Ödünç Kantarla Başlayan Başarı Hikayesi: Sakarya'nın Paralı Köyü Amerika'ya Fındık İhraç Ediyor

Sakarya'nın Karasu ilçesine bağlı Paralı köyünde fındık üreticileri, ezber bozan bir kalkınma modeline imza attı. Ürünlerini ham şekilde tüccara satmak yerine 2013 yılında bir araya gelerek kurdukları kooperatif sayesinde, fındığı yüksek katma değerli nihai mamullere dönüştürmeyi başardılar. Köy halkının ortaklığıyla büyüyen bu girişim, kadın istihdamını desteklerken, üretilen özel lezzetleri "Sakarya Çikolatası" markasıyla ABD'ye kadar ihraç etme başarısı gösterdi.

Sınırları Aşan Güç Birliği: Paralı Köyünün Kalkınma Modeli

Karasu ilçesindeki Paralı köyünde fındık üreticileri, geleneksel satış yöntemlerini bir kenara bırakarak fındığa hak ettiği değeri kazandırmak amacıyla güçlerini birleştirdi. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın (MARKA) finansal ve stratejik destekleriyle kurulan Kuzey Tarımsal Kalkınma Kooperatifi bünyesinde, ilk olarak fındık kırma tesisi, ardından da modern bir kavurma ünitesi faaliyete geçirildi. Yaklaşık beş yıllık planlı ve özverili bir çalışmanın sonucunda, fındık temelli 20 farklı ürün çeşidinden oluşan zengin bir portföy oluşturuldu. Yıllık ortalama bin ton fındık üretim kapasitesine sahip köyde, üretilen mamuller Sakarya, Kocaeli ve Düzce illerindeki yerel zincir marketlerin raflarında yer alıyor. Girişim, aynı zamanda köydeki kadınlara sezonluk ve kalıcı istihdam sağlayarak sosyal kalkınmaya da öncülük ediyor.

Dubai Çikolatasına Rakip: "Sakarya Çikolatası" Amerika Yolunda

Son dönemde tüm dünyada popüler hale gelen Dubai çikolatasına yerli ve güçlü bir alternatif geliştiren kooperatif, "Sakarya Çikolatası" adını verdikleri özel fındıklı çikolata serisini Amerika Birleşik Devletleri'ne ihraç etmeyi başardı. Bu hamleyle, fındıktan elde edilen katma değerin tamamının doğrudan üreticinin cebinde kalması hedefleniyor. Üretim süreçlerinin tamamen köy bünyesinde yönetilmesi, aracıların payını ortadan kaldırarak kırsal ekonomiye doğrudan katkı sağlıyor.

"Fındık Üreticileri İçin Örnek Teşkil Eden Bir Başarı"

Projenin kırsal kalkınma alanında mükemmel bir rol model olduğunu belirten Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) Genel Sekreteri Mustafa Çöpoğlu, "Sakarya'nın Karasu ilçesinde Paralı köyünde, yaklaşık 100'ün üzerindeki üretici kendi aralarında bir kooperatif kuruyor. Adı da Kırsal Kalkınma Kooperatifi. Burada üreticiler fındığını hasat ettikten sonra doğrudan kabuklu bir şekilde tüccara satmak yerine 'kendi köyümüzde katma değerli hale getirelim, nihai değer olarak marketler de tüketiciye ulaştıralım' düşüncesiyle bir ekip kurmuşlar. Tabii hepsi bir anda olmadı. Önce kırma tesisi kuruldu, arkasından kavurma tesisi oluştu" ifadelerini kullandı.

Sürecin beş yıldır kararlılıkla sürdürüldüğünü vurgulayan Çöpoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: "Yaklaşık 20 ayrı üründen oluşan bir ürün yelpazesi var. Sakarya, Kocaeli ve Düzce'deki yerel zincir marketlerde bu ürünler satılmakta. Fındığı hasat ettikten sonra tüccara satmak yerine tüketiciye kadar aradaki bütün işlemler burada yapılıyor. Ürün katma değerli hale geliyor. Katma değerde bu köyümüze kalıyor. Burada yaklaşık sezonsal olarak değişmekle beraber ortalama 12 kadın çalışanımız var. Sistem sürekli büyüyor. Sisteme de, kooperatife de yeni üyeler katılıyor. Buradaki üretim kapasitesi ve çeşidi de sürekli artıyor. Fındığı yüksek katma değerli şekilde, nihai tüketiciye de ulaştıracak şekilde burada hazırlanıyor. Bütün süreçler burada yönetiliyor ve tamamlanıyor. Dolayısıyla burada istihdam var. Ayrıca üretici, fındığını doğrudan tüccara verip, fındık kırma fabrikaları gibi diğer işlemlerden geçirmek yerine bütün o üretim süreçleri burada yapılıyor. Dolayısıyla bu, fındık üreticileri için bir model aslında."

Ödünç Kantarla Başlayan ve Dünya Pazarına Uzanan Serüven

Kooperatifin kuruluş hikayesini ve hedeflerini paylaşan Kuzey Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Özgür Uğur, yüzyıllardır fındık tarımıyla uğraştıklarını belirterek, "Biz 100 yıldır bu topraklarda yaşıyoruz, 100 yıldır fındık üreticisiyiz. Fındık için bir şey yapma, fındığa bir şeyler katma, yöreye faydalı olma gereği hissederek, istihdam oluşturma isteğiyle, aslında bölgemize hizmet etmek arzusuyla 2013 yılında bu işe başladık. 2013 yılında kantarı emanet alarak başladığımız bir iş. Bugün şükür bu noktalara geldik. Bugün tabii şu an emekliyoruz, daha ilerileri hedefliyoruz. Yakın bölgemizin çeşitli marketlerine sevkiyat ve internet sitemiz üzerinden satışlarla hayatımızı devam ettiriyoruz" dedi.

Amerika'ya yapılan ilk ihracatın gururunu yaşadıklarını ifade eden Uğur, "Dubai çikolatasının çok sükse olduğu zamanlarda biz adını değiştirdik. 'Fındıklı yapalım ve adını Sakarya Çikolatası koyalım' dedik. Sakarya Çikolatamız Amerika'ya gitti. Köyümüzün büyük bir çoğunluğuyla beraber bu işi yapıyoruz. Köylünün tamamı buraya ortak. Kendi işleri ve gelecekleri ile ilgili çalışma yapıyorlar. Fındığa katma değer katmak ve ilerleyen dönemlerde para kazanılabilir bir iş olmasını sağlamak için çalışıyorlar. Nihayetinde bu işin yapılma amacı Paralı köyüne katkı sağlamak. Köy olarak yıllık bin ton fındık üretiyoruz. Bunun henüz yüzde 20'lik kısmını bünyemizde tüketebiliyoruz. Bir kısmını kabuklu olarak satmak durumundayız, fakat hedefimiz tabii ki yüzde 100. Bizim bunca yatırımımızın arkasında bize desteğini esirgemeyen, doğru projeye 'biz arkanızdayız' diyebilen Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nı unutmadan teşekkürlerimizi iletiyoruz" açıklamasında bulundu.

"Burada Güle Oynaya Çalışıyoruz, Hepimiz Akrabayız"

Köydeki örnek dayanışmayı ve samimi çalışma atmosferini anlatan Bilgin Uğur Işık ise projenin bir parçası olmaktan duyduğu mutluluğu dile getirerek, "Bu çok büyük bir proje. Küçükken aklıma hiç gelmemişti ama çok mutluyuz. Köyümüzde böyle bir oluşum ve projenin olmasından çok mutluyuz. Hepimiz buralıyız, burada çalışıyoruz. Kendi ürettiğimiz fındığı burada işliyoruz. Burada güle oynaya çalışıyoruz, hepimiz akrabayız. Yabancı kimse yok. Hepimiz iç içeyiz. İşimizi hallettikten sonra herkes evine dönüyor, hayvanlarımızın, çocuklarımızın evlerimizdeki işlerimize kaldığımız yerden devam ediyoruz" şeklinde konuştu.