Diyarbakır'da Tarihi Enerji Hamlesi: Kaya Gazı ve Kaya Petrolü Rezervleri Türkiye'nin Kaderini Değiştirecek

Türkiye, enerji alanında tam bağımsızlık hedefine ulaşmak adına tarihi bir dönemece giriyor. Ülkenin dışa bağımlılığını asgari düzeye indirmesi öngörülen kaya gazı ve kaya petrolü üretimi için Diyarbakır'da yürütülen çalışmalara hız verildi. Geleneksel olmayan (unconventional) yöntemlerle yeryüzüne çıkarılacak olan bu stratejik hidrokarbon kaynaklarının, Türkiye'nin enerji arz güvenliğinde kartları yeniden dağıtması bekleniyor.

Cumhuriyet tarihinin en büyük rezerv keşiflerinden biri olarak nitelendirilen bölgedeki çalışmalara ilişkin önemli açıklamalarda bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Diyarbakır'da geleneksel olmayan yöntemlerle petrol aradığımız bölgeyle Gabar'ın potansiyelini 2'ye hatta 3'e katlayabiliriz." diyerek bölgenin barındırdığı devasa potansiyeli gözler önüne serdi.

Gabar'ın Potansiyelini Katlayacak Dev Adım: Dadaş Formasyonu

Türkiye'nin enerji geleceğinde kritik bir rol üstlenen Dadaş Formasyonu ve Diyarbakır'daki rezervlerin önemine dikkat çeken Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, bu yeni sürecin jeopolitik ve stratejik boyutlarını analiz etti. Diyarbakır'da yürütülecek operasyonların sıradan bir kaynak arayışı olmadığını vurgulayan uzmanlar, bölgenin Türkiye'nin enerji haritasını kökten değiştireceğini belirtiyor.

Yatay Sondaj ve Hidrolik Çatlatma: ABD Ortaklığıyla Teknoloji Transferi

Geleneksel olmayan üretim metotlarının teknik detaylarını paylaşan Prof. Dr. Kumbaroğlu, "Standart dikey sondajla kendiliğinden yüzeye çıkmayan, geçirimsiz kayalarda veya kumullarda hapsolmuş hidrokarbonların yatay sondaj ve hidrolik çatlatma yöntemiyle çıkarılması." tanımını yaparak sürecin ne denli yüksek mühendislik gerektirdiğini ifade etti.

Bu ileri teknolojinin Türkiye'ye kazandırılması noktasında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile ABD'li şirketler arasında geçen yıl imzalanan iş birliği anlaşmalarına atıfta bulunan Kumbaroğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Diyarbakır'da geleneksel olmayan yöntemlerle kaya gazı ve kaya petrolü çıkarılması sadece bir enerji meselesi değil. Stratejik bir teknolojiden bahsediyoruz. Günün sonunda Türk firmalar da bunu ABD'li ortaklarından öğrenecek, bilgi birimleri artacak. Ve gelecek yıllarda farklı bölgeler için bu kez doğrudan biz gerekli adımları atabileceğiz."

13 Yıllık Ham Petrol İhtiyacını Karşılayacak Devasa Kapasite

Benzer arama, çıkarma ve depolama yöntemleri sayesinde ABD'nin çok büyük bir kaya gazı rezervine ulaşarak küresel pazarda net ihracatçı konumuna yükseldiğini hatırlatan Kumbaroğlu, Türkiye'nin önündeki fırsat eşitliğine dikkat çekti.

Diyarbakır Dadaş Formasyonu'ndaki potansiyelin büyüklüğünü rakamlarla ortaya koyan Kumbaroğlu, "Türkiye'nin bugünkü tüketim miktarları ile 4-5 yıllık doğal gaz ve 12-13 yıllık ham petrol tüketimine denk gelecek kadar büyük bir rezervden bahsediyoruz." şeklinde konuştu. Doğru planlanmış bir yol haritasıyla hareket edildiğinde, bu rezervin yalnızca iç piyasanın talebini karşılamakla kalmayacağını, aynı zamanda Türkiye'nin bölgesel bir enerji merkezi olma vizyonunu da perçinleyeceğini aktardı.

Çevresel Hassasiyetler ve Antalya'daki Küresel Enerji Zirvesi

Kaya petrolü üretiminin geleneksel yöntemlere kıyasla daha fazla atık üretebilme riski barındırdığını kabul eden Prof. Dr. Kumbaroğlu, bu durumun modern arıtma tesisleri, ileri teknolojik önlemler ve sıkı denetimlerle tamamen bertaraf edilebildiğini belirtti. Konunun uluslararası arenada da enine boyuna tartışılacağını dile getiren Kumbaroğlu, Uluslararası Enerji Ekonomisi Birliğinin (IAEE) bu önemli gündemi Antalya'da düzenlenecek büyük bir zirveye taşıyacağını açıkladı.

Kasım ayında gerçekleştirilecek bu prestijli organizasyona ilişkin bilgi veren Kumbaroğlu, "Kasım ayındaki bu zirveye 38 ülkeden çok değerli isimler katılacak. Enerjinin dönüşümü, teknolojik gelişmeler, karbon ticareti ve e-mobilite gibi başlıklar ele alınacak. Hem Türkiye hem de bu yolda ilerleyen diğer ülkelerin neler yapabileceğine dair çok faydalı bir süreç işletilecek." diyerek sözlerini noktaladı.