Arap deňzinde gyzgyn aragatnaşyk: Hindi we Päkistan harby gämileri çaknyşdy

Günorta Aziýanyň, Hindistan bilen Pakistanyň iki ýadro güýjüniň arasynda suwlar bu gezek deňiz serhedinde gyzdy. Arap deňziniň halkara suwlarynda patrullyk edýän iki ýurda degişli harby gämileriň çaknyşygy diplomatik gatnaşyklary kesen täze krizise sebäp boldy. Hindi tarapy Pakistan deňiz flotuna degişli harby gäminiň howply we hünärsiz hereketleri amala aşyryp, gämisine urandygyny habar berdi. Bagtymyza bu hadysada adam ýitgisiniň ýa-da şikes ýetmändigi habar berildi.

Diplomatik krizis gelýär: Pakistan ministrliginiň wekilleri ministrlige çagyryldy

Mähirli gatnaşykdan soň Nýu-Deliniň administrasiýasy doly tizlik bilen diplomatik ädim ätdi. Hindistanyň Daşary işler ministrligi Pakistan deňiz flotunyň özüni alyp barşyny "kabul ederliksiz we hünärsiz hereket" diýip häsiýetlendirdi we berk garşylyk görkezmek üçin Pakistanyň Nýu-Delidäki wekillerini çagyrdy. Hindistan pakistan resmilerine şuňa meňzeş prowokatiw hereketleriň gaýtalanmazlygy barada aýdyň duýduryş berdi.

Şol bir wagtyň özünde, Hindistan Yslamabatda hyzmat edýän öz wekillerine Pakistanyň Daşary işler ministrligi bilen şuňa meňzeş protest geçirmäge synanyşdy. Päkistanyň hökümeti we harby häkimiýetleri bu dartgynlyga garşy henizem dymýarlar.

1991 Howpsuzlyk şertnamasy bozuldy

Hindistanyň Daşary işler ministrliginiň resmi beýanynda bu çaknyşygyň gämilere uly fiziki zeper ýetirmändigi, ýöne iki ýurduň arasyndaky möhüm harby şertnamalaryň äsgerilmändigi nygtaldy. Bu hereketiň, 1991-nji ýylda Hindistan bilen Päkistanyň arasynda harby hereketleri, türgenleşikleri we serhetaşa hereketleri kadalaşdyrmak üçin gol çekilen taryhy howpsuzlyk şertnamasyna "göni ters gelýändigi" mälim edildi.

Iki ýurduň arasynda gol çekilen bu şertnama harby suw gämileriniň we suwasty gämileriniň halkara suwlarynda bolup biljek betbagtçylyklaryň we sürtülmeleriň öňüni almak üçin üç deňiz ýoly bilen biri-birine ýakynlaşmagyny çäklendirýär. Hindi häkimiýetleri Pakistan gämisiniň ýokary tizlige ýakynlaşyp bu aralygy bozandygyny we heläkçilige gönüden-göni sebäp bolandygyny öňe sürýärler.

Kaşmir krizisinden bäri iň pes diplomatik dereje

Hindistan bilen Päkistanyň arasyndaky gatnaşyklar 2019-njy ýylda Kaşmir sebitindäki güýçli dartgynlylykdan soň öz taryhynyň iň sowuk döwürlerini başdan geçirýär. Iki ýurt Kaşmiriň aýratyn statusy aýrylandan soň 2019-njy ýylda serhetdäki konfliktler bilen diplomatik gatnaşyklarynyň derejesini birek-birege çenli peseltdi.