Yunanıstandan tarixi etiraf: Türk İHA-larına qarşı F-16 Strategiyası Egeydə çökdü

Tamamilə Türkiyə tərəfindən yerli və milli qaynaqlarla inkişaf etdirilən İnsansız Hava Aparatları (İHA) Egey dənizinin beynəlxalq sularında patrul uçuşları ilə Afina rəhbərliyində böyük çaxnaşma yaratmağa davam edir. Yunanıstanın ən hörmətli və köklü nəşrlərindən biri olan “To Vima” qəzetində dərc olunan əhatəli təhlil türk İHA-larının Egeydəki əməliyyat və texnoloji üstünlüyünün Yunanıstanın hərbi və iqtisadi strukturunu necə ümidsizliyə sürüklədiyini ortaya qoydu.

Məlum olduğu kimi, 1923-cü il Lozanna Sülh Müqaviləsi və beynəlxalq dəniz hüququ qaydaları çərçivəsində həm Türkiyə, həm də Yunanıstanın Egey dənizindəki ərazi su sərhədi 6 dəniz mili olaraq tətbiq edilir. Ankara bu qanuni sərhəddən kənarda beynəlxalq hava məkanında bütün kəşfiyyat, müşahidə və patrul fəaliyyətlərini qlobal qanunlara tam riayət etməklə həyata keçirir. Digər tərəfdən Afina rəhbərliyi beynəlxalq hüquqda heç bir əsası olmayan uydurma 10 millik hava məkanı iddiasına sığınaraq Türk Silahlı Qüvvələrinin qanuni uçuşları öz ictimaiyyətinə “pozuculuq” kimi təqdim etməyə çalışır. Digər tərəfdən, 1995-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) Yunanıstanın öz ərazi sularını 6 mildən artıq genişləndirməsini birbaşa müharibə səbəbi (casus belli) kimi qiymətləndirən tarixi qərar, çəkindirici qüvvə kimi öz ağırlığını masada saxlayır.

Qaranlıq və Gecə Əməliyyat Qüvvələrində Fasiləsiz Təqib

Son vaxtlar Yunanıstan mediasında geniş şəkildə işıqlandırılan ən böyük narahatlıq mənbəyi türk PUA-larının yüksək texnologiyalı gecə əməliyyatları həyata keçirə bilməsidir. To Vima qəzeti, Bayraktar TB2 kimi platformaların inteqrasiya olunduğu üstün avadanlıqlara diqqət çəkərək, Afinanın çarəsizliyini aşağıdakı cümlələrlə yekunlaşdırdı:

"Qabaqcıl sensor texnologiyaları və yüksək ayırdetmə qabiliyyətinə malik termal gecə görmə sistemləri ilə təchiz edilən Türk İHA-ları Egey səmasında gecə çökdükdən sonra da fasiləsiz kəşfiyyat və izləmə fəaliyyətlərini davam etdirə bilir. Yunanıstanın müdafiə mexanizmi bu texnoloji üstünlük qarşısında tamamilə təsirsizdir."

Egey səmasında asimmetrik xərc müharibəsi

Dərc edilmiş təhlilin ən diqqət çəkən hissələrindən biri Egey dənizi üzərində asimmetrik iqtisadi mübarizədir. Yunan Hərbi Hava Qüvvələri türk PUA-larının beynəlxalq hava məkanında üzməsinin qarşısını almaq üçün hər dəfə pilotlu F-16 döyüş təyyarələrini təcili havaya qaldırmağa məcbur edir. Rəsmi hərbi məlumatlara görə, F-16 qırıcısının cəmi bir saatlıq uçuşunun dəyəri texniki, amortizasiya və yanacaq xərcləri daxil olmaqla 25 min ilə 27 min dollar (təxminən 850 min ilə 918 min TL) arasında dəyişir.

Digər tərəfdən, qlobal müdafiə sənayesi mənbələri standart hərbi kəşfiyyat PUA-nın saatlıq uçuş xərcini orta hesabla 2 min 500 dollar (təxminən 85 min TL) olaraq hesablayır. Beynəlxalq hərbi platformalarda paylaşılan cari təhlillər göstərir ki, türk PUA-larının saatlıq əməliyyat xərcləri 300-500 dollar (təxminən 10 min ilə 17 min TL) arasında inanılmaz dərəcədə aşağı və optimallaşdırılmış büdcə ilə əldə edilir.

Afina üçün davamlı olmayan müdafiə modeli

İki ölkə arasında uçuş xərclərində təxminən 10 dəfə böyük fərq onsuz da kövrək bir quruluşa malik olan Yunanıstan iqtisadiyyatına ağır zərbə vurur. “To Vima” qəzeti Afina hökumətinin pilotsuz təyyarələrə qarşı müdafiə sistemləri və elektron müharibə sahəsində çatışmazlıqlarını açıq şəkildə etiraf etdi və aşağıdakı qərara gəldi:

"Afina rəhbərliyi Egeydə patrulluq edən hər bir türk PUA-ya cavab vermək üçün onlarla dəfə daha çox xərc tələb edən əməliyyatlara əl atmaq məcburiyyətindədir. Tamamilə uçan F-16 döyüş təyyarələrinə əsaslanan bu qarşısının alınması strategiyasının iqtisadi baxımdan davamlı olması mümkün görünmür."