Bitlisiň asmanynda kosmos festiwaly: Iki äpet Nebula müňlerçe ýagtylyk ýyllary şol bir çarçuwada!

Türkiýede asmany synlamak üçin iň amatly ýerlerden biri bolan Bitlis, taryhy kosmosda surata düşmekde üstünlik gazandy. Lightagtylygyň pes hapalanmagy bilen şäheriň asmanynda birnäçe günläp dowam eden içgin synçylar, Eartherden takmynan 4-5 müň ýagtylyk ýyl uzaklykda ýerleşýän iki sany ägirt asman jisimini bir çarçuwada jemlemegi başardylar. Uzak taýýarlyk işinden soň düşürilen haýran galdyryjy suratda, Lagoon Nebula we Trifid Nebula ähli şöhratynda aýan boldy.

Bitlis, geografiki ýerleşişi we gurluşy senagatlaşma tarapyndan getirilen emeli yşyklardan uzakda bolan asman höwesjeňleri üçin diýen ýaly tebigy obserwatoriýa. Şäheriň ýagtylygy pes hapalanan sebitlerde geçirilen astrofotografiýa işleri asmanyň garaňky we aýdyň gurluşy sebäpli çuň giňişligiň syrlaryny açdy. Takmynan 4-5 müň ýagtylyk ýyl aralygyndaky kosmiki tozan we gaz bulutlaryndan çykýan ýagtylyk, ösen teleskopiki enjamlaryň we ýörite kameralaryň kömegi bilen ýazga alyndy.

Bu täsin kosmiki ýygnak diňe bir Türkiýedäki astronomiýa höwesjeňleriniň däl, eýsem dünýädäki astrofotografiýa jemgyýetleriniň hem ünsüni özüne çekjek wizual toý hödürledi. Bu iki äpet düýbüni bir giňişlikde bir ýere jemlemek gaty takyk hasaplamalary we tehniki ussatlygy talap edýär.

Dört gije garaşmak, üç gije atyş: Sabyrlylygyň kosmiki sylagy

Bu çylşyrymly işiň ady Tebigat synçysy we Anadoly suwasty gözleg we sport birleşiginiň wekili Dr. Cihan Önen atyş prosesiniň jikme-jikliklerini paýlaşdy. Önen, asmanyň synlaryny kesgitlemekde howa şertleriniň we atmosfera şertleriniň näderejede ýaramazdygyny belläp, ajaýyp pursady almak üçin birnäçe gün sabyrsyzlyk bilen garaşýandyklaryny aýtdy.

Dr. Cihan Önen öz beýanynda şu sözleri aýtdy: "Bitlis, ýagtylygyň hapalanmagy gaty pes bolan asman gözegçilikleri boýunça biziň ýurdumyzyň iň gymmatly sebitlerinden biridir. Bu atyş üçin amatly howa şertleri üçin dört gije garaşdyk. Soňra güýçli atyş işleri bilen üç gije dowam etdik we ahyrsoňy Bitlisiň asmanynda bu iki ajaýyp düýbüň geçişini ýazga geçirmegi başardyk".

Müňlerçe ýagtylyk ýyllaryndan ýagtylyk

Alnan Lagoon we Trifid düýbleri, asmanda Sagittariýa ýyldyzlar toparyna tarap ýerleşýän we täze ýyldyz emele getirýän sebitleri ýerleşdirýän ullakan gaz bulutlarydyr. Bu iki kosmiki gurluşy şol bir surata ýerleşdirmek, estetiki, çeper we ylmy taýdan uly üstünlik hasaplanýar.

Dr. Önen gözlegiň özünde döreden duýgularyny şeýle sözler bilen jemledi: "Lagoon Nebula we Trifid Nebula bizden takmynan 4-5 müň ýagtylyk ýyl uzaklykda ýerleşýär. Başgaça aýdylanda, şu gün görýän çyralarymyz aslynda müňlerçe ýyl ozal başlanan kosmiki energiýalardyr.

Bitlisiň asmanynda ýazylan bu taryhy çarçuwalar şäheriň astrofotografiýa we kosmosa gözegçilik syýahatçylygy taýdan potensialyny ýene bir gezek subut etdi. Hünärmenler, sebitiň garaňky asman bilen goralýan sebit diýlip yglan edilse, halkara derejesinde has köp alymlary we suratçylary özüne çekip biljekdigini aýdýarlar.