AK partiýasy 25 ýaşynda: Syýasy syýahatyň möhüm pursatlary

2001-nji ýylyň 14-nji awgustynda Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda döredilen AK partiýasy, 25 ýyllygyny türk syýasy durmuşynda galdyrdy. "Wirtual hereket" tarapyndan başlanan we Türkiýede täze döwre gapy açan partiýa, döredilen gününden bäri geçirilen köp sanly umumy we ýerli saýlawlarda ilkinji partiýa bolmakdaky üstünligini dowam etdirdi we köp partiýaly syýasy taryhda iň uzak wagtlap häkimiýetde galan syýasy herekete öwrüldi.

AK partiýasynyň döredileli bäri saýlaw üstünlikleri

Döredilenden 15 aý soň, 2002-nji ýylyň 3-nji noýabrynda geçirilen umumy saýlawlarda 34,28 göterim ses alyp, häkimiýete gelen AK partiýasy, indiki ýyllarda geçirilen umumy saýlawlarda ilkinji partiýa hökmünde çykyş etmegi başardy. 2014-nji ýylda Rejep Taýyp Erdogan halk tarapyndan gönüden-göni saýlanan ilkinji prezident bolanda we 2017-nji ýyldaky referendumda kabul edilen Prezidentiň dolandyryş ulgamyna geçmekde işjeň rol oýnanda, partiýa täze tapgyra gadam basdy. 2025-nji ýylda geçirilen 8-nji Adaty Uly Gurultaý bilen partiýa dolandyryş işgärlerini täzeledi we Türkiýe döwletleri bilen gatnaşyklar, saglyk syýasatlary, medeniýet we sungat syýasatlaryny goşdy.

"Terrorsyz Türkiýe" nyşany we kanuny düzgünleri

Prezident Erdogan tarapyndan goldanan we MHP başlygy Devlet Bahçeliniň çagyryşy bilen gün tertibine getirilen "Terrorsyz Türkiýe" maksadyna möhüm ädimler ädildi. Bu kontekstde döredilen Milli raýdaşlyk, doganlyk we demokratiýa komissiýasy tarapyndan taýýarlanan hasabatdan soň, 2026-njy ýylyň 5-nji awgustynda Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasyna Milli raýdaşlygy we sosial integrasiýany güýçlendirmek baradaky kanun hödürlendi. 2026-njy ýylyň 10-njy awgustynda Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasynda geçirilen ses berişlikde 467 tassyklaýjy ses bilen kanuna öwrülen bu düzgün, terrorçylyk guramalarynyň işini dowam etdirmegi maksat edinýär.

AK partiýasy 2001-nji ýylda döredileninden bäri 25 ýylyň dowamynda 4 premýer-ministr we 2 prezident bellemek bilen Türkiýanyň administratiw we hukuk gurluşynda düýpli üýtgeşmeler girizdi. 2026-njy ýyldan başlap, partiýa guramaçylyk gurluşynda täzeleniş tagallalaryny dowam etdirýär we "Terrorsyz Türkiýe" maksadyna laýyklykda kabul edilen täze düzgünleriň durmuşa geçiriş tapgyryna ünsi jemleýär.

Türkiýedäki syýasy partiýalaryň işi Konstitusiýa we Syýasy partiýalar kanunynyň çäginde amala aşyrylýar. AK partiýasynyň guramaçylyk gurluşy, kongres prosesleri we hökümet syýasatlary baradaky häzirki maglumatlary partiýanyň resmi web sahypasy ýa-da guramaçylyk kanallary, şol sanda Türkiýe Milli Milli Assambleýasynyň kanunçylyk işleri arkaly alyp bilersiňiz.

Netije

AK partiýasynyň 25 ýyllyk syýasy taryhy Türkiýanyň parlament ulgamyndan prezidentiň dolandyryş ulgamyna geçmegi bilen gönüden-göni baglanyşykly bir prosesi dowam etdirdi. Partiýanyň gatnaşan saýlawlarynda durnukly ses derejesi we ýapylmak meselesi ýaly kyn prosesleri ýeňip geçmek, türk syýasatynda institusional dowamlylygy üpjün edýändigini görkezýär.

Recentakynda "Terrorçylyksyz Türkiýe" ädimi, partiýanyň döwlet syýasatyny döretmek we sosial ýaraşyk gözlegini merkezleşdirmek strategiýasyny görkezýär. Bu ýagdaý, partiýanyň diňe bir saýlaw merkezi däl, eýsem uzak möhletli sosial taslamalar bilen hem barlygyny saklamaga synanyşýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Kanuna öwrülen "Milli raýdaşlygy we sosial integrasiýany güýçlendirmek baradaky kanun" Türkiýäniň howpsuzlyk syýasatlarynda täze döwri başlap biler. Bu düzgün, terrorçylyga garşy göreşiň ýerine ýetiriş we synag etaplarynda sosial ýeňillik döreder diýlip garaşylýar.

Mundan başga-da, AK partiýasynyň guramaçylyk gurluşynda täzeleniş prosesi ýerli hökümetleriň netijeliligini ýokarlandyryp biler we partiýanyň saýlawçylar bazasy bilen aragatnaşygyny ýakyn wagtda başga bir ölçege alyp biler. Bu üýtgeşmeler, Türkiýedäki syýasy bäsdeşlik dinamikasyna hem täsir edip biler.