Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu täze howpsuzlyk doktrinasyny yglan etdi

Ysraýylyň premýer-ministrliginiň beren beýanyna görä, premýer-ministr Benýamin Netanýahu Eýranyň ýadro işjeňligini Ysraýylyň howpsuzlygyna iň uly howp diýip kesgitleýän täze howpsuzlyk doktrinasyny yglan etdi. Netanýahu, esasy maksady Eýran re regimeiminiň agdarylmagyny kesgitländiklerini we ähli howpsuzlyk edaralaryna bu ugurda giňişleýin we kesgitli meýilnama taýynlamagy tabşyrandygyny aýtdy.

Eýran üçin täze howpsuzlyk meýilnamasy näme?

Premýer-ministr Benýamin Netanýahu, Eýran re regimeiminiň dargamagyny üpjün etmek üçin örän giňişleýin we aýgytly meýilnamanyň üstünde işleýändiklerini aýtdy. Netanýahu, bu strategiýanyň esasynyň Eýranyň ýadro maksatlarynyň öňüni almakdygyny aýtdy we howpsuzlyk edaralaryna bu maksada ýetmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrandygyny aýtdy. Ysraýyl administrasiýasy bu meýilnamany milli howpsuzlyk strategiýasynyň merkezinde goýandygyny mälim etdi.

Gaza we Liwan üçin nähili şertler bar?

Gazanyň täzeden gurulmagy üçin Hamasyň ýaragsyzlanmagyny şertlendiren Binýamin Netanýahu, Liwana hem şuňa meňzeş çemeleşmäni görkezdi. Netanýahu, Hizbullahyň Beýrut administrasiýasy tarapyndan ýaragsyzlandyrylmalydygyny öňe sürdi, ýogsam Ysraýylyň sebitde özbaşdak operasiýa geçirjekdigini aýtdy. Mundan başga-da, Netanýahu ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň möhletiniň gutarýança iki ýyllyk döwri möhüm pursat hökmünde häsiýetlendirip, bu döwürde Ysraýylyň bähbitlerine laýyklykda mümkin bolan ähli zady etmelidigini aýtdy.

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu Eýranyň ýadro maksatlaryny duruzmak we sebitdäki howpsuzlyk howplaryny ýok etmek üçin täze doktrinany kesgitledi. Şu nukdaýnazardan, Eýranyň re regimeimini agdarmagy maksat edinýän Ysraýyl, Hamasyň Gazadaky ýaragsyzlandyrylmagyny we Liwanda Hizbullanyň zyýansyzlandyrylmagyny sebitde durnuklylygyň şerti diýip yglan etdi.

Halkara gatnaşyklarynda howpsuzlyk doktrinalary döwletiň daşary syýasatynyň we goranyş strategiýalarynyň esasyny düzýär. Ysraýyl tarapyndan yglan edilen bu täze strategiýa sebitdäki harby we diplomatik deňagramlylyga gönüden-göni täsir edip biler. Degişli prosesler Ysraýylyň howpsuzlyk guramalary tarapyndan taýýarlanan iş meýilnamalary we halkara jemgyýetçiliginiň bu syýasatlara edýän täsiri bilen emele geler.

Netije

Ysraýylyň täze howpsuzlyk doktrinasy sebitdäki harby dartgynlygyň artyp biljek döwrüne girendigimizi görkezýär. Netanýahunyň Eýranyň re regimeimini gönüden-göni nyşana almagy we Gaza we Liwana bolan berk tutumy Ysraýylyň diplomatik çözgüt gözlemek däl-de, harby basyş we öňüni alyş strategiýasyna eýerjekdigini subut edýär.

ABŞ-daky syýasy senenamany aýratyn bellemek Ysraýylyň häzirki geosyýasy baglanyşygy öz peýdasyna ulanmak üçin wagt bilen bäsleşýändigini görkezýär. Bu sebitdäki gapma-garşylyk töwekgelçiliginiň ýakyn iki ýylda ýokary bolmagyna sebäp bolup biler.

Mümkin täsirler

Netanýahunyň aýdanlary Eastakyn Gündogardaky sebit aktýorlarynyň arasynda täze polýarlaşma döredip biler. Eýran bilen Ysraýylyň arasyndaky dartgynlylygyň güýçlenmegi sebitdäki proksi güýçleriň arasynda ýüze çykýan konfliktleriň ýitiligini ýokarlandyryp, diplomatik kanallaryň hasam daralmagyna sebäp bolup biler.

Mundan başga-da, Gazanyň täzeden gurulmagy we Liwanyň içerki syýasy deňagramlylygyna edilýän basyş gumanitar krizisleri çuňlaşdyryp ýa-da sebitdäki syýasy durnuksyzlygy dowam etdirip biler. Halkara jemgyýetçiliginiň bu taglymatdaky reaksiýalary Ysraýylyň bu meýilnamalary durmuşa geçirmekdäki kuwwatyna we tizligine gönüden-göni täsir edip biler.