Körfəzdə gərginlik pik həddə çatıb: Husilər Səudiyyə Ərəbistanına dəniz blokadası tətbiq etmək qərarına gəliblər

Yaxın Şərqdə İran və ABŞ arasında gərginlik strateji addımlarla davam etsə də, Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilər bölgədəki tarazlığı sarsıdacaq yeni bir addım atıblar. Son günlərdəki qarşılıqlı hərbi fəaliyyətdən sonra husilər Səudiyyə Ərəbistanına qarşı hərtərəfli dəniz blokadası elan etdiklərini açıqladılar.

Əl-Cəzirə tərəfindən verilən məlumata görə, Husilərin hərbi sözçüsü Yəhya Seri rəsmi açıqlamasında "gözə göz" prinsipini vurğuladı. Seri, "Səudiyyə Ərəbistanına qarşı dəniz blokadası elan edirik. Bu qərar bəyanatın dərc edildiyi andan etibarən dərhal qüvvəyə minib" deyərək Körfəzdəki gərginliyi pik həddə çatdırıb.

Sana Hava Limanına Hücum Gərginliyi artırdı

Körfəzdə bu kritik qərarın arxasında 13 iyul 2026-cı ildə baş verən qaynar qarşıdurmalar dayanır. Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilər Səudiyyə Ərəbistanının başçılıq etdiyi koalisiya qüvvələrinin paytaxt Sənadakı Beynəlxalq Səna Hava Limanını hədəf aldığını açıqladı.

Husilərin hərbi sözçüsü Yəhya Seri Səudiyyə Ərəbistanının həyata keçirdiyi hava hücumunun bölgədə uzun müddətdir davam edən gərginliyin azaldılması və dialoq prosesini tamamilə alt-üst etdiyini iddia edib. Hücumun mütləq cavabsız qalmayacağını vurğulayan Seri, bu hərbi hərəkətin ağır nəticələrini Ər-Riyad rəhbərliyinin daşımalı olduğunu iddia etdi.

Yəmən Ordusundan "İran təyyarəsi" bəyanatı

Sözügedən hücumla bağlı Yəmən hökuməti və ordusundan fərqli açıqlama gəlib. Yəmən ordusu rəsmiləri İran təyyarəsinin Yəmən ərazisinə qeyri-qanuni enişinin qarşısını almaq üçün paytaxt Sənada Beynəlxalq Səna Hava Limanının uçuş-enmə zolağının hədəf alındığını açıqlayıb.

Rəsmi qurumlardan verilən açıqlamalarda husilərin Yəmənin milli hava yollarına məxsus mülki təyyarələrin hava limanına enməsinə mane olduğu və İran təyyarələrinin Yəmənin hava məkanını açıq şəkildə pozduğu bildirilib. Yəmənin müdafiə naziri Tahir əl-Ukayli bu yaxınlarda bəyan edib ki, hava məkanının pozulmasına hərbi üsullarla ən sərt cavab veriləcək.

Yəmənin informasiya naziri Müəmmər əl-İryani gərginliyin humanitar ölçüsünə toxunaraq, husilərin Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinə (BQXK) aid humanitar yardım təyyarəsini Sana hava limanında zorla saxladıqlarını, təyyarənin qalxmasına icazə vermədiyini, pilot və ikinci pilotu girov saxladıqlarını açıqladı.

Körfəzdəki Xroniki Böhranın Tarixi Məlumatı

Yəməndə 2014-cü ildən bəri davam edən vətəndaş müharibəsi regional güclərin müdaxiləsi ilə beynəlxalq böhrana çevrilib. 2014-cü ilin sentyabrında İranın dəstəklədiyi husilərin paytaxt Səna və ölkənin bir çox strateji əhəmiyyətli bölgələrinə nəzarəti ələ keçirməsi ilə başlayan proses humanitar böhranı dərinləşdirdi.

Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya qüvvələri 2015-ci ilin mart ayından Ədəndə yerləşən və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qanuni qəbul edilən Yəmən hökumətinə hərbi, maddi-texniki və siyasi dəstək verməyə davam edir. Dəniz blokadası ilə bağlı son qərar regionda dəniz ticarəti və enerji xətlərinin təhlükəsizliyi baxımından beynəlxalq ictimaiyyətin böyük narahatlığına səbəb olur.