Кара деңиздеги жүк ташуу кризиси: Согуш коркунучу үчүн кошумча акы маршруттарды өзгөртөт

Кара деңизде күчөгөн аскердик жана саясий чыңалуу деңиз соода жана логистикалык коридорлордогу тең салмактуулуктарды бузду. Журналист Митхат Юрдакулдун алган маалыматына караганда, Түркия менен Орусиянын Новороссийск портунун ортосундагы маанилүү деңиз соода линиясында иш алып барган транспорт фирмалары коопсуздук тобокелдигинин күчөшүнөн улам «Согуш тобокелдигине кошумча» (WRS) колдоно башташты. Бул өнүгүү контейнердик ташуу чыгымдарын өтө чоң баада көбөйтүү менен дүйнөлүк соода жолдорунун кайра чийилишине алып келет.

Бир контейнер үчүн миңдеген долларга жеткен кошумча чыгымдар

Акыркы убакта Кара деңиздеги жарандык кемелерге жана порт инфраструктураларына кол салуулардын күчөшү деңиз секторундагы камсыздандыруу төлөмдөрүнүн рекорддук деңгээлге жетишине себеп болду. Бул өсүп жаткан камсыздандыруу чыгымдарын жабуу үчүн, кеме ээлери TEU (стандарттык контейнер бирдиги) үчүн500 доллар, 750 доллар жана 1000 доллар деңгээлинде кошумча төлөмдөрдү талап кыла башташты. Кадимки жүк ташуу чыгымдарынан эки-үч эсеге жеткен бул кошумча чыгымдар жүк жөнөтүүчү жана сатып алуучу компаниялардын мойнуна олуттуу жүктү жүктөйт. Баалардын көтөрүлүшүнө байланыштуу кээ бир жүк ташуучу компаниялар аймактагы каттамдарын толугу менен токтотсо, башкалары логистикалык каттамдарын өзгөртүүгө аргасыз болушту.

Экспортчулар альтернативдүү кургактык жана деңиз жолдоруна кайрылышты

Жогорку жүк чыгымдары жана Кара деңиздеги коопсуздук маселеси түрк экспорттоочуларын альтернативдүү логистикалык коридорлорду издөөгө түрттү. Бул алкакта Орусияга багытталган жүктүн маанилүү бөлүгү Грузия, Азербайжан жана Иран аркылуу жол транспортуна өткөрүлдү. Деңиз транспортун талап кылган фирмалар өз багыттарын Ыраакы Чыгыш портторуна же Орусиянын түндүгүндөгүСанкт-Петербургпортуна бурушту. Бул каттамдын өзгөрүшү жеткирүүнүн узактыгына жана жеткирүү чынжырындагы жаңы чыгымдардын өсүшүнө алып келет.

UTİKAD президенти Билгехан Энгин: "Экспортчуларга олуттуу басым жаратат"

Кара деңиздеги логистикалык кризиске баа берген Эл аралык транспорт жана логистикалык кызмат көрсөтүүчүлөр ассоциациясынын (UTİKAD) төрагасы Билгехан Энгин аймактагы коопсуздук коркунучтарынын Түркия-Новороссийск линиясын түздөн-түз бузуп жатканын баса белгиледи. Энгин: "Кээ бир тарифтерде кошумча төлөмдүн негизги жүк наркына барабар же андан ашып кеткенин байкап жатабыз. Бул биздин экспортерлор менен импортерлорубузга, өзгөчө аз киреше маржасы менен иштегендерге олуттуу кысым көрсөтөт. Фирмалардын баа сунуштарын нөлдөн баштап эсептеп, бюджеттерин көбөйтүүсү сөзсүз болуп калды",-деп эскертти.