Taliban'dan Donald Trump Yönetimine Sürpriz Davet: 1 Trilyon Dolarlık Maden Rezervi İçin İş Birliği Teklifi

Afganistan'da 2021 yılında kontrolü yeniden ele geçiren Taliban yönetimi, Washington ile ilişkileri canlandırmak amacıyla stratejik bir hamleye imza attı. Financial Times'ın aktardığı bilgilere göre, Taliban Dışişleri Bakanı Emirhan Muttaki, yeni dönemde Beyaz Saray'a oturacak olan Donald Trump yönetimine, ülkenin bakir yer altı kaynaklarına yatırım yapma çağrısında bulundu. İki ülke arasındaki ilişkilerin geçmişteki çatışmaların gölgesinde kalmaması gerektiğini savunan Muttaki, geleceğe odaklanılması gerektiğini belirtti.

Muttaki, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "ABD ile ilişkilerimiz 20 yıllık savaş dönemi üzerinden değil, gelecekte kurulabilecek iş birliği üzerinden değerlendirilmelidir." ifadelerini kullandı.

Afganistan’ın 1 Trilyon Dolarlık Yer Altı Zenginliği Yatırımcı Bekliyor

Kabil yönetimi, Amerikan şirketlerini başta madencilik olmak üzere altyapı, tarım ve ticaret gibi pek çok kritik sektöre yatırım yapmaya davet ediyor. Ülkenin ekonomi politikasının dış yatırımlara tamamen açık olduğunu ilan eden Muttaki, Batı destekli eski Afgan hükümetleri ve ABD tarafından gerçekleştirilen jeolojik etütlerin sonuçlarına dikkat çekti. Bu araştırmalara göre, Afganistan topraklarının altında yaklaşık 1 trilyon dolar (güncel kurla yaklaşık 34 trilyon TL) değerinde devasa bir maden rezervi yatıyor. Bölgede özellikle lityum, kobalt, bakır, demir cevheri, altın ve niyobyum gibi küresel teknoloji ve sanayi sektörü için hayati önem taşıyan kritik elementler bulunuyor. Ancak ülkede uzun yıllar süren iç çatışmalar, istikrarsızlık ve yetersiz altyapı nedeniyle bu zenginliklerin büyük bir kısmı henüz ekonomiye kazandırılamadı.

ABD'de Dondurulan 7 Milyar Dolarlık Rezerv ve Diplomatik Talepler

Taliban'ın Washington'a yönelik bu sıcak mesajlarının arkasında, ülkeye uygulanan ağır ekonomik yaptırımlar ve dondurulan finansal varlıklar yer alıyor. Afganistan Merkez Bankası verilerine göre, ülkenin yurt dışındaki yaklaşık 9,5 mijyar dolarlık (yaklaşık 323 milyar TL) ulusal rezervinin 7 milyar dolarlık (yaklaşık 238 milyar TL) kısmı ABD bankalarında bloke edilmiş durumda. Taliban yönetimi, bu kaynakların serbest bırakılmasını ve Kabil'deki ABD Büyükelçiliğinin yeniden faaliyete geçmesini talep ediyor.

Bagram Hava Üssü Tartışması ve Batı Yaptırımları Çıkmazı

İki taraf arasında ekonomik yakınlaşma arayışları sürse de ciddi askeri ve siyasi anlaşmazlıklar geçerliliğini koruyor. ABD Başkanı Donald Trump, geçmişte stratejik öneme sahip Bagram Hava Üssü'nün yeniden Amerikan ordusunun denetimine verilmesi fikrini ortaya atmıştı. Ancak Taliban bu talebe kesin bir dille karşı çıkıyor. Muttaki, üssün teslim edilmeyeceğini vurgulayarak şu açıklamayı yaptı:

"Bagram dahil Afganistan'daki tüm askeri ve sivil tesisler ülkemizin ulusal varlıklarıdır."

Öte yandan, Taliban 2021 yılından bu yana Çin ve İran gibi bölgesel güçlerle toplam değeri 7 milyar doları aşan maden anlaşmaları imzalamış olsa da, Batılı finans çevrelerinin ülkeye girişi yaptırımlar nedeniyle oldukça zor görünüyor. Diplomatik kaynaklar, uluslararası yatırımcıların Birleşmiş Milletler ve Batı yaptırımlarını aşmakta zorlanacağını belirtiyor. BM yetkilileri ise ilişkilerin normalleşmesi için özellikle kadınların eğitim, çalışma ve sosyal hayata katılım haklarında somut ilerlemeler kaydedilmesi şartını koşuyor. Ayrıca, tutuklu Amerikan vatandaşlarının durumu da Washington-Kabil hattındaki en hassas konulardan biri olmaya devam ediyor.