Trump'ın İran Çıkmazı: 5. Ayda Askeri ve Ekonomik Faturalar Büyüyor

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik başlattığı askeri hamleler, beşinci ayını doldururken hem askeri hem de siyasi açıdan derin bir çıkmaza sürüklendi. Saygın Amerikan gazetelerinden The New York Times'ta yayımlanan kapsamlı bir analiz, Washington'ın Tahran karşısında hedeflediği sonuçlara ulaşamadığını ve dünyanın en büyük ordusunun ciddi bir sınamayla karşı karşıya kaldığını ortaya koydu. Analize göre, Trump'ın İran'ın nükleer programını hızlı bir şekilde akamete uğratma ve Tahran yönetimini zayıflatma planları başarısız olurken, uzayan sürecin askeri ve ekonomik maliyetleri katlanarak artıyor.

Hedeflerin Gerisinde Kalan Askeri Strateji

Beyaz Saray yönetimi, geçtiğimiz 28 Şubat tarihinde düğmeye basarak İran'ın nükleer kapasitesini hızlı bir şekilde devre dışı bırakmayı ve Tahran üzerindeki baskıyı zirveye çıkarmayı amaçlayan geniş kapsamlı operasyonlar başlatmıştı. Ancak aradan geçen beş aylık süre zarfında, İran'ın nükleer faaliyetlerinin tamamen durdurulamadığı gibi Tahran'da bir yönetim değişikliği beklentisinin de boşa çıktığı belirtiliyor. ABD'nin, İran'ın can damarı konumundaki petrol ihracat merkezi Harg Adası'nı ele geçirmek ya da zenginleştirilmiş uranyum stoklarını doğrudan kontrol altına almak gibi riskli bir kara harekâtına ise kesinlikle sıcak bakmadığı vurgulanıyor.

Kritik Mühimmat Stoklarında Büyük Erime

Analizde öne çıkan en çarpıcı unsurlardan biri de ABD ordusunun mühimmat stoklarında yaşanan ciddi daralma oldu. Aylardır kesintisiz süren operasyonlar sebebiyle hava savunma önleme füzeleri ve diğer yüksek hassasiyetli mühimmat stoklarında kritik seviyede azalmalar meydana geldiği iddia ediliyor. ABD'li üst düzey yetkililer, mühimmat envanterindeki bu zayıflamanın yalnızca İran tarafından değil, aynı zamanda küresel rakipler olan Rusya ve Çin tarafından da yakından takip edildiğini ve bu durumun Washington adına büyük bir güvenlik açığı oluşturduğunu ifade ediyor.

Küresel Enerji Piyasalarında Hürmüz Boğazı Baskısı

Çatışmaların uzaması sadece askeri alanda değil, küresel finans ve enerji piyasalarında da büyük bir sarsıntıya yol açıyor. Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların zaman zaman kesintiye uğraması ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin tırmanması, petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutuyor. Bu durum, küresel enflasyonist baskıyı artırırken uluslararası piyasaların üzerindeki kırılganlığı da körüklüyor.

Beyaz Saray'ın Önündeki Üç Senaryo ve Düşen Kamuoyu Desteği

New York Times analizine göre, köşeye sıkışan Trump yönetiminin önünde şu an üç temel yol haritası bulunuyor: Askeri operasyonların kapsamını daha da genişletmek, ekonomik yaptırımları ağırlaştırarak baskıyı sürdürmek ya da ateşkes ilan ederek diplomasi yoluyla çatışmadan çekilmek. Ancak bu seçeneklerin her biri kendi içinde çok ciddi siyasi, askeri ve ekonomik riskler barındırıyor.

Öte yana, uzayan savaş ABD iç kamuoyunda da ciddi bir hoşnutsuzluğa yol açmış durumda. Washington Post ve Ipsos tarafından gerçekleştirilen ortak ankete dayandırılan verilere göre, Amerikan halkının yalnızca yüzde 29'u Trump'ın İran politikasını destekliyor. Cumhuriyetçi Parti içinden de çatışmanın bir an önce sonlandırılması yönündeki seslerin yükselmesi, Beyaz Saray'ın hareket alanını her geçen gün daha da daraltıyor. Sonuç olarak, Trump yönetiminin önümüzdeki günlerde atacağı adımların yalnızca Orta Doğu'daki dengeleri değil, ABD'nin küresel hegemonyasını da doğrudan şekillendireceği öngörülüyor.