Ysraýylyň BMG-nyň gara sanawyna goşulmagy jedel döretdi

Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) jynsy zorluk hadysalaryny dokumentleşdirýän Ysraýyly "gara sanawa" goşmagy halkara arenasynda uly täsir galdyrdy. ABŞ-da ýerleşýän “X” kompaniýasynyň beren beýanatynda bu kararyň Ysraýylyň syýasy ädimi hökmünde kabul edilendigi aýdyldy. Tel Awiw administrasiýasy BMG işgärlerini giňişleýin derňewleri geçirmäge çagyrsa-da, Halkara Gyzyl Haç Komitetine (HGHK) palestinaly tussaglar bilen duşuşmaga rugsat berilmeýändigini öňe sürdi. Ysraýyl metbugaty Ysraýylyň türme administrasiýasynyň hem bu sanawa goşulandygyny habar berdi. BMG-nyň ýyllyk hasabaty entek köpçülige mälim edilmese-de, sebitdäki adam hukuklarynyň bozulmagy uzak wagt bäri jedel bolup gelýär. Ysraýyl bu karary syýasy ädim hökmünde häsiýetlendirýän hem bolsa, halkara jemgyýetçiliginden dürli reaksiýalary kabul edýär. Bu aýyplamalar halkara jemgyýetçiliginde çynlakaý alada döredýän hem bolsa, Ysraýyl bu aýyplamalary ret edýär. Gynamalar we ýowuz daraşmalar baradaky aýyplamalar sebitde köpden bäri dowam edip gelýän mesele.

Tutulanlaryň we aýyplamalaryň ýagdaýy

Ysraýylda ýerleşýän Adam Hukuklary Guramasy (PHRI) 2023-nji ýylyň oktýabr aýyndan 2025-nji ýylyň noýabr aýyna çenli Ysraýylyň türmelerinde azyndan 98 palestinalynyň bikanun çemeleşilmegi we lukmançylyk zorlugy sebäpli ölendigini habar berdi. Bu maglumatlar Ysraýylyň adam hukuklary baradaky ýazgysyny hasam sorag astyna alýar. BMG gara sanawy sebitdäki dartgynlygy hasam artdyryp biler. Bu Ysraýyl bilen halkara jemgyýetçiliginiň arasynda täze diplomatik dartgynlyga sebäp bolup biler. BMG hasabatynyň çap edilmegi bilen sebitdäki adam hukuklarynyň bozulmagy bilen baglanyşykly halkara basyşlary hasam artar. Ysraýylyň bu basyşa nähili jogap berjekdigi bilesigelijilik meselesidir.