“Adidas” -yň “Bir aýakgap” mahabatyna global reaksiýa: Gazadaky amputant çagalara ähmiýet berilmedi

Ysraýylyň medeni, durmuş we ykdysady ugurlarda dünýä derejesinde döretmäge synanyşýan agalygy günsaýyn azalýar. Soňky döwürde iň meşhur sport eşikleriniň markalarynyň biri bolan nemes ägirdi Adidas, Ysraýyla aç-açan goldaw bermegi sebäpli dünýäde uly boýkot tolkuny bilen ýüzbe-ýüz boldy.

Europeewropanyň iň uly sport eşik öndürijisi Adidas, amputantlar üçin gaty manyly we ýokary baha berýän sosial jogapkärçilik taslamasyny amala aşyrdy. Aýaklaryny ýitiren şahsyýetler üçin jübüt aýakgabyň ýerine has arzan bahadan "ýeke aýakgap" satjakdygyny mälim eden bu marka, bu ädimde uly duýgudaşlyk gazanyp bilerdi, ýöne mahabat kampaniýasynda saýlan ady sebäpli gaty agyr degdi.

Ysraýyl goşunynyň agzasy mahabatyň ýüzi boldy: Reaksiýalar göç ýaly ösýär

“Adidas” -yň uly umytlar bilen açan “Bir aýakgap hyzmaty” programmasynyň mahabat ýüzi, 2021-nji ýylda Gazadaky hüjümlere gatnaşan we Ysraýyl goşunynda gulluk eden wagtynda aýagyny ýitiren öňki esger Şalew Bitondy. Urşuň pidasy bolan parahat ilatyň görgüleri täze bolsa-da, bu kampaniýada basyp alyş goşunynyň öňki esgeriniň esasy rol oýnamagy bütin dünýäde gahar-gazap döretdi.

Halkara derejesinde tanalýan aktiwistler we sungat işgärleri sosial ulgamlarda gar ýagýan reaksiýalary hem goldadylar. Köp sarp edijiler özleriniň reaksiýalaryny görkezmek üçin Adidas önümlerini taşlaýan wideolaryny paýlaşyp, giňişleýin boýkot hereketine başladylar. Aktiwistler şeýle hem “Adidas” -yň korporatiw taryhyndaky garaňky sahypalary görkezýärler we markany ahlak jogapkärçiligini almaga çagyrýarlar. Ysraýyl we sionist lobbileri bilen çuňňur arabaglanyşygy bolan Adidas entek bu mesele bilen baglanyşykly beýanat bermedi.

Nasist geçmişinden sionist hemaýatkärlige çenli: Adidasyň jedelli taryhy

kökleri nasist Germaniýasyndan gözbaş alyp gaýdýan Adidas, soňky taryhda Ysraýyl bilen korporatiw we söwda gatnaşyklaryny yzygiderli giňeldýär. Döredijileriniň Adolf (Adi) Dassler we dogany Rudolf Dassler faşistler partiýasynyň (NSDAP) agzasydygyny, ýöne şol döwrüň taryhy jogapkärçiligini doly öz üstüne almaýandygyny mälim edýän bu marka, häzirki wagtda Ysraýyl bilen köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy amala aşyrýar.

Ysraýyl Futbol federasiýasynyň we Tel Awiw marafonynyň hemaýatkäri, Ysraýyl dokma ägirdi Delta Galil bilen global içki eşiklere ygtyýarnama şertnamasy we Makkabi Haýfa we Makkabi Tel Awiw ýaly sport klublary bilen hyzmatdaşlyk bu gatnaşyklaryň diňe käbirleri. Sionizmiň raýat jemgyýetiniň sütünini goldaýan Adidas, Ysraýylyň öňki prezidenti Şimon Peres tarapyndan esaslandyrylan Peres Parahatçylyk we innowasiýa merkezi ýaly guramalara serişdeleri we grantlary berýär.

Mahabat kampaniýasyndan soň dünýäniň çar künjeginden güýçli reaksiýa alandygyny boýun alan öňki esger Şalew Biton, sosial media hasabynda öz ýazgysynda umytsyzlygyny bildirdi we: "" Häzirki wagtda söýgiden has ýigrenji habar alýaryn, meniň bilen bolmagyňyz zerur "

Beýleki tarapdan, markany esaslandyran Dassler doganlaryň nasist Germaniýasy döwründe alyp barýan işleri ýene-de gün tertibinde. Gitler Youthaşlar sport ligasyny dolandyrmak, goşuna aýakgap we ýarag bölekleri bilen üpjün etmek, zor bilen işlemek we 1936-njy ýylda geçirilen Berlin Olimpiýa oýunlarynda nasistleriň propagandasyny goldamak ýaly taryhy maglumatlar esaslandyryjy maşgalany ikä böldi. Uruşdan soň "Nazifikasiýa" döwründe tussag edilen Rudolf Dassler, boşadylandan soň dogany Adolf bilen aýrylyşdy we bäsdeş sport eşikleri markasy Puma döretdi.

Bella Hadid krizisinden soň täze skandal

“Adidas” -yň syýasy we ideologiki islegleri sebäpli ilkinji gezek nyşana alynmagy däl. Kompaniýa, 1972-nji ýylda Mýunhen Olimpiýa oýunlarynyň hatyrasyna 2024-nji ýylda täzeden döredilen retro aýakgaplarynyň mahabat kampaniýasynda palestinaly gelip çykyşy boýunça dünýä belli supermodel Bella Hadidi görkezdi. Şeýle-de bolsa, Ysraýyl hökümetiniň we sionist diasporasynyň güýçli basyşyndan soň, söwda markasy bir ädim yza çekildi we Bella Hadidi kampaniýadan aýyrdy, soň bolsa sionist halkdan we Hadidden ötünç soramaly boldy.

"Aýakgap, Gazadaky çagalaryň agyrysyny dolduryp bilmez"

Türkiýede sosial ulgamlarda "Adidas-a boýkot" belligi we millionlarça adama ýeten kampaniýada sarp edijiler "Uruş jenaýatçylaryna hemaýat bermegi bes ediň" we "Adidas çaga ganhorlaryny goldamaly däl" diýdiler. Palestina üçin boýkot başlangyjy (BDS) we Palestina göz ýaly hökümete degişli bolmadyk guramalardan başga-da, Oskar baýragynyň eýesi ispan aktýory Hawier Bardem ýaly dünýä belli atlar hem boýkot çagyryşlaryny goldady. Kampaniýany goldaýan halkara şahsyýetleriň sözleri aşakdakylardy:

Italiýaly aktiwist Winçenzo Fullone: "Markalar jenaýatçylary saýlasa, adamlar garşylygy saýlaýarlar."

Aktiwist Stefani Westbruk: "Bu ýagdaý Adidas tarapyndan diňe bir biperwaýlyk däl, Ysraýyl tarapyndan öldürilen we ýakynlaryny we el-aýaklaryny ýitiren palestinalylara düýbünden kemsidiji zat."

ABŞ-ly täsirli Gaý Kristensen: "Gazadaky çagalaryň mundan beýläk ýöräp bilmejekdigini bilmek hakykatdanam ýigrenji."

Authorazyjy Sýuzan Abulhawa: "Adidas-a genosidi goldamagyň ykdysady çykdajylaryny öwrediň."

Prof. Doktor Halid Beýdoun (Arizona uniwersitetiniň hukuk fakulteti): "Adidas, Ysraýyl esgerlerini görkezýän ýeke-täk aýakgap programmasyny başlanda Gazada aýaklary kesilen müňlerçe çagany äsgermezlik edýär."

Rima Hasan (Parliamentewropa Parlamentiniň agzasy): "Ertiriňiz haýyrly, Adidas. Gazada dünýäde çagalaryň kesilmegi iň ýokary."

Syýasy ganatyň reaksiýalary hem derrew boldy. AK partiýasynyň orunbasary Zehranur Aýdemir bu mesele bilen baglanyşykly beren beýanatynda "Gaza dünýäde adam başyna düşýän iň köp amputant çagalaryň birine öwrülen bolsa-da, müňlerçe adam el-aýaklaryny ýitiren bolsa ... Adidas bu agyry başdan geçirilýän geografiýada gulluk eden ganhor goşunynyň aýagyny çalşyp bilmez" -diýdi.

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň maglumatlary: Gaza amputant çagalaryň paýtagty boldy

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy tarapyndan yglan edilen resmi maglumatlar Gazadaky gumanitar pajyganyň derejesini görkezýär. Sebitde dowam edýän hüjümlerde durmuşy hemişelik üýtgedilen we agyr ýaralanan takmynan 42 müň raýatyň dörtden bir bölegi (10 müňden gowrak) çagalar.

Gazada geçirilen uly amputasiýa operasiýalarynyň sanynyň 5 müňden 6 müň 500 aralygyndadygy aýdylýar. Iň agyryly statistika, kesilen her bäş adamdan biriniň çaga bolmagydyr. Bu maglumatlardan çen tutsaň, Gaza, ilatyna görä dünýäde iň köp çaga kesilmeginiň ýüze çykýan krizis sebiti hökmünde hasaba alyndy.