Emtia Piyasasında Fed Depremi: Değerli Metaller Geriledi, Buğday Zirveye Tırmandı

Küresel emtia piyasaları, geride bıraktığımız haftada ABD Merkez Bankasının (Fed) geleceğe yönelik para politikası adımları ve Orta Doğu merkezli jeopolitik gelişmelerin etkisiyle oldukça hareketli bir dönemi geride bıraktı. Fed'in enflasyonla mücadelede "şahin" duruşunu koruyacağına yönelik beklentiler değerli metaller üzerinde ciddi bir baskı oluştururken, Hürmüz Boğazı'nın ticari geçişlere yeniden tamamen açılabileceği yönündeki sinyaller petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir seyir izlenmesine yol açtı. Diğer taraftan, Karadeniz'deki lojistik riskler ve küresel tarım alanlarındaki olumsuz hava koşulları tarım emtialarını güçlü bir şekilde destekledi.

Hafta boyunca Orta Doğu'da yaşanan diplomatik ve askeri hareketlilik emtia fiyatlamalarında başrolü oynadı. ABD'nin İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırım kararları alması ve bölgeden tahliye edilen diplomatlarını yeniden Orta Doğu'daki büyükelçiliklerine gönderme hazırlığı içinde olduğuna dair haber akışları, jeopolitik risk priminin bir nebze de olsa dengelenmesini sağladı.

ABD-İran Hattında Diplomatik Temaslar ve Fed'in Enflasyon Kıskacı

Yatırımcılar, ABD ile İran arasında diplomatik kanalların yeniden aktif hale gelebileceği beklentisiyle olumlu senaryolara odaklandı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından açıklanan ve İran'ı hedef alan "ekonomik dışlama" operasyonuna dair net bir takvim verilmemesi de bu iyimserliği destekleyen bir diğer unsur oldu. Ancak makroekonomik cepheden gelen veriler piyasalardaki bu rahatlamayı sınırladı.

Fed'in en hassas takip ettiği enflasyon göstergelerinden biri olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, temmuz ayında aylık bazda yüzde 0,2 artış göstererek piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Endeks yıllık bazda yüzde 3,7 yükselirken, gıda ve enerji kalemlerinin dışarıda bırakıldığı çekirdek PCE fiyat endeksindeki yıllık artış ise yüzde 3,3 olarak kayıtlara geçti. Enflasyonun Fed'in yüzde 2 olan uzun vadeli hedefinin oldukça üzerinde seyretmesi, para politikasında sıkılaşma adımlarının devam edebileceği endişelerini tırmandırdı.

Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda Fed Başkanı sıfatıyla ilk kez kürsüye çıkan Kevin Warsh, piyasalara net mesajlar verdi. Enflasyonla mücadeleyi önceliklendiren Warsh, para politikasında şahin duruşun sinyalini vererek yüzde 2'lik enflasyon hedefinin esnetilemez sabit bir ilke olduğunu vurguladı. Mevcut finansal koşulların henüz yeterince sıkı olmadığını belirten Warsh'un açıklamaları sonrasında, para piyasalarında Fed'in eylül ayındaki toplantıda politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 35'ten yüzde 60 seviyesine fırladı. Aralık ayında ek bir faiz artışı yapılmasına yönelik beklentiler de kuvvetlendi.

Bu gelişmelerle birlikte, politika faizine karşı en hassas enstrümanlardan biri olan ABD 2 yıllık tahvil faizi cuma günü 10 baz puanlık bir sıçramayla yüzde 4,35'e ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi ise haftalık bazda yatay bir seyirle yüzde 4,72 seviyesinde kalırken, dolar endeksi yüzde 0,9 değer kazanarak 99,7 seviyesine tırmandı.

Değerli Metallerde Satış Baskısı: Altının Yükseliş Serisi Son Buldu

Fed cephesinden gelen şahin açıklamalar, değerli metaller pazarında paladyum haricindeki tüm ürünlerde kayıplara yol açtı. Haftanın ilk yarısında yukarı yönlü hareket eden altın fiyatları, Kevin Warsh'un konuşmasının ardından sert satışlarla karşılaştı.

Haftanın ilk günlerinde, ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırma kararının süregelen etkisi, zayıf dolar ve teknik alımların desteğiyle altının ons fiyatı salı günü 4 bin 696,8 dolara kadar yükselerek 14 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyesini test etti. Değerli metal fonlarına olan ilginin devam etmesi de bu yükselişi besledi. 26 Ağustos ile biten haftada altın ve diğer değerli metal fonlarına 4,21 milyar dolarlık net giriş yaşandı ve bu rakam son 6 ayın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Ancak, ABD PCE verisinin beklentileri aşması ve ardından gelen şahin Fed mesajları rüzgarı tersine döndürdü. Yükselen kısa vadeli tahvil faizleri ve güçlenen dolar endeksi, faiz getirisi olmayan altının alternatif maliyetini artırarak sert satışları beraberinde getirdi. Haftayı düşüşle tamamlayan altının ons fiyatı, böylelikle üç haftalık yükseliş serisine de nokta koymuş oldu. Haftalık bazda ons bazında fiyatlar incelendiğinde; paladyum yüzde 5,3 değer kazanırken, gümüş yüzde 3,8, altın yüzde 3,2 ve platin yüzde 3,0 oranında değer kaybetti.

Baz Metallerde Tarife Belirsizliği ve Stok Hareketleri

Baz metaller tarafında ise ABD'nin olası bakır tarifelerine ilişkin belirsizlikler, Çin'den gelen talep beklentileri ve arz dinamiklerindeki değişimler karışık bir seyir ortaya çıkardı. ABD'nin 2027 yılı itibarıyla rafine bakır ithalatına yönelik ek tarife uygulayabileceğine dair spekülasyonlar, metallerin ABD depolarına kaymasına ve diğer bölgelerdeki kullanılabilir stokların daralmasına yol açıyor.

Hafta içerisinde Londra Metal Borsası (LME) depolarında bulunan 65 bin 400 ton bakır için çekme talimatı verilmesiyle birlikte kullanılabilir bakır stokları yaklaşık 90 bin ton seviyesine kadar geriledi. Tezgah üstü piyasada haftalık bazda libre cinsinden fiyatlar incelendiğinde; çinko yüzde 1,2, kurşun yüzde 0,3 ve alüminyum yüzde 0,3 değer kazanırken, nikel yüzde 1,9 ve bakır yüzde 0,5 oranında geriledi.

Petrol Fiyatlarında Hürmüz Boğazı İyimserliği ve Doğal Gazda Sıcaklık Etkisi

Petrol piyasasında Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğine ilişkin beklentiler, ABD-İran diplomatik temasları ve küresel talep endişeleri belirleyici oldu. ABD'nin yaptırımlarına rağmen diplomatik kanalların açık tutulması petrol üzerindeki jeopolitik risk primini hafifletti. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yapılan görüşmelerde, boğaz gelirlerinin paylaşımı dahil birçok konuda mutabakat sağlandığını duyurdu. Muhibbi'nin, boğazın açılmasının ABD'nin şartları kabul etmesine bağlı olduğunu belirtmesi, geçişlerin normalleşebileceği beklentisini artırdı.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump da Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün tamamen ABD'de olduğunu iddia ederek, İran ile olan gerilimin ve olası bir savaş durumunun çok yakında sona ereceğini dile getirdi. Fed'in faiz artırım ihtimalinin küresel ekonomik büyümeyi ve enerji talebini yavaşlatacağı endişeleri de petrol fiyatlarındaki düşüşü hızlandırdı. Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 4,8 değer kaybetti.

Doğal gaz cephesinde ise ABD'de eylül ayının ilk yarısında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceği tahminleri fiyatları yukarı çekti. Sıcak havaların elektrik üretiminde doğal gaz kullanımını artıracağı beklentisi ve 21 Ağustos haftasında ABD doğal gaz stoklarının sadece 15 milyar fit küp (5 yıllık ortalama olan 33 milyar fit küpün oldukça altında) artması yükselişi destekledi. Doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı haftayı yüzde 4,2 kazançla kapattı.

Karadeniz'deki Gerilim Tarım Emtialarını Uçurdu: Buğdayda Yeni Zirve

Tarım emtialarında Karadeniz'deki lojistik aksamalar, ABD'deki rekolte endişeleri ve Çin'deki olumsuz hava şartları fiyatları yukarı yönlü tetikledi. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların Karadeniz tahıl koridorunu ve lojistik altyapıyı hedef alması, buğday fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı. Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) aralık vadeli buğday kontratı kile başına 790,3 sente ulaşarak Temmuz 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

ABD'deki aşırı sıcaklar ve düzensiz yağışların mısır ve soya fasulyesi verimini düşürebileceği endişeleri ile güçlü ihracat talebi fiyatları desteklemeye devam etti. Çin'in tarım merkezlerinde temmuz ortasından bu yana etkili olan aşırı sıcaklar ve sel felaketleri de ürün kalitesine yönelik endişeleri artırdı. Haftalık bazda CBOT'ta kile başına fiyatlar; buğdayda yüzde 12,1, mısırda yüzde 5,5, soya fasulyesinde yüzde 3,9 ve pirinçte yüzde 2,5 artış kaydetti.

Pamuk piyasasında, Çin'in pamuk üretiminin yüzde 90'ından fazlasını üstlenen Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki kuraklık ve yüksek sıcaklıklar verim kaybı endişesi yaratarak fiyatları yüzde 3,5 yükseltti. Kahvede ise Brezilya'daki hasat çalışmalarının hız kazanması fiyatları baskılarken, ICE lisanslı arabica kahve stoklarının 1999 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilemesi kayıpları sınırladı ve kahve haftayı yüzde 3,1 düşüşle kapattı. Şeker fiyatları, Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesiyle üreticilerin ihracata yöneleceği beklentisiyle yüzde 0,3 geriledi.

Kakao piyasasında ise adeta bir ralli yaşandı. Dünyanın en büyük kakao üreticisi konumundaki Fildişi Sahili'nde olumsuz hava koşulları ve yetersiz tarımsal bakım nedeniyle 2026-2027 ana hasat sezonunun 8 ila 10 hafta gecikebileceği yönündeki haberler arz endişelerini zirveye çıkardı. Fildişi Sahili ve Gana'da yetersiz güneş ışığının neden olduğu hastalık riskleri de eklenince, kakaonun ton fiyatı haftalık bazda yüzde 10,0 oranında devasa bir artış gösterdi.