary sebäpli Ysraýyldaky syýasy näbellilik Gadi Eisenkotyň öýüniň öňünde geçirilen demonstrasiýalar bilen güýçlendi. Gazada ölen Eisenkotyň ogluna gönükdirilen aşa sagçy toparlaryň şygarlary ýurtda syýasy polýarlaşmagyň derejesini görkezdi.

Ysraýylda häzirki syýasy ulgamda hökümet gurmak güýji Prezident tarapyndan kesgitlenen amallar arkaly amala aşyrylýar we koalisiýa gepleşikleri başa barmasa, irki saýlawlaryň mümkinçiligi öňe çykyp biler. Protestler we syýasy dartgynlyk ýurtdaky howpsuzlyk we jemgyýetçilik parahatçylygy baradaky gepleşikleri kanuny we syýasy esasda dowam etdirmegi zerur edýär.

Netije

Ysraýyl jemgyýetindäki syýasy bölünişigiň, saýlaw prosesindäki näbellilikler bilen bilelikde şahsy hüjümlere we ahlak çäklerinden çykýandygy görünýär. Hususan-da, şehit bolan esgerleriň maşgalalaryny syýasy çekişmelerde ulanmak sosial barlyşygyň esasyny gowşadýar.

Syýasy ýolbaşçylaryň çykyşlarynyň goldaýan köpçülige edýän täsiri şeýle wakalarda aýgytly rol oýnaýar. Netanýahu administrasiýasy bilen oppozisiýanyň arasyndaky "zäherli maşyn" jedeli ýurtdaky syýasy howanyň näderejede gowşakdygyny we köçe basyşy bilen demokratik prosesleriň nähili howp astyndadygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu dartgynly proses koalisiýa gepleşiklerini hasam kynlaşdyryp biler we syýasy partiýalaryň arasynda ylalaşyk mümkinçiligini azaldar. Sosial polýarizasiýanyň ýokarlanmagy köçe demonstrasiýalarynyň has zorlukly bolmagyna we howpsuzlyk güýçleriniň gatyşmak ukybynyň sorag astyna alynmagyna sebäp bolup biler.

Oppozisiýa ganatynyň Netanýahuny has berk tankyt etmegi irki saýlawlaryň çagyryşlarynyň has güýçli bolmagyna sebäp bolup biler. Bu ýagdaý Ysraýylyň içerki syýasatynda durnuksyzlygyň uzak wagtlap dowam etmegine we sosial parahatçylyga hasam zyýan ýetirip biler.