BM 81. Genel Kurulu New York'ta Toplanıyor: Küresel Liderler Kritik Zirvede Buluşacak

193 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanları ile dışişleri bakanlarını bir araya getiren Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, bu yıl kapılarını büyük bir diplomatik hareketlilikle açıyor. New York'taki BM karargahında gerçekleştirilecek olan yüksek düzeyli haftada, küresel sorunlar ve uluslararası krizler en üst düzeyde istişare edilecek. 22-28 Eylül tarihleri arasında düzenlenecek olan zirve, dünya siyasetinin kalbinin New York'ta atmasını sağlayacak.

Küresel Diplomaside Tarihi Konuşmalar ve Erdoğan'ın 16. Hitabı

Bu yılki zirvede, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres son kez açılış rolünü üstlenecek. 81. BM Genel Kurulu'nun başkanlığını ise Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman yürütecek. Genel Kurul'da 1955 yılından bu yana süregelen köklü gelenek bozulmayacak ve açılış konuşmalarını sırasıyla Brezilya ve ev sahibi ABD gerçekleştirecek. Türkiye'yi temsilen zirveye katılacak olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ilk gün 4. sırada kürsüye çıkarak BM Genel Kurulu'na 16'ncı kez hitap etmiş olacak. "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" temasıyla toplanacak kurulda, 150'den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili yer alacak.

Dünya Gündeminde Gazze, Savaşlar ve Küresel Tehditler Var

Liderlerin BM kürsüsünden yapacakları konuşmalarda ve ikili temaslarda, dünyanın farklı bölgelerinde devam eden çatışmalar öncelikli başlıklar arasında yer alacak. Özellikle Gazze'de yaşanan soykırımın birçok liderin konuşmasında ana gündem maddesi olması bekleniyor. Bunun yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı, İran'a yönelik saldırılar, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisi, Kıbrıs meselesi, Sudan'daki çatışmalar ve insani durum ile Myanmar ve Haiti'deki krizler masaya yatırılacak. Ayrıca iklim değişikliği, yapay zeka, nükleer silahsızlanma, küresel sağlık krizleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri gibi hayati konular da üst düzey panellerde tartışılacak.

Netanyahu'ya Yönelik UCM Kararı ve New York'taki Vize Çıkmazı

Genel Kurul çerçevesinde en çok tartışılan konulardan biri de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından 2024 yılında verilen tutuklama kararının uygulanıp uygulanmayacağı oldu. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'nun tutuklanması gerektiğini savunarak yerel yetkilerin sınırlarını zorlayacaklarını ifade etse de, federal hükümetin adım atması gerektiğini belirtti. ABD yönetimi ise Netanyahu'nun tutuklanmayacağını net bir şekilde dile getirdi. Diğer yandan, zirveye katılması beklenen Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistinli yetkililerin vize taleplerinin ABD tarafından bir kez daha reddedilmesi diplomatik çevrelerde yankı uyandırdı. Görev süresi 31 Aralık 2026'da dolacak olan Guterres'in ardından göreve gelecek yeni Genel Sekreter için yürütülecek lobi faaliyetleri de bu zirvenin arka planındaki en önemli diplomatik gelişmelerden biri olacak.