Yatırım Fonlarında Yeni Dönem: SPK’dan Radikal Değişiklikler ve Yeni Kurallar

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), finansal piyasaların istikrarını güçlendirmek ve yatırımcı haklarını en üst düzeyde korumak amacıyla yatırım fonları mevzuatında köklü değişikliklere gitti. Yeni kararlar kapsamında; fon yönetiminde sürdürülebilirliğin sağlanması, sermaye yeterliliklerinin güçlendirilmesi ve çalışanlara yönelik özel fonların yasal çerçeveye oturtulması hedefleniyor. Yapılan bu reform niteliğindeki düzenlemeyle birlikte, portföy yönetim şirketlerinin ihraç edebileceği serbest fon sayısına doğrudan sınırlandırma getirildi.

Serbest Fon Sayısına İstihdam Sınırı ve Uyum Süreci

Alınan yeni kararlara göre, portföy yönetim şirketlerinin ihraç edebileceği serbest fon sayısı, şirket bünyesinde aktif olarak çalışan portföy yöneticisi sayısı ile sınırlandırıldı. Bu kural, özel fonları da kapsayacak şekilde uygulanacak. Mevcut durumda belirlenen bu limitin üzerinde serbest fon yöneten şirketlere ise piyasa dengelerini bozmamak adına geçiş süreci tanındı. Şirketlerin yeni mevzuata tam uyum sağlamaları için 30 Haziran 2029 tarihine kadar süreleri bulunuyor.

Yoğun Serbest Fon Yöneten Şirketlere Nakit Sermaye Şartı

SPK'nın yayınladığı yeni rehberde, serbest fon ağırlığı yüksek olan portföy yönetim şirketlerine yönelik ek mali yükümlülükler de yer alıyor. Buna göre, yönettikleri aylık ortalama kolektif portföy büyüklüğünün yüzde 50'sinden fazlasını serbest fonların oluşturduğu şirketler, çıkarılmış sermayelerini yüzde 10 oranında nakit olarak artırmak zorunda kalacak. Sermaye artırımı zorunluluğu kapsamına giren şirketlerin, yıl sonu hesap dönemini takip eden en geç 20 iş günü içinde SPK'ya resmi başvuruda bulunması gerekiyor. Bu yeni sermaye yeterliliği denetimi ilk kez 2026 hesap dönemi sonunda hayata geçirilecek.

Şemsiye Fonlara İki Fon Sınırı ve İstisnai Durumlar

Yeni düzenleme, şemsiye fonlar altındaki fon çeşitliliğini kontrol altına almayı da amaçlıyor. Serbest, koruma amaçlı, garantili şemsiye fonlar ve özel fonlar hariç tutulmak üzere, aynı türdeki şemsiye fonlara bağlı olarak ihraç edilebilecek maksimum fon sayısı 2 ile sınırlandırıldı. Ancak yatırım dünyasındaki çeşitliliği desteklemek amacıyla bazı fon türleri bu sınırlamanın dışında bırakıldı. Risk profillerine göre ayrışan "Muhafazakar", "Dengeli", "Atak" ve "Agresif" fonlar ile belirli temalara yatırım yapan fonlar limit hesaplamasına dahil edilmeyecek. Ayrıca, BIST 100 Endeksi Fonu, Bankacılık Sektörü Fonu gibi tematik stratejiler izleyen fonlar ile TEFAS, internet bankacılığı ve telefon bankacılığı gibi farklı dağıtım kanalları üzerinden sunulan fonlar da bu kısıtlamadan muaf tutulacak.

Çalışanlara Yönelik Özel Şemsiye Fonlar Mevzuata Girdi

SPK'nın gerçekleştirdiği güncellemeyle birlikte, şirketlerin insan kaynakları politikaları kapsamında personeline, bayilerine veya acentelerine yönelik kurabileceği "Çalışanlara Yönelik Özel Şemsiye Fonlar" da resmi bir hukuki zemine kavuştu. Kurulacak bu özel fonlerin, ağırlıklı olarak ilgili işverenin borsada işlem gören pay senetlerine veya borçlanma araçlarına yatırım yapması planlanıyor. Böylece hem çalışanların şirkete olan bağlılığının artırılması hem de kurumsal aidiyetin finansal enstrümanlarla desteklenmesi hedefleniyor.