Fed'in Faiz Kararı Öncesi Kritik Savaş Gölgesi: Küresel Piyasalar Temmuz Toplantısına Kilitlendi

ABD Merkez Bankası (Fed), Orta Doğu'da tansiyonun yeniden yükselmesi ve artan jeopolitik risklerin gölgesinde, yılın en kritik toplantılarından birine hazırlanıyor. ABD'de haziran ayında yıllık enflasyonun beklentilerin altında kalarak yavaşlama göstermesi, Fed üzerindeki faiz artırımı baskısını hafifletmiş olsa da, bölgedeki sıcak çatışmalar ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar para politikasının geleceğine dair belirsizlikleri diri tutuyor. Fed'in Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı, 28-29 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilecek ve küresel piyasalar bu toplantıdan çıkacak kararlara kilitlenecek.

ABD ekonomisinden gelen son veriler enflasyonist baskıların hafiflediğini gösterse de, Orta Doğu'daki çatışmaların tırmanmasıyla yükselişe geçen enerji maliyetleri, enflasyon görünümü üzerindeki en büyük risk unsuru olarak dikkat çekiyor. Piyasalarda Fed'in bu toplantıda politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutacağı beklentisi ağırlık kazanmış durumda. CME Group'un 25 Temmuz itibarıyla paylaştığı verilere göre, faizin sabit bırakılma ihtimali yüzde 65,8 olarak fiyatlanırken, olası bir faiz artırımı ihtimali ise yüzde 34,2 seviyesinde bulunuyor. Öte yandan, Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'ın göreve gelmesinin ardından yaptığı açıklamalarda fiyat istikrarı vurgusu yapması ancak geleceğe yönelik sınırlı sinyaller vermesi piyasalardaki belirsizliği artırıyor.

Enflasyon Verilerinde Enerji Desteği ve İstihdamda Yavaşlama Sinyalleri

ABD Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanan haziran ayı verileri, Fed'in elini rahatlatan en önemli unsurlardan biri oldu. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,4 düşerken, yıllık bazda yüzde 3,5 artış kaydetti. Bu düşüş, aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana kaydedilen ilk gerileme olarak kayıtlara geçti. Özellikle enerji maliyetlerinin haziranda yüzde 5,7 oranında gerilemesi, barınma ve gıda fiyatlarındaki artışları dengeleyen ana faktör oldu. Ancak enerji endeksinin yıllık bazda hala yüzde 15,7 yukarıda olması dikkat çekiyor. Çekirdek TÜFE ise haziranda aylık bazda yatay seyrederken yıllık yüzde 2,6 artış gösterdi.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de haziranda aylık yüzde 0,3 gerileyerek yıllık yüzde 5,5 artışla beklentilerin altında kaldı. İstihdam cephesinde ise tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak zayıf bir seyir izlerken, işsizlik oranı yüzde 4,2'ye geriledi. İstihdam artışındaki bu yavaşlamaya rağmen işsizlik oranındaki düşüş, ABD iş gücü piyasasının genel olarak dirençli yapısını koruduğunu ortaya koydu.

Orta Doğu'da Tırmanan Tansiyon Petrol ve Benzin Fiyatlarını Tetikledi

Küresel piyasalarda esen olumlu rüzgarlar, Orta Doğu'da yeniden tırmanan askeri ve siyasi gerilimle yön değiştirdi. Brent petrolün varil fiyatı, geçen hafta mayıs ayından bu yana ilk kez 100 dolar sınırını aşarken, ABD'deki pompa fiyatları da doğrudan etkilendi. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD genelinde benzinin ortalama galon fiyatı 25 Temmuz itibarıyla 4,11 dolara yükselerek haziran ayından bu yana ilk kez 4 dolar eşiğini geçti. ABD ile İran arasında haziran ayında sağlanan geçici uzlaşmanın ardından gerileyen fiyatlar, jeopolitik risklerin yeniden tırmanmasıyla yönünü yukarı çevirmiş durumda.

Ekonomistlerden Kritik Fed Tahminleri: Faiz Sabit mi Kalacak?

Yaşanan bu gelişmelerin ardından önde gelen finans kuruluşlarının analistleri farklı senaryoları masaya yatırıyor. Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi, Fed'in bu yıl ve önümüzdeki yılın başlarında faiz oranlarını sabit tutmasını beklediğini ifade etti. Zandi, ABD Başkanı Donald Trump ile İran yönetiminin önümüzdeki haftalarda bir anlaşmaya varacağını ve Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak açılmasıyla petrolün yılı 80 dolar seviyesinde kapatacağını öngörüyor. Ancak savaşın sürmesi durumunda eylül ayındaki İşçi Bayramı'na kadar petrol yüksek kalırsa, Fed'in eylül toplantısında faiz artırabileceğini belirtiyor. Zandi ayrıca, yeni Başkan Warsh'ın piyasa sinyallerine ve Hazine'nin enflasyona endeksli tahvillerine daha fazla odaklanacağını vurguladı.

Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola ise son TÜFE verilerinin Fed'e faizleri sabit tutması için alan açtığını ancak tamamen rahatlaması için henüz erken olduğunu belirtti. Sonola, Orta Doğu'daki risklerin sürmesi halinde Fed'in yılın geri kalanında faizleri sabit tutacağını ancak yeni bir sıkılaştırma ihtimalinin de masada kalmaya devam edeceğini söyledi.

Benzer şekilde, American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, haziran ayı enflasyon verilerinin temmuzda faizlerin sabit tutulmasını sağlayacağını, ancak petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Warsh'ın şahin duruşu nedeniyle sonraki toplantılarda faiz artırım ihtimalinin yüksek olduğunu savundu. Son olarak Oxford Economics ABD Başekonomisti Nancy Vanden Houten, Fed'in temmuz toplantısında sürpriz bir karar almasını beklemediklerini ve politika faizinin önümüzdeki yılın eylül ayına kadar mevcut seviyelerinde sabit tutulacağını öngördüklerini paylaştı.