ABŞ we Eýran ilkinji gezek 14 maddalyk şertnamany yglan edýärler

ABŞ bilen Eýran arasynda baglaşylan 14 maddalyk şertnama ilkinji gezek ABŞ-ly bir resmi tarapyndan halka mälim edildi. Bu möhüm şertnama, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň geljegi üçin möhüm öwrülişik nokady hökmünde görülýär. ABŞ-nyň resmisi şertnamanyň ähli maddalaryny metbugat bilen paýlaşdy we Eýranyň ýadro programmasyny parahatçylykly maksatlar bilen çäklendirjekdigini aýtdy.

Beýleki tarapdan, Hormuz bogazynyň açylmagy we Eýranyň ýadro ätiýaçlyklarynyň ýok edilmegi ýaly möhüm prosesleriň haýal etmän gepleşiklere açyljakdygy aýdyldy. Bu ädimler sebitdäki dartgynlygy azaltmak üçin potensiala eýe. Bu, Liwan ýaly ähli ugurlarda dowamly parahatçylygy gazanmak üçin möhüm ädimdir. Mundan başga-da, ABŞ-nyň sebitde ýerleşdirilen güýçleri yzyna almak we deňiz gabawyny aýyrmak ýaly harby meýilnamalary gün tertibinde.

Ykdysady nukdaýnazardan Eýranyň 300 milliard dollarlyk doňdurylan gaznasyny boşatmak meýilleşdirilýär. Bu, Eýranyň ykdysadyýetiniň dikeldilmegine goşant goşjak strategiki ädim hasaplanýar.

Jemleýji şertnamanyň ýol kartasy

Ylalaşyk 60 günüň içinde gutarnykly şertnamanyň gepleşiklerini göz öňünde tutýar. Bu döwürde ABŞ we Eýran ylalaşylan sanksiýalary ýatyrmakda hyzmatdaşlyk eder. Bu, Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi kararlaryndan başlap, Halkara Atom Energiýasy Guramasy (IAEA) kararlaryna çenli giň gerimi öz içine alýar. Bu sebitde ýadro ýaragynyň ýaýramak howpuny azaltmaga gönükdirilen çäre hökmünde görünýär.

Netije we geljek ädimler

ABŞ-Eýran memorandumy iki ýurduň arasynda ençeme ýyl bäri dowam edip gelýän dartgynlygy azaltmak üçin möhüm ädimdir. Ylalaşygyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi sebitiň durnuklylygy we ykdysady ösüşi üçin möhüm ähmiýete eýe. Geljekde bu şertnamanyň nähili emele geljekdigi we gutarnykly şertnama gol çekiljekdigi bilesigelijilik meselesini dowam etdirer.