İstanbul Havalimanı Avrupa'nın Zirvesinde: Londra Heathrow'u Geride Bıraktı

Avrupa hava ulaşım sektöründe uzun yıllardır süregelen liderlik yarışı yön değiştirdi ve zirvenin yeni sahibi Türkiye oldu. İngiltere’nin küresel ölçekteki en büyük aktarma merkezi olan Londra Heathrow Havalimanı, uzun süredir elinde bulundurduğu "Avrupa’nın en yoğun havalimanı" unvanını İstanbul Havalimanı’na devretti. Temmuz ayına ilişkin açıklanan resmi veriler doğrultusunda, İstanbul Havalimanı’nı tercih eden yolcu sayısı 8.15 milyona ulaşırken, Londra Heathrow Havalimanı aynı dönemde 7.86 milyon yolcuda kaldı.

Londra Heathrow Havalimanı’nın yolcu trafiği, temmuz ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1.5 oranında bir düşüş gösterdi. Bu gerilemenin ardından havalimanı yönetimi kapasite sınırlarına ulaşıldığını vurgulayarak üçüncü pist talebini bir kez daha gündeme getirdi. Heathrow, 2025 yılında 84.46 milyon yolcuya hizmet vermeyi öngörürken, 19 Temmuz tarihinde ağırladığı 267 bin yolcuyla 2026’nın en yoğun gününü şimdiden geride bıraktı. Diğer taraftan, büyük bir yükseliş trendi yakalayan İstanbul Havalimanı ise 9 Ağustos günü 289 bin 732 yolcuya ev sahipliği yaparak tarihi bir günlük rekora imza attı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, bu rakamın hem Türkiye hem de Avrupa havacılık tarihinde tek bir havalimanında bir günde ulaşılan en yüksek yolcu sayısı olduğunu açıkladı.

Ortadoğu'daki Jeopolitik Gerilimler Heathrow'u Etkiledi

Avrupa Havalimanları Konseyi (ACI) verilerine göre, Londra Heathrow Havalimanı 1996 ile 2019 yılları arasındaki dönemin çok büyük bir kısmında Avrupa'nın zirvesinde yer alıyordu. Covid-19 pandemisi sürecinde liderliğini kaybeden havalimanı, 2023 yılında yeniden birinci sıraya yükselmeyi başarmıştı. Ancak son dönemde yaşanan küresel gelişmeler bu dengeleri yeniden değiştirdi.

Heathrow yönetiminden yapılan açıklamalarda, yaşanan yolcu kaybında özellikle Orta Doğu uçuş hatlarındaki zayıflamanın belirleyici bir rol oynadığı ifade edildi. Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran hattında tırmanan askeri ve siyasi gerilimler nedeniyle havalimanının Orta Doğu uçuşlarındaki yolcu trafiği, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20.2 oranında geriledi. Bu düşüşe rağmen mevcut iki pistini tam kapasiteye yakın bir şekilde kullanmaya devam eden havalimanı, kapasite dar boğazını aşmak için İngiliz hükümetinden üçüncü pist projesine onay bekliyor. Projenin onaylanması durumunda, Heathrow'un yıllık yolcu kapasitesinin 150 milyona çıkarılması planlanıyor.

Altyapı Yatırımlarında Pist Savaşları

Son verilerin ardından açıklama yapan Heathrow yönetimi, "genişleme ihtiyacının hiç bu kadar net ortaya çıkmadığını" belirtti. İngiliz yayın kuruluşu BBC'ye değerlendirmelerde bulunan havacılık uzmanları, İstanbul Havalimanı'nın Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasında kurduğu güçlü stratejik aktarma köprüsü sayesinde küresel havacılık sektörünün en hızlı büyüyen merkezlerinden biri haline geldiğini vurguluyor.

Türk havacılık sektörü yetkilileri ise Heathrow'un liderliği kaybetmesindeki ana nedenin Körfez krizinden ziyade, yıllardır ertelenen üçüncü pist yatırımı olduğunu ifade ediyor. Heathrow yönetiminin 10 yılı aşkın bir süredir yeni pist için yasal onay beklediğine işaret eden uzmanlar, bürokratik engeller, çevresel etki değerlendirmeleri ve finansman sorunlarının çözülmesi durumunda bu sürecin ancak 2029 yılına kadar tamamlanabileceğini öngörüyor. Diğer taraftan, mevcut 3 pistini de son derece aktif kullanan İstanbul Havalimanı, 4. pist inşaat çalışmalarında sona yaklaştı. Yeni pistin devreye girmesiyle birlikte doğrudan kapasite artışından ziyade, uçakların taksi sürelerinin kısaltılması ve rötarların minimum seviyeye indirilmesi hedefleniyor.

Sabiha Gökçen ve Antalya Havalimanlarında Çifte Rekor

Türkiye'nin diğer önemli hava üslerinden de peş peşe rekor haberleri geliyor. İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı, 9 Ağustos tarihinde gerçekleştirdiği 935 uçuş ve ağırladığı 179 bin 789 yolcu ile kendi tarihinin en yüksek günlük uçuş ve yolcu istatistiğine ulaştı. Havalimanı Meydan Otoritesi (HEAŞ) verilerine göre, bu yoğun trafiğin yüzde 56'sını dış hat, yüzde 44'ünü ise iç hat yolcuları oluşturdu. HEAŞ Genel Müdürü Faruk Kacır, elde edilen bu tarihi başarının havalimanının operasyonel gücünü, kusursuz hizmet kalitesini ve yolcuların duyduğu yüksek güveni simgelediğini belirtti.

Turizmin başkenti Antalya'da da benzer bir hareketlilik yaşanıyor. Antalya Havalimanı, yılın ilk 7 aylık döneminde gelen ve giden yolcu sayısında 19 milyon sınırını aşmayı başardı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan verilere göre, temmuz ayında havalimanında iç hatlarda 733 bin 437, dış hatlarda ise 4 milyon 822 bin 48 olmak üzere toplamda 5 milyar 555 bin 485 yolcuya hizmet sunuldu. Yılın ilk 7 aylık kümülatif toplamında ise Antalya Havalimanı'ndaki yolcu sayısı 19 milyon 209 gen 979'a ulaşırken, uçak trafiği de 113 bin 664 olarak kayıtlara geçti.