Adalat ministri Gürlek: Izmir, Mersin we Osmaniýe şäherlerinde çözülmedik 3 adam öldürme faýly

Adalat ministri, Çözülmedik Jenaýat Derňew Bölüminiň utgaşdyrylmagynda alnyp barylýan işleriň çäginde, soňky ýyllarda Izmir, Mersin we Osmaniýe şäherlerinde çözülmedik 3 sany jenaýat işinde möhüm öňegidişligiň bardygyny aýtdy. Ministr özüniň sosial media hasabynda eden çykyşynda Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda hakykaty açmak we geçen wagta garamazdan kazyýet jogapkärçiligini jogapkärçilige çekmek üçin tutanýerli göreşýändiklerini aýtdy.

Izmirde we Mersinde geçirilen derňewlerde haýsy tapgyra ýetildi?

2005-nji ýyldan bäri Izmirde eşidilmedik Muharreme Oral faýlynda, gizlin şaýatlaryň görkezmeleri we maşgala agzalary tarapyndan öldürilendigini görkezýän aragatnaşyk ýazgylary bahalandyryldy. Oralyň guýa taşlandygy baradaky aýyplamadan soň, 19-njy oktýabrda operasiýa geçirildi we 5 şübheli tussag edildi; Sebitde ýerasty şekillendiriş enjamlary bilen gözleg işleri dowam etdirilýär. 2016-njy ýylyň 9-njy oktýabrynda Mersinde alnyp gaçylan Furkan Koşkunyň faýly şaýatlaryň görkezmelerini we aragatnaşyk ýazgylaryny gaýtadan gözden geçirmek arkaly çuňlaşdyryldy. 20-nji oktýabrda başlanan proseduralaryň netijesinde 7 şübheli tussag edildi, 2 şübheli beýleki jenaýatlar üçin jeza çäresinde tapyldy.

Osmaniýedäki ganhorluk nähili çözüldi?

2016-njy ýylda Osmaniýe şäherinde ýitirim bolan Mehmet Çabukyň faýly türmede güman edilýän adamyň boýun almagy bilen aýdyňlaşdyryldy. Şübhelenen Çabukyň 2016-njy ýylyň 27-nji ýanwarynda öldürilendigini we jaýyň bagynda jaýlandygyny aýtdy. Güman edilýän adamyň görkezmesi bilen geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde beton poldan takmynan 4 metr aşakda süňk bölekleri tapyldy. Galyndylar ölümiň sebäbini anyklamak we kesgitlemek üçin Kazyýet lukmançylyk institutyna iberilen wagtynda, derňewiň çäginde 2 şübheli tussag edildi we 1 şübheli üçin kazyýet gözegçiligi karary berildi.

Adalat ministri Menemen, Mersin we Osmaniýe Baş prokuraturasynyň we hukuk goraýjy edaralarynyň oýlanyşykly işi sebäpli 64 faýlda jemi 71 ganhorlygyň çözülmän arassalanandygyny aýtdy we adalatyň ýerine ýetirilmegi üçin işlejekdiklerini aýtdy. Ministr retrospektiv faýllaryň yzarlanmagynyň täze subutnamalar we tehniki derňewler esasynda dowam etjekdigini aýtdy.

Çözülmedik faýllary açmak we anyklamak prosesi Baş prokuratura tarapyndan geçirilen derňewler, hukuk goraýjy edaralaryň tehniki gözlegleri we Kazyýet lukmançylyk institutynyň ylmy synaglary arkaly amala aşyrylýar. Raýatlar geçmişde, ýöne çözülmedik wakalar barada täze maglumatlar ýa-da subutnamalar bar bolsa, degişli prokuratura ýüz tutup bilerler.

Netije

Bu ösüşler, geçen jenaýatlary anyklamakda tehnologiki mümkinçilikleriň we sanly yzlaryň möhüm rol oýnaýandygyny görkezýär. Hususan-da, şaýatlaryň görkezmelerine täzeden baha bermek we ýerasty şekillendiriş tehnologiýalarynyň ulanylmagy hatda birnäçe ýyl ozal edilen jenaýatlaryň hem subut edilip bilinjekdigini we günäkärleriň jogapkärçilige çekiljekdigini subut edýär.

Adalat ulgamynyň "ýadyny ýatda saklamak" çemeleşmesi, çäklendirmeler gutarýança ýa-da günäkärler jezasyz galmazdan ozal jenaýatyň üstüni açmak nukdaýnazaryndan sosial ynamy goramagyň esasy elementi bolup durýar. Şeýle amallaryň üstünlik gazanmagy, döwletiň geçmişdäki jenaýatlara garşy durmak isleginiň görkezijisi hökmünde kabul edilip bilner.

Mümkin täsirler

Düşündirilen faýllara meňzeş ýagdaýlarda beýleki çözülmedik faýllar üçin görelde bolar we derňew işlerini çaltlaşdyrar. Hususan-da, boýun alýanlaryň aýdanlary we täze subutnamalar, köpden bäri garaşylýan faýllaryň gaýtadan gözden geçirilmegini talap edip biler.

Bu wakalar, jenaýat eden adamlaryň köp ýyllaryň geçendigine garamazdan tussag edilmek howpuny dowam etdirýändigini görkezmek bilen päsgelçilik döredip biler. Mundan başga-da, ejir çeken maşgalalar üçin ençeme ýyl bäri dowam edip gelýän näbellilik döwrüni gutarmak, jemgyýetçilik wy consciencedanyny ýeňilleşdirmäge we adalata bolan ynamy güýçlendirip biler.