Түрк балмуздактары дүйнөлүк базарда биринчи орунга чыгууда: Экспортто чоң кадамдар

Түркия өнүккөн өнөр жай инфраструктурасы жана заманбап өндүрүш ишканалары менен дүйнө жүзү боюнча балмуздак өнөр жайынын эң маанилүү актерлорунун бири болуп калды. Түркия Статистика мекемесинин (ТУИК) маалыматына караганда, «19-июль Бүткүл дүйнөлүк балмуздак күнүнүн» алкагында өлкөдө балмуздак чыгарган 919 активдуу мекеме бар. Бул жогорку өндүрүш кубаттуулугу түрк балмуздактарын дүйнөлүк рынокто талап кылынган брендге айландырууда.

Сүт азыктары экспортунун жаркыраган жылдызы: балмуздак

Түркиянын сүт жана сүт азыктары сектору жыл сайын дүйнөлүк рыноктордогу күчүн арттырууда. Өткөн жылы сүт жана сүт азыктарынын жалпы экспорту 523 миллион долларды түзсө, бул экспорттун 72,8 миллион долларын балмуздак тармагы жалгыз алды. Ошентип, балмуздак жалпы сүт азыктарынын экспортунун болжол менен 13,9 пайызын түзүп, чоң ийгиликке жетишти. Ошол эле мезгилде балмуздак импортунун 12,7 миллион доллар бойдон калуусу Түркиянын бул тармакта таза экспортер позициясын бекем сактаганын көрсөттү.

Дүйнөлүк масштабда түрк балмуздактарына эң чоң кызыгуу Ирак, АКШ, Түндүк Кипр Түрк Республикасы, Косово жана Казакстандан келген. Үстүбүздөгү жылдын алгачкы төрт айында 23,5 миллион долларга жеткен балмуздак экспорту эл аралык базарларда жогорку суроо-талаптын үзгүлтүксүз уланып жатканын көрсөттү.

Дүйнөлүк балмуздак базары 122 миллиард долларга жетти

Таңгакталган сүт жана сүт азыктары өнөр жайчылар ассоциациясынын (ASÜD) башкы катчысы Бурхан Саккаоглу балмуздак жай айларынын сергитүү даамы гана эмес, ошондой эле жогорку азыктык баалуулугу менен маанилүү бир сүт продуктусу экенин баса белгиледи. Саккаоглу балмуздак курамындагы сүттүн аркасында белок, кальций жана фосфор сыяктуу маанилүү азыктарды камтыганын белгилеп, гигиеналык стандарттарда заманбап жайлардагы таңгакталган балмуздактарды бардык мезгилде коопсуз жесе болорун айтты.

Саккаоглу дүйнө жүзү боюнча базардын чоңдугуна да көңүл буруп, балмуздак рыногунун 2025-жылга карата болжол менен 122 миллиард долларлык чоң чоңдукка жетиши күтүлүп жатканын айтты.

Географиялык жактан көрсөтүлгөн даамдар жана Европа Биримдигинин стандарттарында өндүрүш

Түркиянын тамыры терең балмуздак маданиятынын географиялык каттоолор менен корголгондугун эске салган Бурхан Сакаоглу, Түрк патент жана соода маркасы мекемесинин маалыматына караганда Мараш балмуздактары, Гореле балмуздактары, Адана Бичи Бичи жана Назилли Кар Хелва катталган продукциялардын арасында жана жаңы жергиликтүү даамдар үчүн каттоо процесстери бар экенин айтты. Түркиянын балмуздак өндүрүшүндөгү сапаты эл аралык стандарттарда катталганын белгилеген Саккаоглу балмуздак өндүрүшүнүн Европа Биримдигине экспорттоо уруксаты менен 43 сүт заводунун 8инде жүргүзүлүп жатканын баса белгиледи.

Керектөөчүлөргө азык-түлүк коопсуздугун эскерткен Саккаоглу, Айыл чарба жана токой министрлиги тарабынан текшерилген каттоодон өткөн жана таңгакталган азыктарга артыкчылык берилиши керектигин белгилеп: «Сектор катары негизги максатыбыз балмуздактарды жылдын 12 айы бою коопсуз жей турган сүт азыктарына айландыруу.