Braziliýadan ABŞ-a wiza bermekden ýüz öwürmek: Diplomatik krizis we möhüm saýlawdan öň saýlaw gutusy jedeli

Diplomatik işjeňlik ýakyn wagtda geçiriljek möhüm prezident saýlawlaryndan öň Günorta Amerikanyň iň uly ýurdy Braziliýada iň ýokary derejesine ýetdi. Braziliýanyň hökümeti ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň işgärleriniň ýurda girmek baradaky haýyşyny ret etmek üçin garaşylmadyk karar berdi. Braziliýanyň Döwlet gullugy Agensia Brasiliň paýlaşan maglumatlaryna görä, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň Demokratiýa, adam hukuklary we zähmet býurosynyň geňeşçisiniň orunbasary Riley Barnes bilen bir bölümde işleýän geňeşçiniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Samuel Samsonyň wiza arzalary Braziliýanyň diplomatik guramalary tarapyndan ret edildi.

ABŞ-nyň resmi işgärleriniň baryp görmek haýyşy üçin Braziliýadan rugsat ýok

Braziliýanyň Daşary işler ministrliginiň resmi beýanynda ABŞ diplomatlarynyň saýlaw prosesinde "söz azatlygy" çägindäki meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin bu ýurda baryp görmek isleýändikleri mälim edildi. Şeýle-de bolsa, Braziliýa hökümeti saparyň wagtyny we sebäbini laýyk tapmaýandygy sebäpli wiza arzalaryny tassyklamady. Sourceserli çeşmeler hökümetiň bu saýlawy "saýlaw prosesini syýasylaşdyrmak mümkinçiliginiň bardygy" sebäpli petikländigini habar berýär.

Prezidentlige dalaşgär yglan edildi! Ilkinji goldaw Ysraýyl we onuň tarapdarlary

Braziliýada demokratik tejribä laýyklykda saýlaw döwründe halkara synçy delegasiýalaryny kabul etmek däbi bar. Şeýle-de bolsa, diplomatik çeşmeler ABŞ-nyň işgärleriniň bu ýurda resmi synçy missiýasy bilen däl-de, başga we kesgitlenmedik gün tertibi bilen gelmek isleýändiklerini, proseduradaky bu tapawudyň wizalaryň ret edilmeginiň esasy sebäbidigini nygtaýar.

Saýlaw prosesini syýasylaşdyrmak barada alada

inurtdaky syýasy howa gaty dartgynly. 4-nji oktýabrda geçiriljek möhüm saýlawlarda öňki prezident Jaýr Bolsonaronyň ogly senator Flawio Bolsonaro häzirki prezident Luiz Inacio Lula da Silwa garşy iň güýçli garşydaş hökmünde tapawutlanýar. Saýlaw ýaryşynyň boýnuň boýnuna garaşylýandygyna garamazdan, dalaşgärleriň arasyndaky bäsdeşlik halkara diplomatik gatnaşyklarynda gönüden-göni öz beýanyny tapdy.

Wiza krizisiniň wagty ýurtda täze çekişme temasyna getirdi. Braziliýa hökümetiniň wiza bermezlik baradaky karary senator Flawio Bolsonaronyň paýtagt Braziliýadaky takmynan 40 ýurduň ilçihanalary we wekilleri bilen geçirilen ýapyk mejlisden soň kabul edilendigi bellärliklidir. Bolsonaro sorag edilýän ýygnakda Braziliýada ulanylýan elektron saýlaw ulgamynyň Wenesuelada ýerleşýän "Smartmatic" kompaniýasy tarapyndan üpjün edilendigini öňe sürdi.

Elektron saýlaw ulgamy we "Smartmatik" talaplar

Senator Flawio Bolsonaronyň hiç hili anyk subutnama bermezden öňe süren bu aýyplamalary ýurtdaky saýlaw howpsuzlygy baradaky jedelleri güýçlendirdi. Braziliýanyň Electokary Saýlaw Kazyýeti bu aýyplamalardan soň derrew inkär etdi. Kazyýet ýokarda ady agzalan Smartmatic kompaniýasynyň Braziliýanyň saýlaw ulgamynda ulanylýan elektron saýlaw gutularyny ýa-da bu saýlaw gutularynda işleýän programma üpjünçiligini hiç wagt üpjün etmeýändigini biragyzdan aýtdy.

4-nji oktýabrdaky möhüm saýlawlardan birnäçe gün öň ýüze çykan bu wiza we programma üpjünçiligi krizisi Braziliýanyň içerki syýasatynda polýarlaşmagy çuňlaşdyrýar we saýlawdan soň ABŞ bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň gidişine sorag döredýär.