Hazar deňzindäki gyzgyn dawa: Ukrainanyň Eýran gämisiniň atylmagy Tährany oýardy

Ukraina bilen Russiýanyň arasyndaky söweşiň geografiki serhetleri giňelýärkä, Hazar deňzinde bolup geçen soňky wakalar halkara jemgyýetçiligine uly täsir etdi. Ukrain goşunynyň Hazar deňzindäki Eýran söwda gämisini nyşana almagy we hüjümde bir deňizçiniň ölmegi Tähran bilen Kiýewiň arasyndaky diplomatik gatnaşyklary kesdi. Bu gyzgyn ösüşden soň, Eýranyň Daşary işler ministrligi Ukraina berk duýduryş berdi we bu wakanyň halkara hukugynyň aç-açan bozulandygyny mälim etdi.

Tährandan Ukraina garşy gödek reaksiýa: "Biz öz-özümizi goramak hukugyny saklaýarys"

Eýranyň Daşary işler ministrligi tarapyndan çap edilen resmi beýannamada Ukrainanyň Hazar deňzindäki raýat söwda gämisine eden ganly hüjümi berk ýazgaryldy. Beýanatda hüjümiň Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Tertipnamasynyň esasy ýörelgelerini gönüden-göni bozýandygy we bu hereketiň Ukrainanyň Eýrana aç-açan duşmançylygynyň anyk görkezijisidigi aýdylýar. Şeýle hem jarnamada Hazar deňziniň basseýnindäki töwerekdäki ýurtlara bu bikanun hüjüme garşy aç-açan pozisiýa eýelemäge çagyryldy.

Eýranyň halkara hukugyndan gelip çykýan öz-özüni goramak hukugynyň bardygyny ýatladýan beýannamada Ukrainanyň prezidenti Wolodymyr Zelenskiniň "başdan geçirýän" syýasatlarynyň sebit howpsuzlygyna howp salýandygy öňe sürüldi. Tähran administrasiýasy bu howply ädimleriň ähli harby we syýasy netijelerine göni Ukrainanyň hökümetiniň jogapkär boljakdygyny aç-açan yglan etdi.

Ukrainanyň Tährandaky wekili Daşary işler ministrligine çagyryldy

Hüjümden dessine diplomatik ugurda köp wagt boldy. Eýranyň döwlet telewideniýesi tarapyndan berlen maglumata görä, Ukrainanyň Tährandaky wekilleri gyssagly kod bilen Eýranyň Daşary işler ministrligine çagyryldy. Ministrligiň işgärleri Hazar deňzindäki söwda gämisine edilen hüjüm sebäpli Eýranyň iň berk nägileligini we bellige alyş gullugynyň işgärlerine habar berdiler.

Duşuşykda söhbetdeşlere Eýran Yslam Respublikasynyň öz raýatlarynyň janyny we emläk howpsuzlygyny goramakda eglişik etmeýändigi, elementlerine garşy beýle agressiw hereketleri serhetleriň daşynda jogapsyz goýmajakdygy aýdyldy.

Zelenski: "Harby ýük daşaýan gämiler nyşana alyndy"

Bu diplomatik krizisiň harby fonunda, ukrain tarapynyň boýun alma sözleri bar. Ukrainanyň prezidenti Wolodymyr Zelenski ozal Eýran bilen baglanyşykly harby ýük daşaýan gämileriň we Hazar deňzindäki harby gäminiň uzak aralyga takyk hüjümler bilen üstünlikli nyşana alnandygyny habar beripdi. Kiýew administrasiýasy pilotsyz howa ulaglarynyň (UAV) we Russiýanyň Ukrainanyň çäginde ulanýan raketalarynyň ep-esli böleginiň Eýran tarapyndan Hazaryň üsti bilen iberilendigini öňe sürdi. Bu ýagdaý Hazar deňzini iki ýurduň arasyndaky gizlin söweşiň täze we howply frontuna öwürýär.