Anayasa Mahkemesi'nden İş Sözleşmesi Feshi ve Özel Hayata Saygı Hakkı Kararı

Anayasa Mahkemesi, 16 Eylül 2026 tarihinde aldığı 2020/7753 başvuru numaralı kararında, FETÖ/PDY ile irtibatlı olduğu gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilen Mehmet Demir'in özel hayata saygı hakkının ihlal edilmediğine hükmetti. Başvurucu, ByLock kullanıcısı olduğu iddiasıyla 13 Haziran 2017 tarihinde TGS Yer Hizmetleri A.Ş.'deki görevinden uzaklaştırılmış ve konuyu bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne taşımıştı.

Mehmet Demir, 10 Temmuz 2012 tarihinden itibaren hareket koordinasyon müdürü olarak görev yaptığı iş yerinden, 673 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle çıkarılmıştır. Bakırköy 6. İş Mahkemesi'nde açılan işe iade davası reddedilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi de 26 Aralık 2019 tarihinde istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Başvurucu hakkında daha sonra yürütülen ceza yargılamasında beraat kararı verilmiş olsa da, Anayasa Mahkemesi iş hukukundaki güven ilişkisi ve özel hayata saygı hakkı dengesini gözeterek incelemesini tamamlamıştır.

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuruları incelerken Anayasa'nın 15. maddesindeki güvence rejimini ve olağanüstü hâl döneminin şartlarını temel almaktadır. İşveren ve çalışan arasındaki güven ilişkisinin zedelendiğine dair iddiaların, somut olgularla desteklenmesi ve keyfi olmaması esastır. Bu süreçte yargı mercileri, başvurucunun iddialarını sunma ve savunma haklarını kullanma noktasında usule ilişkin güvenceleri sağlamakla yükümlüdür. Bireysel başvuru yolu, yargısal süreçlerin tüketilmesinin ardından Anayasa'da güvence altına alınan hakların ihlal edilip edilmediğinin denetimi için işletilmektedir.

Ne değişti?

• İş sözleşmesinin feshinde, FETÖ/PDY ile irtibat iddiasının ciddi, güçlü ve objektif bir şüpheye dayandırılması durumunda güven ilişkisinin bozulduğunun kabul edilebileceği teyit edilmiştir.
• Özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin, meşru bir amaç taşıması ve başvurucunun mesleki faaliyetlerini tamamen kısıtlamaması durumunda ölçülü olduğu değerlendirilmiştir.
• Yargılamalarda başvurucuya savunma hakkı tanınması ve delillerin sunulabilmesi, usule ilişkin güvencelerin sağlandığına dair bir gösterge olarak kabul edilmiştir.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, iş sözleşmesi feshedilen çalışanları, işverenleri ve iş hukuku kapsamında terör örgütleriyle irtibat veya iltisak iddiaları nedeniyle uyuşmazlık yaşayan tarafları yakından ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Metinde yürürlük tarihi belirtilmemiştir.

Çıkarılacak sonuç

Anayasa Mahkemesi, işverenin millî güvenlik ve kamu düzenini koruma amacıyla gerçekleştirdiği fesih işlemlerinin, objektif temellere dayandığı ve keyfi olmadığı sürece özel hayata saygı hakkını ihlal etmediğini ortaya koymuştur. Ceza yargılamasındaki beraat kararının, iş hukukundaki güven ilişkisinin zedelenmiş olduğu gerçeğini her zaman ortadan kaldırmayabileceği sonucuna varılmıştır.

Muhtemel etkiler

Bu karar, benzer gerekçelerle işten çıkarılan kişiler için açılacak davalarda emsal teşkil edebilir. İşverenlerin, iş sözleşmesini feshederken şüphelerini somut ve objektif delillerle destekleme yükümlülüğünün altı çizildiği için, gelecekteki fesih süreçlerinde daha detaylı gerekçelendirme yapılması beklenebilir.