Almanya Ekonomisinde Deprem: İflaslar Son 20 Yılın Zirvesinde, Devler On Binlerce Kişiyi İşten Çıkarıyor

Avrupa'nın lokomotif ekonomisi Almanya, son dönemde ardı ardına gelen iflas haberleri ve dev sanayi kuruluşlarının küçülme kararlarıyla sarsılıyor. Ülkede hızla artan iflas oranları, ekonomik geleceğe dair ciddi endişeleri beraberinde getirirken, uzmanlar mevcut tablonun geçici bir dalgalanma mı yoksa kalıcı bir yapısal çöküş mü olduğunu tartışıyor. Ekonomik gidişatı ölçmek için kullanılan en somut göstergelerden biri olan iflas istatistikleri, durumun vahametini gözler önüne seriyor.

İflas Oranlarında Korkutan Artış: Son 20 Yılın Zirvesi

Halle Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü (IWH) tarafından gerçekleştirilen güncel bir araştırma, Almanya'daki şahıs ve sermaye şirketlerinin iflas oranlarının haziran ayında, koronavirüs pandemisi öncesindeki 2016-2019 döneminin ortalamasına kıyasla yüzde 80 daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Araştırma kapsamında iş gücü piyasasında belirleyici bir rol oynamayan küçük işletmeler, serbest meslek sahipleri ve şahıs işletmeleri değerlendirme dışı bırakıldı. Buna karşın mercek altına alınan şahıs ve sermaye şirketleri, iflaslardan etkilenen istihdamın yüzde 90'ını ve alacakların yüzde 95'ini oluşturuyor.

IWH İflas Araştırmaları Bölümü Başkanı Steffen Müller, bu alandaki kurumsal iflas sayısının 2026'nın ikinci çeyreğinde son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını vurguladı. Son çeyreklerde sürekli artış gösteren iflas eğilimi nedeniyle bu rekor seviyenin uzmanlar için şaşırtıcı olmadığı ifade ediliyor.

Sanayi Devleri Sarsılıyor: Volkswagen, Bosch ve ZF'den Toplu İşten Çıkarmalar

Alman ekonomisinde uzun süredir devam eden durgunluk, istihdam piyasasında da derin yaralar açıyor. Yıl başında öngörülen ekonomik toparlanmanın son derece zayıf kalması, ülkenin küresel markalarını radikal önlemler almaya zorluyor. Alman otomotiv devi Volkswagen (VW), önümüzdeki yıllarda tam 100 bin çalışanı işten çıkarmayı planlıyor. Fabrika kapatma senaryolarının da gündemde olduğu bu süreç, ekonomideki baskının en somut kanıtı olarak değerlendiriliyor.

Kriz sadece Volkswagen ile sınırlı değil. Otomotiv tedarikçisi ZF, 2028 yılına kadar 14 bin kişilik istihdam azaltımına gitmeyi hedeflerken, teknoloji ve mühendislik devi Bosch ise sadece Almanya sınırları içinde 2030 yılına kadar 20 binden fazla pozisyonu tasfiye etmeyi planlıyor.

Sektörel daralma otomotiv dünyasının ötesine de uzanıyor. Geçtiğimiz yıl sanayi sektöründe yaşanan 100 bini aşkın istihdam kaybının ardından, danışmanlık şirketi Horváth tarafından yapılan bir araştırma, 2026 yılında sanayide 100 bine kadar ilave istihdamın daha ortadan kalkacağını öngörüyor. Bu durum makine mühendisliği, inşaat ve yan sanayi kollarını da doğrudan etkiliyor.

Piyasa Temizliği mi Yoksa Yapısal Çöküş mü?

Alman kamuoyunda ve ekonomi çevrelerinde en çok tartışılan soru, bu sürecin verimsiz firmaların elendiği doğal bir "piyasa temizliği" mi yoksa derin bir yapısal zayıflık mı olduğu yönünde şekilleniyor. Joseph Schumpeter'in "yapıcı yıkım" teorisine göre, verimsiz şirketlerin elenmesiyle serbest kalan iş gücü ve sermayenin daha üretken alanlara kayması ekonomik büyümeyi tetikleyebilir. Nitekim işini kaybedenlerin hızla yeni iş bulabilmesi ve işsizlik oranının nispeten yavaş yükselmesi bu tezi destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Ayrıca pandemi döneminde devlet desteğiyle ayakta kalan ancak normal şartlarda yaşama şansı olmayan şirketlerin, desteklerin geri ödeme sürecinde iflas etmesi de bu temizliğin bir parçası olarak görülüyor. Ancak IWH uzmanı Steffen Müller duruma daha karamsar yaklaşıyor. Müller, "Bence bu bir piyasa temizliğinden daha fazlası. Gerçekten de Alman ekonomisinin gelecekte hangi yöne ilerleyeceğini belirleyecek bir mesele" diyerek Almanya'nın iflaslar konusunda kırmızı bölgede olduğunu ifade ediyor. Müller, henüz bankacılık sistemini sarsacak kitlesel bir bulaşma aşamasında olunmadığını ancak ülkenin çok sert bir yapısal dönüşümün eşiğinde durduğunu belirtiyor.