ABŞ-nyň Grenlandiýadaky gizlin meýilnamalary aýan edildi

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump -yň ýolbaşçylygyndaky Ak tam soňky aýlarda Grenlandiýada strategiki ädim ätmek meýilnamasy bilen gün tertibine geldi. Trumpyň bu sebiti basyp almak islegi, NATO-da dargamagynyň öňüni almak üçin geçirilen ýapyk mejlislerde ara alnyp maslahatlaşyldy. Maglumata görä bu gizlin gepleşikler azyndan bäş gezek bolup geçipdir. Sagda

Alnan gizlin resminamalar Waşingtonyň Grenlandiýada hemişelik Amerikan harby güýçleriniň bolmagyny kepillendirýän "hemişelik" maddany ýerine ýetirmek ugrundaky tagallalaryny görkezýär. Şeýle hem ABŞ-nyň bu adada goýuljak strategiki maýa goýumlary üçin “de-fakto weto hukugyny” talap edýändigi aýan edildi. Bu talaplar Grenlandiýaly diplomatlary gaty kyn ýagdaýa saldy.

Garaşsyzlyk we özygtyýarlylyk barada çekişmeler

Grenlandiýanyň reaksiýalary Amerikan administrasiýasynyň talaplarynyň adadaky özygtyýarly hukuklary çäklendirýändigini görkezýär. Grenlandiýaly diplomatlar bu şertlerde hakyky garaşsyzlygyň mümkin däldigini aýdyp, öz reaksiýalaryny mälim etdiler. Bu ösüşler sebitdäki halkara gatnaşyklarynda täze krizise sebäp bolup biler. Giňeltmek

ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň uly geňeşçisi Maýkl Nidhamyň ýolbaşçylygyndaky gepleşiklerde Grenlandiýa Daniýadan garaşsyz döwlet bolsa-da Amerikanyň harby güýçlerini gorajak goranyş maddasy bar. Pentagon bu etapda Arktika sebitindäki harby güýçlerini artdyrmagy meýilleşdirýär.

Netije we bolup biljek ösüşler

Bu ösüşler Grenlandiýa uzak möhletleýin strategiki täsir edip biler. ABŞ-nyň sebitdäki harby güýçlerini artdyrmak we Grenlandiýanyň garaşsyzlyk ugrundaky göreşleri halkara arenasynda ünsli gözegçilik edilmeli möhüm meseleleriň biridir. Geljekde bu ýagdaý sebitdäki diplomatik gatnaşyklara çuňňur täsir edip biler.