Keçiören Belediyesi Gündeme Getirdi: İşverenin Çalışanından Uyuşturucu Testi İsteme Hakkı Var mı?

Keçiören Belediyesi’nin çalışanlarından uyuşturucu testi talep etmesi, iş dünyasında ve hukuki çevrelerde geniş yankı uyandırarak yeni bir tartışmanın kapısını araladı. Bir işverenin çalışanından böyle bir test isteme yetkisinin yasal sınırları ve çalışanların hakları merak konusu oldu. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi (AYBÜ) Öğretim Görevlisi Tarkan Zengin, CNN Türk ekranlarında konuya ilişkin kritik hukuki detayları paylaşarak sürecin işleyişine dair önemli uyarılarda bulundu.

Uyuşturucu Testi Talep Etmenin İki Temel Şartı

İşverenlerin çalışanlarından uyuşturucu testi talep edebilmesinin hukuki olarak belirli kurallara bağlı olduğunu belirten Tarkan Zengin, bu durumun iki temel şartı bulunduğunu vurguladı. İlk ve en önemli şartın çalışanın açık rızasının alınması olduğunu ifade eden Zengin, rıza dışı uygulamaların yasal engellere takılabileceğine dikkat çekti. Ancak bazı özel sektör ve meslek gruplarında durumun farklılaştığını belirten Zengin; pilotlar, şoförler, doğrudan vatandaşa hizmet sunan kritik personeller ve savunma sanayisinde görev yapanlar gibi hassas iş kollarında, işe giriş aşamasında bu testin doğrudan talep edilebileceğini aktardı.

İş Sözleşmelerine ve Sağlık Raporlarına Eklenebilir

Uyuşturucu testinin yasal bir zemine oturtulması için iş sözleşmelerinin aktif bir rol oynayabileceğini dile getiren AYBÜ Öğretim Görevlisi Tarkan Zengin, bu uygulamanın önünde yasal bir engel bulunmadığını belirtti. İşverenlerin, toplu iş sözleşmelerine ya da bireysel iş sözleşmelerine daha işin en başında bu yönde maddeler ekleyebileceğini söyleyen Zengin, işe alım sürecinde talep edilen genel sağlık raporu kriterleri arasına uyuşturucu testinin de yasal olarak dahil edilebileceğini sözlerine ekledi.

Test Sonucu Pozitif Çıkan veya Testi Reddeden Çalışanı Ne Bekliyor?

Çalışanın uyuşturucu testi vermeyi reddetmesi veya test sonucunun pozitif çıkması durumunda işverenin geniş yasal haklara sahip olduğunu belirten Zengin, sürecin yaptırımlarını açıkladı. Test vermeyi kabul etmeyen adayın işe başlatılmama hakkının işverende saklı olduğunu ifade eden uzman, mevcut çalışanlar için de ağır yaptırımların söz konusu olduğunu belirtti. Testi pozitif çıkan bir işçinin iş sözleşmesinin tazminatsız olarak feshedilebileceğini ve bu durumun kanunen "haklı nedenle fesih" sayılacağını vurguladı. Kamu personeli statüsündeki devlet memurlarının ise benzer bir durumda memuriyetten çıkarma cezası ile karşı karşıya kalabileceğini hatırlatan Zengin, haksızlığa uğradığını düşünen ve test sonucunun hatalı olduğunu savunan çalışanların ise yargı yoluna başvurma haklarının her zaman açık olduğunu belirtti.