Karadeniz'de Navlun Krizi: Savaş Riski Ek Ücreti Rotaları Değiştiriyor

Karadeniz'de tırmanan askeri ve siyasi gerilim, deniz ticareti ile lojistik koridorlarında dengeleri altüst etti. Gazeteci Mithat Yurdakul'un edindiği bilgilere göre, Türkiye ile Rusya'nın Novorossiysk Limanı arasındaki kritik deniz ticareti hattında faaliyet gösteren taşımacılık şirketleri, artan güvenlik riskleri nedeniyle "Savaş Riski Ek Ücreti" (WRS - War Risk Surcharge) uygulamaya başladı. Bu gelişme, konteyner taşımacılığı maliyetlerini fahiş oranlarda artırarak küresel ticaret rotalarının yeniden çizilmesine yol açıyor.

Konteyner Başına Bin Dolara Ulaşan Ek Maliyetler

Karadeniz'de son dönemde sivil gemilere ve liman altyapılarına yönelik artan saldırılar, denizcilik sektöründe sigorta primlerinin rekor seviyelere ulaşmasına neden oldu. Armatörler, yükselen bu sigorta maliyetlerini karşılayabilmek adına TEU (standart konteyner birimi) başına 500 dolar, 750 dolar ve 1000 dolar seviyelerinde ek ücretler talep etmeye başladı. Normal navlun bedellerinin iki ila üç katına ulaşan bu ilave maliyetler, yükleyici ve alıcı firmaların omuzlarına ciddi bir yük bindiriyor. Maliyet artışları nedeniyle bazı denizcilik şirketleri bölgedeki seferlerini tamamen askıya alırken, bazıları ise lojistik rotalarını değiştirmek zorunda kaldı.

İhracatçılar Alternatif Kara ve Deniz Rotalarına Yöneldi

Karadeniz'deki yüksek navlun maliyetleri ve güvenlik endişeleri, Türk ihracatçılarını alternatif lojistik koridorları aramaya sevk etti. Bu kapsamda, Rusya'ya gidecek yüklerin önemli bir kısmı Gürcistan, Azerbaycan ve İran üzerinden karayolu taşımacılığına kaydırıldı. Deniz yolu taşımacılığında ısrar eden firmalar ise rotalarını Uzak Doğu limanlarına veya Rusya'nın kuzeyindeki Saint Petersburg limanına çevirdi. Yaşanan bu rota değişiklikleri, teslimat sürelerinin uzamasına ve tedarik zincirinde yeni maliyet artışlarına yol açıyor.

UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin: "İhracatçılar Üzerinde Ciddi Baskı Yaratacak"

Karadeniz'de yaşanan lojistik krizini değerlendiren Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, bölgedeki güvenlik tehditlerinin Türkiye-Novorossiysk hattını doğrudan baltaladığını vurguladı. Engin, "Bazı tarifelerde ek ücretin, ana navlun bedeline eşitlendiğini veya bu bedeli aştığını gözlemliyoruz. Bu durum, özellikle düşük kâr marjıyla çalışan ihracatçı ve ithalatçılarımız üzerinde çok ciddi bir baskı oluşturacaktır. Şirketlerin fiyat tekliflerini sil baştan hesaplaması ve bütçelerini artırması kaçınılmaz hale gelmiştir" uyarısında bulundu.