Anayasa Mahkemesi'nden Sözleşmeli Sağlık Personelinin Aile Birliği Mazeretiyle Atanması Hakkında Karar

Anayasa Mahkemesi, Hakkâri 2. İdare Mahkemesi tarafından yapılan başvuru üzerine, 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 45/A maddesinde yer alan aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme şartını inceledi. 25 Haziran 2026 tarihinde alınan kararla, sözleşmeli sağlık personelinin eşinin diğer kamu kurumlarında "kadrolu statüde" istihdam ediliyor olması şartının Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmedildi.

Söz konusu düzenleme, sözleşmeli sağlık personelinin üç yıllık zorunlu çalışma süresi içerisinde aile birliği mazeretiyle nakil talep edebilmesi için eşinin kadrolu statüde çalışmasını bir ön koşul olarak belirlemektedir. İptal talebinde bulunan mahkeme, bu durumun özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile eşitlik ilkesini ihlal ettiğini öne sürmüştü. Ancak Anayasa Mahkemesi, kamu hizmetinin sürekliliği ve personel planlaması gibi meşru amaçlar gözetildiğinde, kanun koyucunun bu alanda takdir yetkisi bulunduğuna karar vererek itirazı reddetti.

Hakkâri 2. İdare Mahkemesi, naklen atanma talebi reddedilen bir sözleşmeli sağlık personelinin açtığı dava kapsamında, eşi sözleşmeli statüde çalışan personelin aile birliği mazeretinden yararlanamamasının Anayasa'nın 13., 20. ve 41. maddelerine aykırı olduğunu savunarak iptal başvurusunda bulunmuştu. Anayasa Mahkemesi, 26 Şubat 2026 tarihinde yaptığı ilk incelemede dosyada eksiklik görmeyerek işin esasına geçilmesine karar vermişti.

Kamu personel rejiminde sözleşmeli ve kadrolu statü ayrımı, özlük hakları ve yer değiştirme süreçlerinde farklı hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Mevcut düzenlemeler, sağlık hizmetlerinin aksamaması adına belirli bir bölgede çalışma zorunluluğu öngörürken, aile birliği mazereti gibi istisnai durumlarda ise eşin istihdam türüne göre farklı prosedürler uygulamaktadır. İlgili personel, aile birliği mazeretiyle yer değişikliği taleplerini idareye sunarken, mevzuatta belirtilen kadrolu eş şartını sağlama yükümlülüğünü sürdürmektedir.

Ne değişti?

• Sözleşmeli sağlık personelinin aile birliği mazeretiyle yer değiştirebilmesi için eşinin kadrolu statüde olması şartı korunmuştur.
• Eşi diğer kamu kurumlarında sözleşmeli statüde çalışan personelin, üç yıllık çalışma süresini tamamlamadan aile birliği mazeretiyle atanma talebinde bulunma imkânı tanınmamıştır.
• Anayasa Mahkemesi, söz konusu kuralın Anayasa’nın 10., 13., 20., 41. ve 128. maddelerine aykırı olmadığına karar vererek mevcut uygulamayı devam ettirmiştir.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, 663 sayılı KHK kapsamında Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli statüde görev yapan sağlık personeli ile bu personelin eşlerini doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Metinde yürürlük tarihi belirtilmemiştir.

Çıkarılacak sonuç

Anayasa Mahkemesi, kamu hizmetinin kesintisiz sunulması ve personel planlamasının verimli yürütülmesi amacıyla kanun koyucunun takdir yetkisini geniş yorumlamıştır. Mahkeme, aile birliği hakkının korunması ile kamu yararı arasında kurulan dengede, eşin statüsüne dayalı sınırlamanın "ölçüsüz" olmadığına kanaat getirmiştir.

Bu sonuç, sözleşmeli sağlık personelinin aile birliği mazeretiyle nakil taleplerinde, eşin istihdam statüsünün belirleyici olmaya devam edeceğini göstermektedir. Karara karşı üç üyenin karşıoy kullanması, konunun hukuki çevrelerde tartışılmaya devam edeceğini ortaya koymaktadır.

Muhtemel etkiler

Karar, sözleşmeli sağlık personeli arasında aile birliği mazeretiyle yer değişikliği beklentisi içinde olanlar için mevcut kısıtlamaların devam edeceği anlamına gelmektedir. Özellikle eşleri farklı kamu kurumlarında sözleşmeli statüde çalışan personelin, aile birliğini sağlamak için üç yıllık zorunlu çalışma süresini doldurması gerekecektir.

Bu durum, sağlık personelinin görev yerlerinde kalma sürelerini etkileyebilir ve personel sirkülasyonunun daha sınırlı kalmasına yol açabilir. İdare, personel planlamasında kadrolu ve sözleşmeli statü ayrımını temel almaya devam edecektir.