Borsa Stambulda gaznanyň derňewinde 109 adamyň emlägi barada seresaplylyk karary

Stambulyň Baş prokuraturasy Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna garşy jenaýat derňewi býurosy Borsa Stambuldaky serişdeleriň üstünden geçirilen manipulýasiýa we bazar galplyklary baradaky aýyplamalar boýunça derňewini giňeltdi. Bu kontekstde, işewür adamlar we portfel dolandyryjylary we olaryň kompaniýalary ýaly 109 şübheli adyň garşysyna giňişleýin maliýe çäreleri görüldi.

manipulýasiýa hereketleri nädip ýüze çykaryldy?

Stambulyň Baş prokuraturasy, Terrorçylygy maliýeleşdirmek we Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmak boýunça derňew býurosy tarapyndan geçirilen derňewlerde Borsa Stambulyň paýdarlar bazarynda satylan käbir kompaniýa paýnamalarynda guramaçylykly manipulýasiýa çäreleriniň geçirilendigi tassyklandy. Jikme-jik synaglarda käbir paýnamalaryň adaty däl we emeli bahalaryň kompaniýalaryň hakyky bazaryndan we kitap bahalaryndan takmynan 100 esse ýokarlanýandygy anyklandy. Prokuratura, geleşikleriň esasan portfel dolandyryş gaznalarynyň üsti bilen amala aşyrylandygyny we bu ýol bilen ägirt uly adalatsyz peýdalaryň gazanylandygyny aýtdy.

Haýsy maliýe çäreleri görüldi?

Derňewiň çäginde şübhelenýänleriň ähli emläginde umumy ele salmak buýrugy ýerine ýetirilmese-de, jenaýat girdejileriniň bikanun ýollarynyň ýuwulmagynyň öňüni almak üçin çäklendiriji kazyýet çäreleri güýje girdi. Sanawdaky atlaryň hasaplaryndaky “Capital Market” gurallarynyň hemmesi doňdy; Geçiş, satuw, ipoteka we gozgalmaýan emläk, gämiler, uçarlar we bank hasaplary ýaly köp mukdarda geçirimler ýaly geleşikler Baş prokuraturanyň ýazmaça rugsady bilen berildi. Mundan başga-da, şübheli maliýe hereketlerine Maliýe jenaýatlaryny derňemek geňeşine (MASAK) hasabat bermek tabşyryldy. Kararda aýlyk ulanylyşy, töleg tölegleri we gündelik çykdajylar ýaly adaty amallaryň, adamlaryň gündelik durmuşyny we hünär işlerini dowam etdirmegi üçin çäklendirmelerden boşadyljakdygy mälim edildi.

Derňew Borsa Stambulda 6362 belgili maýa bazarlary baradaky Kanunyň 107-nji maddasynda düzgünleşdirilen "Bazar galplygy" jenaýatynyň edilendigi baradaky şübhe bilen başlandy. Bu işiň dowamynda maýa bazarlary geňeşi (CMB) öň TEFAS-daky söwda amallary üçin 131 maýa goýum gaznasyny ýapdy. Taýýarlanan 109 adamyň sanawy; Türk maýa bazarlary birleşigi, Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky, banklar, notariuslar we Lander bellige alyş we kadastr baş müdirligi ýaly ähli degişli edaralara resmi taýdan habar berildi.

Döwletiň degişli edaralary tarapyndan geçirilen bu derňew işi, maýa bazarlary kanunynyň düzgünleriniň çäginde dowam edýär. Degişli şübhelenýänler we degişli kompaniýalar bilen baglanyşykly kazyýet işi Baş prokuratura we MASAK-nyň hasabatlaryna laýyklykda amala aşyrylýar. Bu proses bilen baglanyşykly häzirki maglumatlar we hukuk ösüşleri degişli kazyýet edaralary we CMB tarapyndan halk köpçüligi bilen paýlaşylýar.

Netije

Derňew, döwlet edaralarynyň maýa bazarlarynda aç-açanlygy we ynamy pese gaçyrýan manipulýasiýa amallaryna ýakyndan gözegçilik edýändigini görkezýär. Esasanam bukjany dolandyrmak gaznalarynyň hyýanatçylykly ulanylmagyna garşy görülýän bu ädim, bazar galplyklaryna garşy göreşiň gerimini açýar.

Alnan çäreler pul ýuwmagyň öňüni almakda we şübheli emläkleri goramakda möhüm tapgyry görkezýär. Kazyýet işiniň bazaryň durnuklylygyny saklamak we maýa goýujylaryň ynamyny döretmek maksady bilen tutanýerlilik bilen dowam edýändigi syn edilýär.

Mümkin täsirler

Göz öňünde tutulýan maliýe çäreleri, bazar bahalarynyň gysga möhletli üýtgemegine we degişli kompaniýalara maýa goýujylaryň düşünmegine sebäp bolup biler. Mundan başga-da, bukjany dolandyrmak pudagynda işleýän beýleki edaralara gözegçilikleriň hasam güýçlendirilmegi we ýerine ýetiriş amallary has içgin alnyp barylmagy ähtimal.

Derňewiň giňelmegi, maýa bazarlarynda şuňa meňzeş usullar arkaly adalatsyz girdeji gazanmagy maksat edinýän beýleki gurluşlara päsgelçilik döredip biler. Şeýle amallardan soň bazarlara bolan ynamyny täzelemek üçin maýa goýujylaryň has aç-açan maglumatlara garaşýandyklaryny çaklamak mümkin.