Ysraýylyň Abu al-Zuhur hüjümi sebiti güýçlendirdi: "Demir ýumruk Türkiýany duruzyp bilmez"

Tel Awiw administrasiýasynyň Siriýanyň demirgazygynda ýerleşýän Abu al-Zuhur harby howa menzilini nyşana almagy halkara jemgyýetçiliginde uly seslenme döretdi. Derňew bu harby ädimiň Ysraýylyň sebitdäki diplomatik we harby umytsyzlygyny, şeýle hem içerki syýasata çuňňur ýapyşýandygyny görkezýär. Ysraýyl tarapy Türkiýäniň sebitdäki harby berkitmeleriniň öňüni aljakdygyny aýdyp, hüjümi goramaga synanyşsa-da, Ankara bu esassyz talaplary düýbünden inkär etdi.

Ysraýylyň saýlaw hasaplamalary we sebitdäki dartgynlyk

Global diplomatiýanyň merkezleri bolan Waşington, Damask we Ankara, Tel Awiwiň bilkastlaýyn dartgynlygy güýçlendirýändigi barada umumy pikir bar. Angliýada ýerleşýän global habar gullugy Roýter bilen gürleşýän ýokary derejeli diplomatik çeşmeler harby çozuşyň aňyrsynda gysgaça jemleýär. Çeşmeler: "Ysraýylyň howpsuzlyk aladalary iki aýda geçiriljek umumy saýlawlar bilen baglanyşykly syýasy hasaplamalar bilen baglanyşykly" diýilýär

Türkiýe serhet howpsuzlygyny goramak we terrorçylyk elementlerini ýok etmek arkaly durnuklylygy ýola goýmak maksady bilen 2011-nji ýyldan bäri Siriýada kanuny harby gatnaşygyny saklaýar. 2016-njy ýylda Ankara tarapyndan başlanan serhetaşa operasiýalar, 2020-nji ýylda Idlibdäki harby kuwwatynyň güýçlenmegi we Asadyň re regimeiminiň agdarylmagy we Ahmed al-Şaranyň prezidentiň oturgyjyna goşulmagy Türkiýanyň sebitdäki strategiki ornuny hasam güýçlendirdi. Ysraýyl, beýleki tarapdan, Türkiýäniň Siriýanyň hemme ýerinde döredip biljek howa gorag ulgamlarynyň howa güýçleriniň erkin hereketini doly çäklendirmeginden alada galýar.

Diplomatik frontda Ysraýyla garşy umumy pikir

Ysraýylyň soňky iki hepdede Siriýanyň territoriýasyna garşy geçiren 27 howa zarbasy we 36 sany ýerüsti operasiýasy hatda onuň ýarany ABŞ-nyň hem reaksiýasyny döretdi. Tel Awiwiň iň bir äheňli birtaraplaýyn agressiw ädimlerini ýazgarýanlaryň arasynda ABŞ-nyň Siriýa boýunça ýörite wekili we Ankaradaky ilçisi Tom Barak bar.

Halkara seljeriş hasabatlarynda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň arasyndaky ýakyn gatnaşyklar, şeýle hem Türkiýäniň F-35 maksatnamasyna gaýtadan goşulmagy baradaky habarlary Waşington administrasiýasynyň Ankarany sebitdäki iň möhüm we strategiki ýarany hasaplaýandygyny subut edýär. Bu ýagdaýa, Ysraýylyň birtaraplaýyn hereketlerine garşy Türkiýäniň tarapynda durýan köp sanly aktýor hökmünde düşündirilýär.

Gazadaky söweşi sebäpli halkara arenasynda çynlakaý basyşlara sezewar bolan Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu Türkiýany sebitdäki bäsdeş hökmünde görkezmäge synanyşýar. Prezident Erdoganyň Ysraýyl hökümetiniň Gazadaky gyrgynçylygyny ýiti tankytlamagy dowam edýärkä, Netanýahunyň kabineti Ankarany gönüden-göni nyşana alýar. Ysraýyl, Abu al-Zuhur ýaly möhüm bazalara hüjüm edip, Türkiýäniň Siriýa meýdanyndaky täsirini çäklendirmegi maksat edinýän ýaly.

Damask-Ankara liniýasynyň güýçlenmegi bilen "Demir ýumruk" ýeterlik däl galýar

Damask bilen Ankaranyň geografiki ýakynlygy we soňky döwürde güýçlenen ikitaraplaýyn gatnaşyklar Türkiýanyň Siriýadaky geljegini sebit deňlemesiniň iň möhüm elementleriniň birine öwürýär. Prezident Şaranyň ýolbaşçylygyndaky Damaskyň täze administrasiýasy sebitdäki durnuklylygy üpjün etmek üçin arap dünýäsi we günbatar ýurtlary bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmak üçin güýçli tagalla edýär.

Ysraýylyň soňky harby prowokasiýasy Waşington bilen gatnaşyklara nähili täsir eder we Damask-Ankara liniýasyndaky täze deňagramlylyk dünýä derejesinde ara alnyp maslahatlaşylmagyny dowam etdirýär. Halkara howpsuzlyk seljerijileri, Türkiýäniň Siriýa, Liwan we Gazadaky täsirleriniň çuňlaşmagynyň öňüni almak mümkin däldigini aýdýarlar: "Ysraýyl zyýan ýetirip biler, ýöne Türkiýanyň sebitdäki täsirini giňeltmeginiň öňüni almak üçin diňe demir ýumruk ýeterlik bolmaz."