Bilecikde gipertoniýa habarlylygy üçin möhüm çagyryş

Bilecik welaýat saglyk müdiri Ferhat Damkaçi gipertoniýa gözegçilik etmekde möhüm çagyryş berdi. " Gipertoniýany bilelikde dolandyralyň " şygary bilen geçirilen kampaniýanyň çäginde ýokary gan basyşy barada habardarlygy ýokarlandyrmak we gan basyşyna gözegçilik etmegi güýçlendirmek maksat edinilýär. Gözegçiliksiz gipertoniýanyň ýürek keseline, insult we beýleki saglyk problemalaryna sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Bütin dünýäde takmynan 1,4 milliard adam gipertoniýa bilen ýaşaýandygyny we olaryň diňe 23 göteriminiň gan basyşyny gözegçilik astynda saklap biljekdigini mälim etdi.

Türkiýedäki ýagdaý we statistika

Türkiýede ýagdaý şuňa meňzeýär. 2023-nji ýylda geçirilen gözlegiň netijesine görä, 15 we ondan ýokary ilatda gipertoniýanyň ýaýramagy 18,3 göterim, gan basyşyny gözegçilik astynda saklap bilýänleriň sany 40,6 göterim. Türk statistika institutynyň maglumatlaryna görä, ýurtda ölýänleriň 3,3 göterimi gipertoniýa bilen baglanyşykly şertler sebäpli ýüze çykýar.

Damkaçi raýatlara gan basyşyny yzygiderli ölçemegi, deňagramly iýmitlenmegi we duz sarp etmegi azaltmagy teklip etdi. Fiziki işjeňligiň ýokarlandyrylmalydygyny, temmäki we spirtli içgilerden gaça durmalydygyny we yzygiderli saglyk barlaglarynyň ünsden düşürilmeli däldigini aýtdy. Şeýle hem, keselleri dolandyrmak platformasy (HYP) bilen maşgala lukmanlarynyň gipertoniýa we beýleki hroniki kesellere has netijeli gözegçilik edip biljekdigini mälim etdi.

Geljekdäki ösüşler we baha bermek

Gipertoniýa gözegçilik etmek ilatyň saglygy üçin möhüm ähmiýete eýe. Irki diagnoz we yzygiderli bejergi bilen çynlakaý saglyk problemalarynyň öňüni alyp bolýar. Damkaçiniň çagyryşy, bu mesele barada jemgyýetçiligiň habardarlygyny ýokarlandyrmagy we saglygy goraýyş hyzmatlaryny gowulandyrmagy maksat edinýär. Bu habarlylyk çäreleriniň ýakyn ýyllarda hasam artmagyna garaşylýar.