Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde Deprem: Netanyahu Hakkında Tutuklama İsteyen Başsavcı Kerim Han Görevden Alındı

Uluslararası hukuk arenasında çok konuşulacak tarihi bir gelişme yaşandı. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Taraf Devletler Meclisi (ASP), İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında tutuklama emri talep etmesiyle dünya gündemine oturan Başsavcı Kerim Han'ın görevine resmen son verildiğini duyurdu.

Roma Statüsü'nün 46. Maddesiyle Gelen Tarihi Karar

Taraf Devletler Meclisi tarafından yapılan yazılı açıklamaya göre, Roma Statüsü'ne taraf olan ülkeler, 24 Temmuz 2026 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin New York kentindeki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi'nde olağanüstü bir toplantı gerçekleştirdi. Başsavcı Kerim Han hakkındaki disiplin işlemlerinin masaya yatırıldığı bu özel oturumda kritik bir oylama yapıldı. Kapalı kapılar ardında gerçekleştirilen gizli oylamada, 82 taraf devletin oyuyla mutlak çoğunluk sağlandı. Alınan kararla, Kerim Han'ın "ciddi suistimal ve görev ihlali" gerçekleştirdiği hükme bağlanarak, Roma Statüsü'nün 46'ncı maddesi uyarınca görevden alınmasına karar verildi. Açıklamada ayrıca, Meclis Başkanlığı'nın sürece dahil olan tüm tarafların mahremiyetine ve yasal haklarına azami saygı gösterilmesi yönündeki çağrısını yinelediği belirtildi.

Netanyahu Kararı Sonrası Başlayan Soruşturma Süreci

Kerim Han'ı görevden alınma sürecine götüren gelişmeler zinciri, yakın geçmişteki kritik kararlarla doğrudan ilişkili. UCM Başsavcısı Kerim Han, Mayıs 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçları gerekçesiyle tutuklama emri çıkarılması talebinde bulunmuştu. Bu hamlenin hemen ardından Han hakkında cinsel taciz iddiaları ortaya atılmış ve tecrübeli hukukçu, Mayıs 2025'te kendi isteğiyle izne ayrılmıştı. Süreç içerisinde, Mart ayında UCM tarafından görevlendirilen ve üç bağımsız yargıçtan oluşan heyet, BM tarafından yürütülen soruşturmada Han hakkında herhangi bir "görevi kötüye kullanma veya ihlal" bulgusuna rastlanmadığını açıklamıştı. Ancak bu rapora rağmen sular durulmadı. UCM Taraf Devletler Meclisi Bürosu, 8 Haziran'daki toplantısında Han'ın görevini "ağır şekilde suistimal ettiği" yönünde görüş bildirerek kendisini geçici olarak görevden uzaklaştırdı ve nihai kararı 125 üye devletin katılımıyla yapılan 24 Temmuz'daki oylamaya bıraktı.

Savunma Hakkı Tartışmaları ve UCM'nin Yeni Dönemi

Görevden alma kararının ardından Kerim Han'ın hukuk ekibinden sert tepkiler yükseldi. Han'ın avukatları, New York'ta gerçekleştirilen ve görevden alınma kararıyla sonuçlanan oylamada kendilerine savunma yapma fırsatı verilmediğini ve akreditasyon haklarının ellerinden alındığını savundu. Savunma heyeti, yürütülen bu sürecin tamamen hukuka aykırı, usul yönünden adil olmaktan uzak ve somut delillerden yoksun olduğunu öne sürdü. Şubat 2021'de UCM Başsavcılığına seçilen ve 16 Haziran 2021'de yemin ederek kurumun üçüncü başsavcısı olarak göreve başlayan Kerim Han'ın dönemi böylece tartışmalı bir şekilde sona ermiş oldu. Diğer yandan UCM'den yapılan açıklamada, Han'ın Mayıs 2025'teki izninden ve Haziran 2026'daki askıya alınma sürecinden bu yana olduğu gibi, Savcılık Ofisi'nin yönetiminin Başsavcı yardımcıları tarafından yürütülmeye devam edeceği bildirildi. Mahkemenin kurumsal profesyonelliği sayesinde tüm faaliyetlerini kesintisiz sürdürdüğü ve mağdurlar için adalet sağlama misyonuna sadık kaldığı vurgulandı.