Xəzər dənizində qaynar münaqişə: Ukraynanın İran gəmisini vurması Tehranı həyəcanlandırdı

Ukrayna və Rusiya arasında müharibənin coğrafi sərhədləri genişlənsə də, Xəzər dənizində baş verən son hadisələr beynəlxalq ictimaiyyətə böyük təsir göstərib. Ukrayna ordusunun Xəzər dənizində İran ticarət gəmisini hədəfə alması və hücumda bir dənizçinin həlak olması Tehran və Kiyev arasında diplomatik münasibətləri qırılma nöqtəsinə gətirib. Bu isti hadisədən sonra İran Xarici İşlər Nazirliyi Ukraynaya sərt xəbərdarlıq edib və hadisənin beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması olduğunu bəyan edib.

Tehrandan Ukraynaya sərt reaksiya: "Özünümüdafiə hüququnu özümüzdə saxlayırıq"

İran Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı rəsmi bəyanatda Ukraynanın Xəzər dənizində mülki ticarət gəmisinə ölümcül hücumu kəskin şəkildə pislənilib. Bəyanatda hücumun birbaşa olaraq Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Nizamnaməsinin əsas prinsiplərini pozduğu və bu hərəkətin Ukraynanın İrana qarşı açıq düşmənçiliyinin konkret göstəricisi olduğu bildirilib. Bəyannamədə həmçinin Xəzər dənizi hövzəsindəki ətraf dövlətləri bu qanunsuz hücuma qarşı aydın mövqe nümayiş etdirməyə çağırıb.

İranın beynəlxalq hüquqdan irəli gələn özünümüdafiə hüququnu özündə saxladığını xatırladan bəyanatda Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskinin "macəraçı" siyasətinin regional təhlükəsizliyi təhdid etdiyi iddia edilir. Tehran administrasiyası açıq şəkildə bəyan edib ki, bu təhlükəli addımların bütün hərbi və siyasi nəticələrinə görə birbaşa Ukrayna hökuməti məsuliyyət daşıyacaq.

Ukraynanın Tehrandakı müvəqqəti işlər vəkili Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb

Hücumdan dərhal sonra diplomatik sahədə gərgin saatlar olub. İran dövlət televiziyasının verdiyi məlumata görə, Ukraynanın Tehrandakı müvəqqəti işlər vəkili fövqəladə hal kodu ilə İran Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb. Nazirlik rəsmiləri Xəzər dənizində ticarət gəmisinə hücumla bağlı İranın ən sərt etirazını və notasını müvəqqəti işlər vəkilinə çatdırıb.

Görüş zamanı birbaşa həmsöhbətə bildirilib ki, İran İslam Respublikası öz vətəndaşlarının can və əmlak təhlükəsizliyinin qorunmasında barışmazdır və onun sərhədlərindən kənarda olan ünsürlərinə qarşı bu cür təcavüzkar hərəkətləri mütləq cavabsız qoymayacaq.

Zelenski: "Hərbi yük daşıyan gəmilər hədəfə alınıb"

Bu diplomatik böhranın hərbi fonunda Ukrayna tərəfinin etirafedici bəyanatları var. Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski daha əvvəl bəyan etmişdi ki, İranla əlaqəli hərbi yük daşıyan gəmilər və Xəzər dənizində bir döyüş gəmisi uzaq məsafədən dəqiq hücumlarla uğurla hədəfə alınıb. Kiyev administrasiyası Rusiyanın Ukrayna ərazisində istifadə etdiyi pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) və raketlərin əhəmiyyətli hissəsinin İran tərəfindən Xəzər dənizi marşrutu ilə daşındığını iddia edir. Bu vəziyyət Xəzər dənizini iki ölkə arasında gizli müharibənin yeni və təhlükəli cəbhəsinə çevirir.