CEOerine ýetiriji müdiriniň aýlygyndaky taryhy ýazgy: Elon Muskyň ägirt paketi bazarlary sarsdyrdy

ABŞ-nyň iň uly kompaniýalarynda işleýän ýokary derejeli ýolbaşçylaryň (baş direktorlaryň) girdejileri 2025-nji ýylda görlüp-eşidilmedik derejä ýetdi. Gözleglere görä, S&P 500 indeksindäki kompaniýalarda Elon Musk we beýleki adatdan daşary kompensasiýa paketleri hasaba alynmasa-da, baş direktorlaryň ortaça ýyllyk girdejisi 21 göterim ýokarlap, 22,8 million dollara ýetdi. Bu haýran galdyryjy maglumatlar, 1990-njy ýyllardan bäri ABŞ-nyň iň uly zähmet konfederasiýasy AFL-CIO tarapyndan ýazylan maglumatlaryň taryhynda iň ýokary dereje hökmünde hasaba alyndy.

Elon Muskyň ägirt paketi we trillioner bolmak syýahaty

executiveerine ýetiriji aýlyklaryň bu taryhy ýokarlanmagynyň merkezinde, Tesla kompaniýasynyň baş direktory Elon Musk üçin taýýarlanan köpçülikleýin höweslendiriş bukjasy bolup, kompaniýa öndürijilik maksatlaryna ýeten halatynda umumy bahasy 1 trillion dollara ýetip biler. Geçen ýylyň noýabr aýynda geçirilen ses berişlikde Teslanyň paýdarlary Muskyň girdeji meýilnamasynyň iň möhüm bölegi bolan we kompaniýa tarapyndan 158 milliard dollar bahasy bolan çäklendirilen paýnamany tassykladylar.

Bu ägirt uly paket hasaplama girizilende, S&P 500 kompaniýalarynda baş direktorlaryň 2025-nji ýylda ortaça ýyllyk girdejisi birden 340.1 million dollar -a geçýär. Beýleki tarapdan, Elon Musk awiasiýa we kosmos kompaniýasy SpaceX-daky paýlarynyň bahasynyň ýokarlanmagy bilen dünýä taryhynda ilkinji resmi trillioner boldy.

Girdeji aratapawudy çuňlaşýar: CEO we işgärleriň aýlyk haklaryny deňeşdirmek

AFL-CIO Baş sekretary-gaznaçysy Fred Redmond Elon Musk üçin taýýarlanan bu ýörite paketleriň beýleki global kompaniýalaryň direktorlar geňeşiniň öňünde täze görkeziji (salgylanma nokady) döredip başlandygyny aýtdy. Bu ýagdaý ýokary derejeli ýolbaşçylar bilen adaty işgärleriň arasyndaky girdeji aratapawudyny hasam giňeldýär.

Musk Tesla-dan alnan ýörite bukjany hem hasaba almasaň, S&P 500 kompaniýalarynda ortaça baş direktor bilen kompaniýanyň işgäriniň arasyndaky aýlyk tapawudy 2025-nji ýylda 312 esse ýetdi. Bu tapawut 2024-nji ýylda 285 esse boldy. Şeýle-de bolsa, Elon Muskyň Tesladaky girdejisi deňlemä goşulanda, baş direktor bilen işçiniň arasyndaky girdeji tapawudy 5 müň 387 esse ýokarlanýar we

ABŞ-daky ähli işgärleriň ortaça ýyllyk girdejisi 2025-nji ýylyň maý aýyndaky maglumatlara görä bary-ýogy 3 göterim ýokarlandy we 69 müň 770 dollar boldy. Işgärleriň aýlygynyň bu çäklendirilen ýokarlanmagyna garamazdan, baş direktoryň girdejileriniň çalt ösmegi sosial jedeller getirýär. Redmond, emeli intellekt tehnologiýalarynyň ösmeginden başga-da, respublikanlaryň gözegçiligindäki Milli Zähmet gatnaşyklary geňeşiniň (NLRB) işgärleriň aýlyk haklaryna basyş edýändigini we kärdeşler arkalaşyklarynyň işlerine uzak garaýandygyny aýtdy. Beýleki tarapdan, kärdeşler arkalaşyklarynyň işgärleriniň sanynyň soňky 16 ýylda iň ýokary derejä ýetendigi hem mälim edildi.

Gigant kompaniýalarynda beýleki millionlarça dollarlyk paketler

executiveerine ýetiriji aýlyklaryň bu astronomiki ýokarlanmagy Elon Musk bilen çäklenmeýär. Maliýe ägirdi Goldman Sachs, baş direktory Deýwid Süleýmana 2025-nji ýyl üçin umumy töleg paketini 118,9 million dollar, şol sanda kompaniýada galmagyna itergi berjek uly sylagy teklip etdi. Bu paket paýdarlaryň 71 göteriminiň sesi bilen kabul edildi.

Gozgalmaýan emläk maýa goýumlary guramasy Welltower, geljekki 10 ýyllyk döwri öz içine alýan baş direktor Şanh Mitra üçin 821 million dollarlyk ägirt uly meýilnama taýýarlady. Şeýle-de bolsa, bu meýilnama ses berişlige gatnaşan paýdarlaryň diňe 19 göteriminden makullandy. Mitranyň bu ägirt uly mukdaryň doly mukdaryna eýe bolmagy üçin, ähli berk ýerine ýetiriş kriteriýalaryny doly ýerine ýetirmeli.

Umumy suratda, S&P 500 kompaniýalarynda baş direktoryň aýlygy bilen baglanyşykly maslahat beriji seslerde paýdarlaryň ortaça goldaw derejesi iýun aýynyň ahyryna 90,6 göterim boldy. Bu dereje 2025-nji ýylyň dowamynda 89,4 göterim derejesinde galdy. Kompaniýalaryň ýokary derejeli ýolbaşçylary sylaglamak islegleri bilen işgärleriniň hal-ýagdaý derejesini arasyndaky bu ägirt uly boşluk, ýakyn geljekde dünýä ykdysadyýetinde iň gyzykly diskussiýalaryň birine meňzeýär.