Jeopolitik Krizler ve Artan Petrol Fiyatları Otomotiv Tercihlerini Değiştirdi: Türkiye'de Satılan Her İki Araçtan Biri Elektrikli veya Hibrit

Orta Doğu'da şubat ayında patlak veren askeri ve siyasi gerilimlerin, küresel enerji koridorlarından Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatları riske atmasıyla petrol fiyatlarında ciddi bir yükseliş dalgası yaşandı. Brent petrolün varil fiyatının 100 dolar sınırını aşarak 105 dolara kadar tırmanması, hem Avrupa hem de Türkiye genelinde tüketicilerin otomobil tercihlerini kökten değiştirdi. Akaryakıt maliyetlerindeki bu artış, çevre dostu ve ekonomik alternatifler olan hibrit ile elektrikli araçlara olan yönelimi benzeri görülmemiş bir seviyeye taşıdı. Benzinli araçlar hala pazarda önemli bir yer tutsa da toplam satışlardan aldığı pay hızla erimeye devam ediyor.

Türkiye Otomotiv Pazarında Tarihi Dönüşüm: Benzinli Araçlar Geriliyor

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından açıklanan ocak-ağustos dönemi verileri, Türkiye otomotiv pazarındaki bu radikal değişimi net bir şekilde ortaya koyuyor. Söz konusu dönemde Türkiye genelinde 230 bin 341 adet benzinli ve 33 bin 354 adet dizel motorlu araç satışı gerçekleştirildi. Bu rakamlarla birlikte benzinli otomobillerin toplam yeni araç satışları içindeki payı yüzde 40,8'e, dizel otomobillerin payı ise yüzde 5,9'a geriledi.

Geçen yılın aynı döneminde ise benzinli araç satışları 304 bin 618 adetle pazarın yüzde 46,5'ini, dizel araçlar ise 52 bin 253 adetle yüzde 8'ini oluşturuyordu. Böylece sadece bir yıl içinde benzinli araçların toplam satışlardaki payı 5,7 puan birden düşerken, dizel araçların pazar payı da 2,1 puan azaldı. Türkiye genel otomobil pazarı ise yılın ocak-ağustos döneminde geçen yıla göre yüzde 13,78 oranında daralarak 564 bin 241 adet seviyesine geriledi.

Hibrit ve Elektrikli Araçlar Benzinliyi Tahtından Etti

Benzinli ve dizel araçlardaki kan kaybına karşın, alternatif enerjili araçlar altın çağını yaşıyor. Bu yılın ocak-ağustos döneminde Türkiye'de 187 bin 45 adet hibrit ve 105 bin 951 adet elektrikli otomobil satışı yapıldı. Hibrit araçların toplam satışlar içindeki payı yüzde 33,1'e ulaşırken, elektrikli araçların payı yüzde 18,8 seviyesinde gerçekleşti.

2025'in aynı döneminde hibrit araçların satış payı yüzde 26,3 seviyesindeydi; böylece hibritler pazar payını 6,8 puan artırmış oldu. Elektrikli otomobillerin toplam satışlar içindeki payı ise söz konusu dönemde yüzde 18,5'ten yüzde 18,8'e çıktı. Bu dönemde satılan hibrit ve elektrikli araçların toplam adedi 292 bin 996'ya ulaşarak toplam pazarın yüzde 51,9'unu oluşturdu. Bu hesaplamayla birlikte Türkiye'de satılan her iki otomobilden birinin hibrit veya elektrikli motor teknolojisine sahip olduğu görüldü. Geleneksel benzinli araçlar liderliğini sürdürse de pazar payındaki keskin düşüş dikkat çekiyor.

Dünya Genelinde Elektrikli Araç Satışlarında Bölgesel Farklılıklar

Otomotivdeki yeşil dönüşüm küresel ölçekte de hız kesmeden devam ediyor. Londra merkezli veri analiz firması Benchmark Mineral Intelligence'ın yayımladığı rapora göre, dünya genelinde elektrikli araç satışları yılın ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4 artarak 13,4 milyona ulaştı. Sadece ağustos ayında dünya genelinde 1,83 milyon elektrikli araç satışı yapıldı ve bu da yıllık bazda yüzde 2'lik bir büyümeye işaret etti.

Avrupa pazarında elektrikli araç satışları ağustosta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 36 artarak 380 bine ulaştı. Ancak yaz mevsiminin getirdiği dönemsel yavaşlama sebebiyle temmuz ayına göre yüzde 15'lik bir düşüş görüldü. Avrupa'da ilk 8 aydaki toplam satışlar ise yüzde 29 artışla 3,3 milyon adet oldu. Buna karşılık dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olan Çin'de ağustos satışları yüzde 11 düşüşle 1,03 milyon adede, ilk 8 aylık satışlar ise yüzde 12 azalarak 6,9 milyona geriledi. Kuzey Amerika'da da benzer bir düşüş trendi gözlendi; bölgedeki elektrikli araç satışları ağustosta yüzde 33 azalarak 140 bin olurken, ilk 8 ayda yüzde 21 düşüşle 1 milyon seviyesinde kaldı.

Sektör Temsilcilerinden Kritik Değerlendirmeler: Hibrit Neden Yükseliyor?

ODMD Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Tiftik, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, yükselen akaryakıt fiyatlarının tüketicileri daha düşük kullanım maliyeti sunan araçlara yönelttiğini belirtti. Tiftik, "Tüketiciler artık sadece ilk satın alma maliyetine değil, aracın toplam kullanım süresindeki işletme maliyetlerine de odaklanıyor. Türkiye'deki değişimi sadece akaryakıt fiyatlarıyla açıklayamayız; burada büyük bir teknolojik dönüşüm söz konusu. 2026 yılının ilk 8 aylık verileri bunu çok net gösteriyor. Benzinli araçların payı yüzde 46,5'ten yüzde 40,8'e gerilerken, hibrit araçların payı yüzde 26,3'ten yüzde 33,1'e yükseldi. Elektrikli araçların payı da yüzde 18,8 seviyesine ulaştı. Hibritler, şarj altyapısı kaygısı taşımayan ve sürüş alışkanlıklarını hemen değiştirmek istemeyen tüketiciler için mükemmel bir geçiş formülü sunuyor" dedi.

ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman ise ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimlerin Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatları aksatmasının ardından akaryakıt ekonomisinin kökten değiştiğine dikkat çekti. Luman, "Özellikle dizel ve benzin fiyatlarında yaşanan artışlar, yılda ortalama 15 bin kilometre veya daha fazla yol yapan sürücüler için elektrikli araçları finansal açıdan oldukça cazip hale getirdi. Brent petrolün varil fiyatının 105 dolar seviyelerinde seyretmesi Türkiye pazarında büyük bir etki yaratıyor. Türkiye'de şarj altyapısının hızla gelişmesi ve pazara sürekli yeni modellerin sunulması bu dönüşümü desteklemeye devam edecektir" ifadelerini kullandı.