657 belgili kanunda düýpli özgertmeler: Dalaşgär döwlet işgärleriniň howpsuzlygy dar, jemgyýetçilik işgärleriniň reimeimi üýtgedi

2026-njy ýylyň 29-njy ýanwaryndan resmi taýdan güýje giren täze hukuk düzgüni Türkiýede jemgyýetçilik işgärleriniň re regimeiminde taryhy özgerişlige gapy açdy. Düzediş bilen täzeden işlemek bilen, esasanam döwlet gullugyna ýaňy başlanan dalaşgär döwlet işgärleri üçin iş howpsuzlygy ep-esli çäklendirildi; Düzgün-nyzam düzgünleri, salgytdan boşatmak, iş berijiniň baýrak goldawy we Türkiýe baýlyk gaznasyndan kanuny boşatmalar ýaly köp ugurda täze düzgünleriň döwri başlandy. Bu ädim, býurokratiýada köp ýyl bäri dowam edip gelýän, esasanam hünäre girenleriň arasynda "ömürlik kepillendirilen iş" düşünjesini giňeltmek bilen dolandyryşyň dolandyryş ygtyýarlyklaryny has-da ýokarlandyrýar.

Dalaşgär döwlet işgärleri üçin kyn proses: roralňyşlygyň noly nola çenli azaldy

Döwlet işgärleri baradaky 657 belgili kanunyň 56-njy maddasynda düýpgöter üýtgeşiklik kandidatlyk döwrüni köp basgançakly ýok etmek prosesine öwürdi. Täze döwürde, döwlet gullugynyň ilkinji ýa-da iki ýyllygynyň iň möhüm döwründe işleýän işgärler üçin ýalňyşlyk goýbermek rahatlygy düýbünden ýok boldy. Taýýarlanan kanunçylyga laýyklykda; Esasy okuw, taýýarlyk okuwy ýa-da tejribe tapgyryndan üstünlik gazanan dalaşgärler, şeýle hem iş möhletinde birden köp duýduryş ýa-da käýinç alan dalaşgärler döwlet gullugyndan derrew işden çykarylar. Şeýle-de bolsa, aýlykdan aýyrmak ýa-da derejäniň ýokarlanmagyny togtatmak ýaly has berk düzgün-nyzam sanksiýalary, ikinji duýduryş zerurlygy bolmazdan işden çykarylmagyň göni sebäbi hasaplanar.

Bu işden boşadylan adamlar saglyk ýagdaýlaryndan başga üç ýyl döwlet edarasynda döwlet işgäri bolup bilmez. Bu sanksiýa merkezi maglumatlar bazasy KPBS arkaly ähli jemgyýetçilik bölümlerine derrew habar berler.

Düzgün-nyzam temmisi üçin resept we kazyýetden soňky amal

Kanunyň 127-nji maddasyna girizilen täzelenmeler bilen administratiw düzgün-nyzam derňewlerinde ygtyýarlyk çäkleri gaýtadan işledildi we amallar has çalt dowam etdirildi. Täze düzgünlere görä, düzgün-nyzam temmisini talap eden haýsydyr bir hereket edilen gününden başlap iki ýylyň dowamynda hiç hili jeza berilmese, administrasiýanyň jeza çäresini görmek ygtyýarlygy doly gutarar we çäklendirme möhleti güýje girer.

Beýleki tarapdan, kazyýet edaralary tarapyndan düzgün-nyzam temmi ýatyrylsa, administrasiýa täze mümkinçilik berilýär. Administratiw kazyýet karary habar berlenden soň, administrasiýa kemçilikleri düzedip we täze jeza berip biler. Kanuny jeza möhletiniň tamamlanmagyna alty aýdan az wagt galan bolsa, ähli şertlerde administrasiýa goşmaça alty aýlyk iş möhleti bermek bilen hukuklaryň ýitmeginiň öňüni alýar.

Işewür dünýä üçin premium goldaw we baýlyk gaznasyna täze boşatmalar

Güýje giren täze kanun bukjasynda diňe bir döwlet işgärlerine däl, eýsem makroykdysadyýet we sosial üpjünçilik ulgamyna degişli möhüm makalalar bar. Hususy pudagyň işini goramak üçin iş berijilere 2026-njy ýylyň dowamynda her ätiýaçlandyrylan işgäri üçin her gün 42.33 TL ýokary goldaw berler. Şeýle-de bolsa, bu maliýe goldawyndan peýdalanmak üçin iş berijilerden häzirki iş derejelerini saklamaly bolarlar.

Türk baýlyk gaznasynda we onuň golçur kärhanalarynda ýene bir möhüm düzgün boldy. Bu üýtgeşme bilen bu guramalar jemgyýetçilik kanunçylygynda ýüze çykýan köp sanly çäklendirmelerden we gözegçilik mehanizmlerinden boşadyldy we has çeýe hereket meýdany berildi. Netijede, hukuk goraýjy edaralara şäher mikromobiline täsir edýän umumy elektrik skuter kärhanalaryny barlamak hukugy berlen hem bolsa, käbir möhüm pudaklarda ulanylýan goşulan baha üçin salgydyň boşadylmagyny 2030-njy ýyla çenli uzaltmak bilen uzak möhletleýin maliýe kepilligi teklip edildi.