2027-nji ýyldaky Prezident maksatnamasy bilen 10 täze nesil kitaphanasy açylar we 20 müň golýazma sanlylaşdyrylar

2027-nji ýyldaky Prezidentiň ýyllyk maksatnamasynyň çäginde Türkiýedäki kitaphana hyzmatlaryny gowulandyrmak, medeni mirasy goramak we maglumat çeşmelerine elýeterliligi ýeňilleşdirmek üçin giňişleýin iş tertibi kesgitlenildi. Maksatnama laýyklykda, 2027-nji ýylda 10 täze nesil kitaphanasyny açmak we 20 müň golýazmany we türk golýazmalar birleşiginiň çäginde seýrek çap edilen eserleri sanlaşdyrmak we arhiwlemek maksat edinilýär.

Täze nesil kitaphanalary haýsy özgerişleri maksat edinýär?

Maksat kitaphanalary diňe kitaplaryň saklanýan ýerlerinden maglumat öndürilýän, paýlaşylýan we jemgyýetleşýän ýerlere öwürmek. 2018-nji ýyldan bäri 29 täze nesil kitaphana binasynyň gurluşygy tamamlanan hem bolsa, häzirki zaman enjamlary bilen 616 kitaphananyň durky täzelendi. 2027-nji ýyldaky meýilnamalaşdyryşda, 10 sany täze kitaphananyň açylmagyndan başga-da, 12 kitaphananyň gurluşygynyň tamamlanmagy we 12 kitaphananyň işiniň döwrebaplaşdyrylmagy göz öňünde tutulýar.

Golýazmalary goramak üçin haýsy ädimler görüler?

Türk golýazmalar birleşiginiň ýygyndylarynda 811 müň 527 golýazmany we seýrek çap edilen eseri gorap saklamak we geljekki nesillere geçirmek üçin sanlaşdyrmak tagallalary çaltlaşdyrylýar. 2027 eserden ybarat sanly arhiw döretmek, 1100 eseri dikeltmek we 2027-nji ýylda haýyr-sahawat ýa-da satyn almak arkaly kitaphananyň kolleksiýalaryna 4 müň täze eser goşmak meýilleşdirilýär. Mundan başga-da, 45 sany türk-yslam nusgawy eseriniň neşir edilmegi we 27 müň eseriň bibliografiki kesgitleýjileriniň döredilmegi göz öňünde tutulýar.

Türkiýedäki 1300-den gowrak jemgyýetçilik kitaphanasy 160 müň adamlyk we 777 müň inedördül metrden gowrak ýapyk meýdany bilen hyzmat etmegini dowam etdirýär. 2025-nji ýyla çenli jemgyýetçilik kitaphanalarynda kitaplaryň sany 26,1 milliona, agzalaryň sany 7,2 milliona, ulanyjylaryň umumy sany 39,2 million adama ýetdi. Medeni infrastrukturany pugtalandyrmagyň çäginde 2 medeni merkeziň gurluşygy tamamlanar we ulanyşa berler.

Kitaphana hyzmatlary we golýazmalary gorap saklamak Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi we Türk golýazmalar birleşigi tarapyndan Prezidentiň ýyllyk maksatnamasynyň çäginde amala aşyrylýar. Raýatlar jemgyýetçilik kitaphanalary tarapyndan hödürlenýän mümkinçilikler we sanly edara golýazma arhiwlerine degişli edaralaryň we kitaphanalaryň müdirlikleriniň resmi web sahypalary arkaly girip bilerler.

Netije

Türkiýe medeni infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak maksady kitaphanalary adaty funksiýalaryndan has ýokary alyp, jemgyýetiň maglumat we jemgyýetleşmegini höweslendirýän gurluşa öwürýär. Hususan-da, golýazmalaryň sanlaşdyryş derejesiniň 93 göterime ýetendigi, sanlylaşdyrmagyň medeni mirasy goramak üçin esasy strategiýa öwrülendigini görkezýär.

Bu maýa goýumlar diňe bir fiziki giňişlikleri köpeltmek bilen çäklenmän, intellektual ýadyň sanly gurşawda üpjün edilmegini hem üpjün edýär. 2027 maksat, mukdar taýdan ösüşiň we hil taýdan gorap saklamak boýunça tagallalaryň bilelikde alnyp barylýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Täze nesil kitaphanalarynyň sanyny köpeltmek, esasanam talyplar we gözlegçiler üçin maglumata elýeterliligi ýeňilleşdirip biler we ýerli derejede medeni çäreleriň diwersifikasiýa edilmegine goşant goşup biler. Döwrebaplaşdyrylan giňişlikler jemgyýetdäki kitaphanalaryň ulanylyş derejesini we sanyny artdyryp biler.

Golýazmalary sanlaşdyrmak we dikeltmek akademiki gözlegleri has giň tomaşaçylara ýetirmäge we seýrek eserleriň fiziki könelmegine we ýyrtylmagyna howp döredip biler. Bu sanly arhiw, türk-yslam taryhyndaky çeşmelere halkara gözlegçiler üçin has elýeterli bolup biler.